New York Times’ın deneyimli Beyaz Saray muhabiri David E. Sanger, İran savaşıyla ilgili son analizinde, mevcut görüşmelerin çatışmayı sona erdirme konusunda umut vermediğini vurguladı. Sanger, Trump’ın İran’ın nükleer yakıt elde etmesini önlemek, İran yönetimini devirmek, İran halkına destek sağlamak ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak gibi hedeflerinin halen ulaşılması zor olduğunu belirtti.

İran’ın beklenenden daha dirençli olduğu ve büyük kayıplara rağmen İsrail’e füze saldırı kapasitesini koruduğu ifade edildi. Hatta Trump, Çarşamba günü savaşa dair Ulusa Sesleniş konuşması yaptığı sırada İsrail saldırıları devam etti.

Trump’ın Konuşmasına Piyasalardan Şüpheyle Yaklaşım

Çarşamba akşamı yayınlanan konuşma, savaşın maliyetinin geçici olduğu ve çatışmaların sona ereceği mesajını vermeyi amaçladı. Ancak piyasalarda tam tersi bir tepkiyle petrol fiyatları yüzde 8 yükseldi. Bunun başlıca sebebi, Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki tanker rehine krizine çözüm getirmemesi ve çatışmalar sona erdiğinde boğazın “kendiliğinden açılacağı” iddiası oldu.

Sanger, Trump’ın zaman zaman çelişkili öneriler sunduğunu, belirlediği 2-3 haftalık sürede önemli bir gelişme yaşanmadığını dile getirdi. Ayrıca, Trump’ın İran’a şartlarını kabul ettirmemesi halinde savaşı büyütebilecek “Taş Devri” tehdidini savunmasında yer vermemesinin dikkat çekici olduğunu kaydetti.

Çelişkili Açıklamalar ve Gerçeklik

Trump’ın, savaşın ilk günlerinde İran halkına hükümeti devretme çağrısı yaptığı halde daha sonra bu yaklaşımını dile getirmemesi, ve Ulusa Sesleniş konuşmasında “rejim değişikliği amaçlanmadığı” yönündeki ifadeleri analizde ele alındı. Trump, liderlerin öldürülmesini rejim değişikliği olarak yorumlayarak çelişkisini sürdürdü.

New York gayrimenkul sektöründeki gerçek yaratma yöntemini savaşa da yansıttığı belirtilen Trump’ın; İranlı liderlerin, çatışmanın sona ermesi için borsadaki düşüş ve petrol fiyatlarındaki yükseliş gibi gelişmelere güveniyor olabileceği ifade edildi.

İki-Üç Haftalık Çekilme Planı ve Zorluklar

Sanger, Trump’ın Amerikan güçlerini 2-3 hafta içinde çekmeyi planladığını ancak çekilme sonrası çatışmaların artması ve ABD’nin İran’da sıkışması ihtimalinin olduğunu aktardı. Trump, Çarşamba akşamı yaptığı konuşmada ordunun hedeflere ulaşması için gereken sürenin çok kısa olduğunu belirtmişti.

Trump, ayrıca İran’ın petrol ihracatının yüzde 90’ını yüklediği Hark Adası’nı ele geçirme planlarını Financial Times’a açıkladı. Ancak ada, İran kıyılarına 16 mil mesafede ve kolayca sabotaja açık bir konumda bulunuyor.

Avrupa’nın Tepkisi ve Hürmüz Boğazı Krizi

Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve açık tutulması için müttefiklerine cesaret çağrısı yaptı. Ancak Avrupa ülkeleri, bu çatışma ve ekonomik kriz riskine danışılmadan girilmesine öfkeliler. İngiltere Başbakanı Keir Starmer de kısa süre önce yaptığı açıklamada, bu savaşın İngiltere’nin savaşı olmadığını ve sürüklenmeyeceklerini belirtti.

Trump’ın NATO’dan ayrılma tehdidine rağmen, öfkesini kontrol etmeye çalıştığı gözlendi. Beyaz Saray’da Paskalya etkinliği sırasında kaydedilen bir video yanlışlıkla paylaşıldı; videoda Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile telefon görüşmesini alaycı bir dille anlattı.

Diplomasi ve Yaptırımlar Konusunda Sessizlik

Trump’ın, İran’a yönelik diplomatik veya ekonomik teşviklerden, nükleer programdan vazgeçirilmesi ve füze programının kısıtlanmasından bahsetmemesi dikkat çekti. Ayrıca Başkan Yardımcısı JD Vance’in İranlılarla doğrudan müzakere için gönderilmesi önerisi konuşmada yer almadı. Konuşmanın tamamı “indirilecek darbeler” üzerineydi.

Kaynak: New York Times