Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin Suriye ziyareti, diplomatik açıdan son yılların en anlamlı hamlelerinden biri olarak öne çıkıyor. Zelenski, Şam'a giderken Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından tahsis edilen Türkiye'nin resmi uçağını kullanması, güvenlik ve siyasi işbirliğinin derinliğini ortaya koyuyor.

4 Nisan'da Erdoğan ile bir araya gelen Zelenski, iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinde yeni adımlar atıldığını duyurmuştu. Ardından Şam'daki görüşmeye Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da katıldı. Böylece Türkiye, Suriye ve Ukrayna arasında tarihi bir üçlü zirve gerçekleşti.

Türkiye'nin Bölgedeki Rolü ve Protokolün Anlamı

Diplomatik protokol, bir ülkenin gücünü ve konumunu sadece kaba kuvvetle değil, incelikli sembollerle yansıtır. Başka bir ülkenin resmi uçağını kullanan bir devlet başkanı nadir görülen bir durumdur ve bu, derin bir güven ilişkisini ve statü kabulünü gösterir. Zelenski'nin savaş halindeki ülkesinden ayrılarak Türkiye'nin resmi uçağı ile seyahat etmesi, Ankara'nın güvence sağladığını tüm dünyaya ilan etmesi anlamına gelir.

Zelenski'nin önce Ankara'ya gelmesi, Erdoğan ile görüşmesi ve ardından Şam'a gitmesi, Orta Doğu'da yeni güç merkezine açılan kapının anahtarının Ankara'da olduğunu gösteriyor. Bu sıralama, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rolünün artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ortaya koyuyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Rolü

Kasım 2025'te Beyaz Saray'daki Trump-Şara görüşmesine katılan Hakan Fidan, artık sadece Türk-Suriye meselelerini değil, Suriye ile ilgili büyük uluslararası görüşmeleri koordine eden önemli bir figür haline gelmiştir. Bu durum, Türkiye'nin Suriye dosyasındaki merkezi konumunu sistematik biçimde inşa ettiğinin ve koruduğunun kanıtıdır.

Türkiye'nin Suriye Denklemi

8 Aralık 2024'ten itibaren Türkiye-Suriye ilişkileri hız kazanmıştır. İki ülke, bölgesel ve uluslararası düzeylerde ortak gündemlere hizmet eden işbirlikleri geliştirmiştir. Türkiye, Suriye'deki yaklaşık 14 yıllık iç savaşın yaralarını sarmaya destek verirken, yeni işbirliği imkanlarının kalıcı istikrar ve güvenliğe katkı sağlaması için yoğun çaba göstermektedir. Bu diplomatik nüfuz bugün somut olarak görülmektedir.

Türk Güvenlik Şemsiyesi

"Güvenlik şemsiyesi" kavramı genellikle ABD'nin NATO müttefiklerine sağladığı güvenlik garantisi anlamında kullanılır. Ancak Türkiye'nin Suriye'deki konumu da benzer bir koruyucu çatıyı temsil etmektedir. Suriye ile ciddi iş yapmak isteyen ülkeler, Türkiye'nin onayını ve desteğini almak zorundadır. Bu durum, Türkiye'nin Suriye'de oluşturduğu derin ağlar ve kritik aktörlerle kurduğu sıkı ilişkiler nedeniyle ortaya çıkmıştır.

Türkiye'nin bu avantajı birkaç boyuttan oluşmaktadır. Birincisi askeri ve güvenlik alanında Türkiye, Suriye topraklarında fiili varlığını sürdürmekte ve terörle mücadelede belirleyici rol oynamaktadır. İkincisi ekonomik boyutta, Türk şirketleri Suriye'nin yeniden inşasında ön planda yer almakta ve enerji ile altyapı projelerinde Ankara'nın sesi güçlü çıkmaktadır. Üçüncü ve en önemlisi diplomatik boyutta ise Türkiye, Suriye ile ilgili büyük uluslararası görüşmelerde aranan ve lider pozisyonuna yükselmiş bir aktör konumundadır. Bu diplomatik çabalar, Türkiye'nin bölgesel istikrar için kritik ateşkes rolü ile paralellik göstermektedir.

Cihad İslam Yılmaz