İsrail'in önemli gazetelerinden Jerusalem Post'ta Elie Podeh tarafından kaleme alınan detaylı analiz, Ortadoğu'da yeni bir diplomatik eksenin şekillendiğine işaret ediyor. Yazıya göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki enerji tesislerine yönelik saldırı planını askıya alıp müzakerelere yönelmesi, Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın arabuluculuk çabaları sayesinde mümkün oldu.

Başta şaşırtıcı görünen bu üçlü ittifak, 7 Ekim'den beri bölgede gelişen ve İsrail'i derinden endişelendiren jeopolitik gerçekliğin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Sekizli Grup ve Yeni Güvenlik Yapılanması

Yeni oluşan bu ittifakın temeli, Kasım 2023'te Riyad'da Gazze'deki katliam sonrası düzenlenen ve 22 Arap ile 57 İslam ülkesinin katıldığı zirveye dayanıyor. Zirvede, büyük güçlerle iletişim sürdürmek ve Gazze'de ateşkes sağlamak amacıyla kurulan sekizli temas grubu önemli çıktı olarak kayda geçti.

Zaman içinde Nijerya ve Filistin'in yerini Pakistan ile Birleşik Arap Emirlikleri aldı. Bu oluşum, Trump'ın Gazze planına destek vererek ortak vizyon etrafında birleşti. İran'a yönelik iki savaş turu ve Hürmüz Boğazı'nın kapanma ihtimali, bölgesel istikrar endişelerini artırdı.

18 Mart'ta Riyad'da Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 12 ülkenin dışişleri bakanlarının toplantısı, bu kaygıların somut adımlara dönüştüğü an oldu. Toplantıda sadece İran saldırıları değil, İsrail'in Lübnan'a yönelik hamleleri ve yayılmacı politikaları da kınandı.

Ayrıca Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları, bölgesel zorluklara karşı iş birliği ve savunma sanayisi alanında ortak platform oluşturmayı görüştü. Bu gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel liderlik rolü ve iş birliği çabaları ile paralellik gösteriyor.

Stratejik Yakınlaşmalar ve Bölgesel Dinamikler

Analiz, ittifak üyeleri arasındaki bağların yalnızca ortak çıkarlarla değil, stratejik yakınlaşmalarla da güçlendiğini vurguluyor. Suudi Arabistan ile Pakistan arasında savunma anlaşması, Mısır ile Türkiye ve Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki normalleşme adımları bu yapının temel taşlarını oluşturuyor.

"Bu devletler sadece ABD ile ilişkilerini güçlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda İran, İsrail ve Hindistan'ın bölgesel nüfuzunu azaltmayı hedefliyorlar. Savaş, Ortadoğu'da hem İran'ı hem de İsrail'i bölgesel kaosun aktörleri olarak gören düşünceyi güçlendirdi." - Elie Podeh

İsrail’i Endişelendiren Yeni Blok

Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu yeni blok yaklaşık 500 milyonluk nüfusu temsil ediyor. Nükleer silahlara sahip Pakistan, dünyanın en büyük petrol üreticilerinden Suudi Arabistan, Süveyş Kanalı'nı kontrol eden Mısır ve gelişmiş savunma sanayisi ile NATO üyesi olan Türkiye'nin birleşimi küresel yankı uyandıracak potansiyele sahip.

İsrail'in bölgede uyguladığı sert saldırılar nedeniyle bir zorba olarak algılandığını belirten analiz, İsrail'in asıl korkusunun yalnızlaşma ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle normalleşme umutlarının kaybolması olduğunu ifade ediyor.

Türkiye’nin Bölgesel Liderlik Rolü

İran’ın zayıflamasıyla değişen güç dengeleri arasında Türkiye’nin yükselen rolü dikkat çekiyor. Podeh, Suudi Arabistan’ın İran saldırılarına ölçülü askeri yanıtını ve Mısır’ın gerileyen bölgesel konumunu göz önüne alarak, Türkiye’nin bölgesel Müslüman liderliğinin birincil adayı olmaya devam ettiğini belirtiyor.

"İsrail, Türklerin gözünde kesinlikle bir engel olarak algılanıyor." - Elie Podeh

İslam Dünyasında Birleşme ve Diplomatik Sıkışma

Analiz, savaş sonrasında Arap ve İslam ülkelerinde Filistin meselesinin çözümü için yükselen seslerin güçleneceği uyarısında bulunuyor. Yeni oluşan Arap-Müslüman gruplamanın, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria merkezli çözüm taleplerinde güçlü bir ortak zemin oluşturacağı ve İsrail’in bölgedeki diplomatik hareket alanını daraltacağı öngörülüyor.