Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Suriye'nin geçici lideri Ahmed eş-Şara'nın Berlin ziyareti sırasında 30 Mart Pazartesi günü, Almanya'daki Suriyeli mülteci topluluğunun yüzde 80'inin önümüzdeki üç yıl içinde yüvelerine dönmesi konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.

Avrupa'nın en büyük ekonomisi olan Almanya, 1 milyondan fazla Suriyeliyi barındırarak Avrupa Birliği içindeki en büyük Suriyeli diasporasına ev sahipliği yapıyor. Bu kişilerin çoğu, 2015 ve 2016 yıllarında yökü göç dalgası sırasında Almanya'ya gelmişti.

Ortak Çalışma ve Göç Politikaları

Berlin'deki görüşmenin ardından konuşan Merz, iki liderin daha fazla Suriyelinin geri dönebilmesi için birlikte çalıştığını ifade etti. Merz, göreve gelişinden itibaren daha sert göç politikaları benimseyen Almanya'nın, eş-Şara ile Almanya'daki her 10 Suriyeliden 8'inin üç yıl içinde yüvelerine dönmesi konusunda anlaştığını belirtti.

Eş-Şara ise uzun yıllar iktidarda kalan Beşşar Esad'ın 2024 sonlarında devrilmesinin ardından Almanya'ya yaptığı ilk ziyarette, Suriyelilerin geri dönüşünü kolaylaştırmak amacıyla Almanya ile iş birliği yapma taahhüdünü verdi.

“Alman hükümetiyle birlikte 'döngüsel' göç modeli oluşturmak için çalışıyoruz.”

Bu modelin, Suriyelilerin Almanya'da kurdukları hayatı bırakmadan ülkelerinin yeniden inşasına katkıda bulunmalarını sağlayacağını söyledi.

Uluslararası Diplomasi ve Ekonomik Perspektifler

43 yaşındaki eş-Şara, ABD, Fransa ve Rusya gibi ülkelerle ilişkiler kurdu ve Suriye'nin yeniden inşasına destek vermek üzere birçok uluslararası yaptırım kaldırıldı.

Berlin'de yapılan bir dışişleri forumunda konuşan eş-Şara, Suriye'nin 14 yıl süren iç savaşta ciddi yıkım yaşadığını vurguladı ve Suriyelilerin Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşadığı kalkınma gibi bir dönüşümden geçmek istediğini ifade etti.

Enerji, ulaşım ve turizm alanlarında yatırım fırsatlarına işaret eden eş-Şara, ülkesinin çeşitli ve büyük insan kaynağı zenginliğine sahip olduğunu söyledi.

Merz ise Almanya'nın Suriye'nin yeniden inşasında destek vereceğini belirtti ve önümüzdeki günlerde bir Alman heyetinin Suriye'ye gideceğini duyurdu. Ancak Merz, ortak projelerin Suriye'nin hukuk devleti olmasına bağlı olduğunu da ifade etti.

Eleştiriler ve Güvenlik Sorunları

Hak savunucuları, eş-Şara'nın Almanya ziyaretini, İslamcı geçmişi ve Suriye'deki devam eden şiddet ile istikrarsızlığa işaret ederek eleştirdi.

Pazartesi günü Dışişleri Bakanlığı önünde toplanan protestocular, Suriye'nin kuzeyinde Kürtlere yönelik şiddet ve baskıya dair bayraklar ve dövizler taşıdı. Başbakanlık binası yakınlarında ise Suriyeliler, Suriye'nin yeni devrim bayrağı ve cumhurbaşkanını gösteren pankartlarla eş-Şara'yı karşıladı.

Almanya Yeşiller Partisi'nin dış politika sözcüsü Luise Amtsberg, AFP'ye yaptığı açıklamada, Almanya'nın eş-Şara hükümetiyle erken normalleşme yoluna gitmemesi gerektiğini söyledi. Amtsberg, Merz'in göç meselesine odaklanan politikasının sahadaki durumu goz̆ ardı ettiğini belirtti.

Suriye'de mezhepsel gerilimlerin devam ettiği, Irak Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) varlığını sürdürdüğü ve İsrail'in Golan Tepeleri'nde BM denetimli bölgeye güç konuşlandırdığı kaydedildi.

Birleşmiş Milletler, geçen yaz mezhepsel çatışmalarda işlenen insan hakları ihlallerine ilişkin üst düzey güvenlik yetkililerinin soruşturulmasını talep etti. Bu çatışmalarda en az 1,700 kişi hayatını kaybetti ve ölümlerin çoğunluğu Dürzi azınlığa ait.

Eş-Şara'nın ocak ayında yapması planlanan Almanya ziyareti, Suriye'nin kuzeyindeki göçmen çatışmaları nedeniyle ertelenmisti.

Almanya Kürt Topluluğu (KGD), eş-Şara'nın insan hakları ihlalleri ve savaş suçu iddiaları nedeniyle sorumlu tutulması gerektiğini belirtti.

Alman-Suriyeli sivil toplum kuruluşu Adopt A Revolution'un Başkanı Sophie Bischoff da, Alman hükümetinin desteğinin açık koşullara bağlı olması gerektiğini söyledi ve Suriye'deki otoriter eğilimlerin artışına dikkat çekti.