Orta Doğu'da bölgesel iletişim ve ulaşım ağlarının merkezinde yer alan Suriye, Suudi Arabistan için kritik bir konuma yükseldi. Middle East Eye (MEE) sitesinde yayımlanan habere göre, Suudi Arabistan kara yolları, fiber optik kablolar ve demiryolu hatlarının Suriye üzerinden geçmesini arzuluyor.

Yeni Proje ve Bölgesel Strateji

ABD merkezli denizaltı fiber optik kablo danışmanı Julian Rawle, MEE'ye yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail üzerinden geçmesi planlanan çeşitli projelerin bulunduğunu belirtti. Ancak Suudi Arabistan'ın, bu projelerden birini Suriye güzergahı lehine değiştirmek istediğini ifade etti. Rawle, "Suudi Arabistan’ın fiber optik kabloların geçişi için Suriye’yi tercih etmesi yeni bir gelişme. Hint Okyanusu ile Akdeniz arasında ek kara güzergahları arayışı var ve Suriye’deki siyasi durum elverişli olursa bu ülke alternatif bir rota olabilir," dedi.

İsrail'i Dışlama İddiası

Suudi Arabistan'ın bilişim hizmetleri şirketi Saudi Telecom Company (STC), Şubat ayında Suriye’nin telekomünikasyon altyapısına yaklaşık 800 milyon dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. Middle East Eye, bu hamleyi "İsrail’i devre dışı bırakabilecek bir adım" olarak yorumladı. Suudi Arabistan resmi ajansı SPA ise projenin, "4 bin 500 kilometreyi aşan fiber optik ağ üzerinden Suriye’yi bölgesel ve uluslararası ağlara entegre etmeyi" hedeflediğini bildirdi.

Bölgesel Dengelerde Değişim

Rice Üniversitesi'ne bağlı Baker Enstitüsü'nde Körfez uzmanı Kristian Coates Ulrichsen, Suudi Arabistan’ın İsrail yerine Suriye’yi projeye dahil etme girişiminin bölgesel dengelerde yeniden yapılanmayı gösterdiğine dikkat çekti. Riyad’ın İsrail ile bir dönem normallesme görüşmeleri yürüttüğünü ancak tutumunda değişiklik olduğunu vurgulayan Ulrichsen, "Bu tür bir proje, Suudi Arabistan’ın Suriye’yi yeniden bölgesel sisteme entegre etme ve İsrail ile somut bağları geri planda tutma çabasıyla örtüşüyor," dedi. Uzman, Riyad’ın Suriye üzerinden Yunanistan’a bağlanma ısrarının Şam’ın bölgedeki pozisyonunu güçlendirme ve İsrail’i izole etme stratejisinin bir parçası olduğunu belirtti.

Haberde ayrıca, Suudi Arabistan’ın güzergah tercihi değişikliğinin, İsrail’in dışlanması halinde Yunanistan-İsrail ilişkilerinde sorunlar yaratabileceği öne sürüldü.

East to Med Data Corridor (EMC) Projesi

2022 yılında Suudi Arabistan ile Yunanistan arasında Doğu’dan Akdeniz’e Veri Koridoru (East to Med Data Corridor - EMC) projesi ilan edildi. Bu projede Saudi Telecom Company (STC), Yunanistan’ın kamu elektrik şirketi Public Power Corporation (PPC), Yunan telekomünikasyon şirketleri ve uydu uygulamaları firması TTSA iş birliği yapıyor.

Anlaşmanın yapıldığı dönemde, Suudi Arabistan’ın İsrail ile ilişkilerin normalleşmesini öngören bir anlaşma kapsamında ABD ile görüşmeler yürüttüğü hatırlatıldı. Ancak İsrail’in Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarının ardından normalleşme sürecinin sekteye uğradığı belirtildi.