Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ülkedeki savaşın sona erdirilmesi amacıyla yürütülen diplomatik temasların aşamalı olarak yeniden başlayacağını duyurarak, Ukrayna'dan bir heyetin ABD'ye hareket edeceğini açıkladı.

Zelenskiy, perşembe akşamı yaptığı açıklamada, "Görüşmelerde bir duraklama yaşandı ve şimdi yeniden başlamanın zamanı geldi," ifadelerini kullandı.

İran Çatışmaları ve AB Desteği

Avrupa Birliği (AB) liderleri, İran'daki çatışmaların Ukrayna savaşını gölgelememesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunurken, ABD ve İsrail arasındaki devam eden saldırılar ile artan gerilim, Ukrayna'nın diplomatik sürecini önemli ölçüde yavaşlattı. Bu durum, Rusya'nın İran'a Orta Doğu'da ABD ve İsrail'e destek stratejisi ile yakından ilişkilidir.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle ABD'nin bazı yaptırımları hafifletmesi, Moskova'nın müzakere edilen uzlaşıları kabul etme motivasyonunu azalttı.

Perşembe günü AB liderlerine seslenen Zelenskiy, yaptırımların hafifletilmesinin "Putin'in savaş bütçesine ciddi bir gelir sağladığını" belirtti.

Yaptırım Paketi ve AB İçindeki Anlaşmazlıklar

AB genelinde birçok lider, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rus petrolüne yönelik yaptırımları kaldırma kararını eleştirerek, bunun Ukrayna'ya karşı savaş çabalarını körüklediğini savundu. Ancak yeni yaptırımların getirilmesi konusunda uzlaşma sağlamakta zorlanıldı.

Zelenskiy, "Rusya ekonomik olarak da zarar görmeli ve yaptırımlar bunun için var," dedi.

AB, Rusya'ya karşı 20'inci yaptırım paketini sunmuş olsa da, Macaristan ve Slovakya'nın Druzhba boru hattı konusunda Ukrayna ile yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle bu paket beklemede.

Zelenskiy, gerçek bir barışa ilerlemek için Rusya üzerindeki baskının sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

AB'nin Ukrayna'ya Mali Desteği ve Engeller

Budapeşte, AB'nin Ukrayna'ya 90 milyar euro kredi sağlamasını engelliyor. Zelenskiy, bu kaynağı "hayatları korumak için kritik" olarak tanımlıyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı, "Özellikle Avrupa'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin istikrarsızlaştırılması söz konusu olduğunda, Avrupa'nın zor durumdan bir çıkış yolu bulacağını umuyoruz," dedi.

Zelenskiy, "Bu savaş sırasında Rusya'nın kendini daha güçlü hissetmemesini sağladık. Saldırgan zayıflamalı ve savaşın sona erdirilmesinin anahtarı budur," diye ekledi.

Washington'un Yaklaşımı ve Moskova'nın Tepkisi

Zelenskiy, AB liderlerine Washington'un son günlerde müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olduğunu ilettiğini söyledi. Ancak Rus tarafının görüşmelere hangi yaklaşımla katılacağı sorusunu gündeme getirdi.

"Rusların bu görüşmelere pozisyonlarının güçlendiği hissiyle gelmemelerini sağlamak hepimize bağlı. Bunun nedeni sadece İran'daki durum değil," ifadelerini kullandı.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise, müzakerelerdeki duraklamanın ABD başta olmak üzere tarafların programlarını koordine etmesiyle sona erebileceğini belirtti. Peskov, Washington'un daha çok Orta Doğu'daki gelişmelere odaklandığını söyledi.

"Üç tarafın programları üzerinde anlaşmaya varılır varılmaz, özellikle Amerikalı arabulucuların programlarıyla, Ukrayna meselelerine daha fazla ilgi gösterilebileceği zaman duraklamanın sona ereceğini ve yeni görüşmelerin başlayacağını umuyoruz," dedi.

Ukrayna'nın Yeni Ortaklıkları ve Gelir Kaynakları

Macaristan'ın krediyi veto etmesi, yeni yaptırım paketi ve AB üyelik sürecindeki tıkanmalar nedeniyle AB desteği azalmış olsa da, Kiev yeni ortaklar ve potansiyel gelir kaynakları bulmuş olabilir.

ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaların Orta Doğu ve Körfez bölgesinde artmasıyla birçok bölge ülkesi, İran yapımı Şahed tipi insansız hava araçlarıyla mücadelede kazandığı deneyimden yararlanmak için Ukrayna'dan resmi yardım talebinde bulundu.

Zelenskiy, 11 ülkenin Kiev'den yardım istediğini ve şu anda 200'den fazla Ukraynalı anti-drone uzmanının Orta Doğu'da görev yaptığını, ayrıca 34 personelin göreve hazır olduğunu söyledi.

Çarşamba günü yaptığı açıklamada Zelenskiy, "Bunlar askeri uzmanlar; nasıl yardım edileceğini, Şahed dronlarına karşı savunmanın nasıl yapılacağını biliyorlar. Ekiplerimiz şu anda Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan'da ve Kuveyt'e doğru yolda," dedi.

"Ülkemizi ve savunmamızı destekleyebilecekleri belirli yollar var. Her şeyden önce hava savunması," diye ekledi.

Ukraynalı insansız hava aracı üreticileri, ürünlerini Orta Doğu'da satmak için kazançlı anlaşmalar yapmayı hedefliyor. Bu durum, Ukrayna'nın savunma sanayisi ve genel ekonomisine önemli katkı sağlayacak. Özellikle ülke, bahar sonunda yalnızca 90 milyar euroluk bir kredinin karşılayabileceği mali açığıyla karşı karşıya bulunuyor.

Daha fazla bilgi için, Prof. Dr. Çağrı Erhan'ın uluslararası düzenin tehdit altında olduğu değerlendirmeleri incelenebilir.