Türkiye'nin Somali'deki uzun vadeli insani yardım politikası, son yıllarda askeri varlıkla desteklenen caydırıcılığa dönüştü. Somali, 15 yıl önce yaşadığı açlık ve yoksulluktan sonra bugün Türk savaş uçakları ve askeri araçlarının koruması altında yeni bir döneme girdi.

Türkiye’nin Bölgedeki Gücü Artıyor

Londra merkezli Katar sermayeli The New Arab yayın organı, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki etkisinin kapsamlı analizini yayımladı. Ocak 2026 sonunda Mogadişu’daki Aden Adde Uluslararası Havalimanı’na inen modernize edilmiş F-16 Viper savaş uçakları ve T129 ATAK helikopterleri bölgedeki dengeleri değiştirdi. Analizde, Türkiye’nin insani yardım odaklı politikasının yerini net bir askeri caydırıcılığa bıraktığı vurgulandı.

Uzmanlardan Değerlendirmeler

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı Kıdemli Uzmanı Alper Coşkun, Türkiye’nin 2011’deki insani yardım sürecinin bu askeri hamleyle üst aşamaya geçtiğini belirtti. Coşkun, Erdoğan’ın 2011 ziyaretinin Somali halkı tarafından uzun süre hatırlandığını ve şimdi yapılan askeri desteğin de benzer etki yaratacağını ifade etti.

İstanbul Politikalar Merkezi’nden Riccardo Gasco ise Türkiye’nin modelinin yalnızca askeri eğitimle sınırlı kalmadığını, askeri varlıkla birlikte bölgedeki güvenlik ortaklığının derinleştiğini söyledi. Gasco, yeni petrol ve gaz anlaşmalarıyla Türkiye’nin Somali’deki çıkarlarının kara ve deniz güvenliğine sıkı sıkıya bağlı hale geldiğini aktardı.

Jeostratejik Önemi ve Bölgesel Dinamikler

Analiz, Türkiye’nin Somali’deki askeri varlığının Kızıldeniz ile Hint Okyanusu arasındaki stratejik bağlantıyı güçlendirdiğine dikkat çekti. Riccardo Gasco, bu durumun bölgedeki askerileşmeyi artırabileceğini ve diğer aktörlerin pozisyonlarını yeniden gözden geçirmelerine yol açabileceğini belirtti.

Mogadişu’daki Türk hava biriminin deniz güvenliğiyle desteklenmesi, militan gruplar ve bölgesel rakipler karşısında caydırıcılık seviyesini yükseltiyor. Bölgedeki Çin, Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri gibi aktörlerin artan katılımı, dinamiklerin karmaşıklığını artırıyor.

Bölgesel Mücadele ve Türkiye’nin Stratejisi

Alper Coşkun, Türkiye’nin Somali’deki duruşunun maceracılık olarak algılanmaması gerektiğini, dost bir ülkeyi güçlendirme ve istikrarını destekleme bağlamında mantıklı olduğunu söyledi. Ayrıca Türkiye’nin ABD ile terörle mücadelede yakın iş birliği içinde olduğunu ve enerji arama faaliyetlerine zemin hazırladığını vurguladı.

Analiz, İsrail’in Somaliland’ı bağımsız devlet olarak tanımasının bölgedeki dinamikleri etkilediğini, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Berbera Limanı’ndaki yatırımlarının ise Türkiye’nin Suudi Arabistan ile ittifak spekülasyonlarını artırdığını belirtti. Riyad’ın Somali ile askeri anlaşması, Abu Dabi ile ters düşen bir pozisyona işaret ediyor.

Türkiye, bölgedeki rekabet ortamında BAE’ye doğrudan meydan okumaktan kaçınıyor ve hem Riyad hem Abu Dabi ile normalleşme sürecini sürdürüyor. 2022’den itibaren BAE’ye SİHA satışları da dahil olmak üzere askeri ve yatırım ilişkileri gelişiyor.

Somali, Türkiye İçin Stratejik Bir Düğüm Noktası

Son olarak, Türkiye’nin Somali’deki askeri varlığı ve artan etkinliği, Afrika Boynuzu politikasını üç ana başlıkta özetliyor: Türkiye yatırımlarını sadece eğitimle sınırlamıyor, üst düzey askeri varlıkla savunmaya hazır; Somali’yi çevresel bir angajman olarak değil, Kızıldeniz ile Hint Okyanusu’nu bağlayan stratejik bir merkez olarak görüyor; artan rekabet ve askerileşme risklerini kabul ederek daha karmaşık bir ortamı göze alıyor.