ABD Başkanı Donald Trump, NATO'dan çekilmeyi ciddi şekilde düşündüğünü açıkladı ve ittifakı "kağıttan kaplan" olarak tanımladı. İngiltere'de yayımlanan The Telegraph gazetesine konuşan Trump, "Bunun yeniden değerlendirilmesinin ötesinde olduğunu söyleyebilirim" dedi. Bu açıklamalar, ABD'nin NATO'dan çekilmesi halinde güç dengeleri konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Trump, "NATO'dan hiçbir zaman etkilenmedim. Onların bir kağıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Vladimir Putin de bunu biliyor" ifadelerini kullandı. Ayrıca Orta Doğu'daki savaş devam ederken Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için deniz gücü oluşturulması çağrısına Batılı müttefiklerin yanıt vermemesini sık sık eleştirdi. "Orada olmamaları bir yana, buna inanmak bile zordu... Bunun otomatik olması gerektiğini düşünüyorum" diye konuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan NATO İlişkisine Yeniden Bakış Önerisi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da benzer şekilde, Washington'ın NATO ile ilişkisini "yeniden gözden geçirmek zorunda kalabileceğini" söyledi. Fox News'te Sean Hannity'ye konuşan Rubio, "Bu çatışma sona erdikten sonra NATO'nun ülkemiz için değerini yeniden değerlendirmemiz gerekecek" dedi.

Rubio, geçmişte NATO'nun güçlü savunucularından biri olduğunu ancak ittifakın değerinin büyük ölçüde ABD'nin Avrupa’daki askeri üsler aracılığıyla küresel güç projeksiyonu yapabilmesine dayandığını belirtti. "Eğer NATO artık bu üsleri kullanmamıza engel oluyorsa, o zaman bu tek taraflı bir ilişkiye dönüşür" değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Rubio, Washington'ın NATO müttefiklerinden İran'a yönelik saldırılara katılmalarını istemediğini ancak askeri üslerin kullanımına izin verilmemesini eleştirerek, "İhtiyaç duyduğumuzda üslerini kullanmamıza ‘Hayır’ diyorlarsa, o zaman neden NATO'dayız? Bu soruyu sormak gerekir" dedi.

Avrupa Ülkelerinin Üs Kullanımına Kısıtlamaları

Rubio'nun açıklamaları, bazı Avrupa ülkelerinin ABD ordusunun kendi topraklarındaki üsleri kullanmasını kısıtlamasının ardından geldi. Salı günü İtalya'nın Orta Doğu'ya muharebe görevi için giden bir ABD uçağının inişine izin vermediği ortaya çıktı. Pazartesi günü ise İspanya, İran'a yönelik görevlerde kullanılan ABD uçaklarına hava sahasını kapattı.

İngiltere Başbakanı Starmer'dan NATO'ya Destek

Öte yandan, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO'ya destek vererek ittifakı "dünyanın gördüğü en etkili askeri ittifak" olarak tanımladı. Starmer, "Onlarca yıldır bizi güvende tuttu ve NATO'ya tamamen bağlıyız" dedi.

Starmer ayrıca İngiltere'nin bu hafta yaklaşık 35 ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını görüşmek üzere bir toplantıya ev sahipliği yapacağını duyurdu. Görüşmelere, Dışişleri Bakanı Yvette Cooper başkanlık edecek.

Toplantıda seyir serbestisinin yeniden sağlanması, mahsur kalan gemiler ve denizcilerin güvenliğinin garanti altına alınması ile kritik emtia akışının yeniden başlatılması için diplomatik ve siyasi seçenekler ele alınacak. Starmer, toplantının ardından askeri planlamacıların da bir araya gelerek boğazın çatışma sonrası güvenli ve erişilebilir hale getirilmesini değerlendireceğini belirtti. Görüşmelere Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve Hollanda gibi ülkeler de katılacak.

Hürmüz Boğazı'nın Önemi

İran, 28 Şubat'ta başlayan savaşın ardından ABD-İsrail saldırılarını takiben stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Normal şartlarda dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgazın yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Bu gelişmeler, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın savaşın sona erdirilmesi ve garantiler talebi ile ilgili açıklamalarıyla yakından bağlantılıdır.