Avrupa Birliği (AB) tarafından Schengen Bölgesi'ne girişlerde kullanılacak yeni dijital sınır sistemi Giriş/Çıkış Sistemi (EES), 10 Nisan 2026 itibarıyla tüm 29 Schengen ülkesinde devreye girdi. Bu tarihe kadar kısmen uygulanan sistem, artık sınır kapılarında pasaport kontrolünün yanı sıra biyometrik verilerin de alınmasını zorunlu kılıyor.

EES Sistemi ve İşleyişi

Schengen Bölgesi'ne vizeye ihtiyaç duyan ya da duymayan tüm üçüncü ülke vatandaşları, İrlanda ve Kıbrıs Cumhuriyeti hariç olmak üzere AB üyesi ülkeler ile İsviçre, İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'e girişte EES kapsamına alındı. Sistem, ilk girişte yolcuların parmak izi ve yüz fotoğrafı gibi biyometrik ve kişisel bilgilerini kaydediyor. Toplanan veriler dijital ortamda saklanıyor ve sonraki geçişlerde sadece doğrulama amacıyla kullanılıyor.

Biyometrik pasaport sahipleri, ilgili sınır kapısında uygun teknik donanım bulunması durumunda self servis uygulamalarını kullanarak daha hızlı işlem gerçekleştirebilecek. Parmak izi, kısa süreli kalış vizesi sahiplerinden vize aşamasında alınırken, sadece fotoğraf kaydediliyor. Vizesiz seyahat edenlerin ise hem parmak izi hem de fotoğraf verileri kayda geçiyor. 12 yaşından küçük çocuklardan parmak izi alınmıyor.

EES'in Amaçları ve İstisnalar

EES, Schengen sınır geçişlerini daha güvenli ve hızlı hale getirmeyi, yasadışı göçü önlemeyi ve pasaport damgalarının kullanımını azaltmayı hedefliyor. Ancak uygulama bazı muafiyetler içeriyor. Bunlar arasında AB ve Schengen ülkesi vatandaşları, belirli ikamet kartı sahipleri, uzun süreli oturum izni olanlar ve özel durumlarda seyahat edenler yer alıyor.

AB'den İlk Değerlendirmeler

Avrupa Komisyonu, EES'in uygulamaya başlamasından bu yana yaklaşık 50 milyon sınır geçişini kaydettiğini açıkladı. Sistemin, belgeleri sahte olan ya da ziyaret amaçlarını doğru açıklayamayan yaklaşık 25 bin kişinin girişine izin vermediği, ayrıca 600'den fazla güvenlik riski taşıyan kişinin tespit edilip girişinin engellendiği bildirildi.

Biyometrik verilerle kimlik sahtekarlığı daha kolay tespit edilirken, sistemin Avrupa'nın dış sınır güvenliği açısından önemini bir kez daha kanıtladığı belirtildi. AB, 2026 sonuna kadar Avrupa Seyahat Bilgi ve İzin Sistemi'nin (ETIAS) de devreye alınmasını planlıyor.

Schengen Bölgesi ve Türkiye'den Vize Başvuruları

Schengen Bölgesi, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya gibi 25 AB ülkesi ile İsviçre, İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'ten oluşuyor. İrlanda ve Kıbrıs AB üyesi olmalarına karşın Schengen Bölgesi'nde yer almıyor. 61 ülke vatandaşına vizesiz giriş imkanı sağlayan bölgede, 2024 yılında toplamda 11 milyon 716 bin 723 Schengen vizesi başvurusu yapıldı. Bunlardan 9 milyon 793 bin 634 vize verilirken, reddedilme oranı %14,8 oldu.

Türkiye'den 2024 yılında yapılan başvuru sayısı 1 milyon 173 bin 917 olarak kaydedildi ve Türkiye, Çin'in ardından ikinci en fazla başvuru yapan ülke oldu. Aynı yıl 993 bin 875 başvuru olumlu sonuçlandı; verilen vizelerin 645 bin 583'ü çok girişli vizeydi. Türkiye'nin reddedilme oranı %14,5 olarak belirlendi.