8 Aralık 2024 öncesinde Esed rejiminin yönetiminde olan Suriye, farklı bölgelerin kontrolüyle parçalanmış bir haritaya sahipti. Şam, Hama, Humus, Tartus ve Lazkiye gibi şehirler Esed’in hakimiyetindeydi ve bu bölgelerde Rus üsleri bulunuyordu.

Esed rejimini destekleyenler, Suriye’deki durumu olduğundan farklı göstererek sadece azınlık bir kesimin rahat hayatını öne çıkarıyordu. Ancak Doğu Guta bölgesinde bebekler varil bombaları ve kimyasal saldırılarla katledilirken, heyetler Esed’i ziyaret ederek desteklerini sürdürüyordu.

SDG-YPG'nin Kontrolündeki Bölgeler

Halep'ten başlayarak Kamışlı, Ayn-el Arap, Rakka, Deyrizor ve Haseke gibi bölgeler SDG-YPG'nin denetimindeydi. ABD, Irak sınırından Akdeniz kıyısına kadar uzanan bir hatta PKK-YPG'nin uydu devleti kurulması için büyük destek sağlıyordu. Bu bölgelerde Amerikan üsleri ile Fransız askerleri de konuşlandırılmıştı.

Türkiye ise DEAŞ ve PKK-YPG'nin şehirlerde gerçekleştirdiği canlı bomba ve araçlı saldırılar üzerine Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı harekâtlarıyla sınır bölgesini kontrol altına aldı. İdlib'de ise o dönemde Esed rejimiyle mücadele eden HTŞ yönetimi hakimdi.

DEAŞ'ın Etkisi ve Suriye'nin Bölünmüşlüğü

DEAŞ, ilk dönemlerde Rakka'yı başkent ilan etmiş, Deyrizor, El Bab, Cerablus, Haseke, Hama ve Humus gibi bölgelerde hakimiyet sağlamıştı. Harita sık sık değişirken, Türkiye'nin Fırat Kalkanı Operasyonu'yla Cerablus ve El Bab'ı kontrolü altına almasıyla DEAŞ'ın bazı toprakları SDG'nin eline geçti. Ülkenin güneyindeki Suveyda bölgesi Dürzilerin kontrolündeydi.

Suriye'nin haritası, farklı renklerle dolu yamalı bir bohçaya benziyordu. SDG-YPG, ülkenin petrolünü çıkarıyor ve bunu Suriye devletine para karşılığı satıyordu. Suriye devleti ise sınırları içinde askeri varlık gösteremiyor, gümrük kapılarını kontrol edemiyordu. Ülke, 13 yıl süren bir iç savaş ve parçalanmayla mücadele ediyordu.

Türkiye'nin Suriye Politikası ve Devrim

O dönemlerde Türkiye'nin Suriye politikasını eleştirenler ve Esed'i övenler vardı. Suriyeli mültecilerin geri gönderilmesi için kampanyalar düzenleniyordu. Ancak 8 Aralık 2024'te, Türkiye'nin de desteklediği bir devrim gerçekleşti. Esed rejimi kaçtı ve Ahmed Şara yönetimi Suriye'ye hakim oldu.

Şara yönetimi, birleşmiş ve bütünleşmiş bir Suriye mesajı verdi. Esed döneminde devam eden katliamlar, iç savaş ve bölünmeler sona ererken, ABD'nin PKK uydu devleti kurma girişimi boşa çıktı. Türkiye’nin Suriye üzerindeki etkisi doğru anlaşılamadı ve terörün olmadığı bir Türkiye, terörün olmadığı bir bölge hamlesi tam kavranamadı.

Yeni Suriye Haritası ve Sonuçları

Bugün Suriye haritasında farklı renkler yok; ülke bölünmedi, aksine bütünleşti. PKK'ya devlet kurulmadı, ABD'nin kurduğu terör yapılanması tasfiye edildi. Suriye devleti petrolünü kendisi çıkarıyor ve sınırlarına hakim olmaya başladı. Türkiye’deki 1 milyon Suriyeli mülteci kendi topraklarına dönüyor. Türkiye, Suriye'de en çok sevilen ülke haline gelirken, Türkçe ikinci dil olarak konuşuluyor. Suriyeli çocuklar "Türkiye için savaşırım" demeye başladı ve Suriyeli Kürtler ülkelerine entegre oldu.

İran'da savaş devam ederken, bu gelişmelerde sürecin mimarlarından olan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başarısını takdir etmek gerekiyor. PKK'nın Suriye'de devlet kuracağı iddiaları doğru çıkmadı. SDG-PKK'nın kontrolündeki bölgeler büyük ölçüde ortadan kalktı. Saha ve haritalar gerçeği gösterdi; Türkiye'nin stratejisi doğru ve etkili oldu.