Silah şirketlerinin savaşlardan en çok kazanç sağlayanlar olduğu uzun süre kabul gördü. Ancak yüksek teknoloji ve yapay zekâ alanındaki gelişmeler, bu durumu kökten değiştirmeye başladı. ABD'nin eski Başkanı Donald Trump döneminde, devletlerin büyük veri analizini yapan yazılımlar üreten Palantir adlı şirket, birçok tartışmalı operasyonda adı sıkça gündeme geliyor.

Palantir’in Devletlerle İşbirliği ve Veri Yönetimi

Palantir, teoride devletlerin büyük verilerini analiz etmelerine yardımcı olan yazılımlar geliştiriyor. Ancak pratikte, ABD'nin göçmenlik polisinin operasyonlarından, Gazze'deki İsrail saldırılarına ve İran’daki savaşın gidişatına kadar birçok kritik alanda etkili oluyor. Şirket, devletlerin sağlık verileri gibi hassas bilgilerine erişim sağlıyor ve bu veriler üzerinden analizler yapıyor.

Örneğin İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), pandemi döneminde Palantir'e sembolik bir ücretle yazılım hizmeti sağlayarak iş birliği yaptı. Ancak bu ücretsiz görünüşün ardında, ilerleyen süreçlerde yüksek maliyetlerle yazılım güncellemeleri ve veri erişimi için devam eden anlaşmalar bulunuyor. Palantir böylece hem kritik verilere ulaşmakta hem de sürekli gelir elde etmekte.

Genişleyen Veri Ağı ve Savaş Alanındaki Rolü

Palantir, 1 Sterlin'lik sembolik anlaşmanın ardından NHS ile yaptığı sözleşmeyi 330 milyon Sterlin'e yükseltti. Şirket ayrıca İngiltere’nin finansal düzenleyicisi FCA ile benzer iş birlikleri kurdu. Avrupa polis teşkilatları da Palantir’in yüz tanıma sistemlerini suçluların tespitinde zaman zaman kullanıyor.

Kurucu ortağı ve CEO'su Alex Karp, kendisini sosyalist ve neo-marksist olarak tanımlasa da, şirketin destek verdiği operasyonlar genellikle Trump yönetiminin göçmenlik politikaları, İsrail’in Gazze’deki askeri faaliyetleri ve ABD’nin İran’daki savaş stratejileriyle bağlantılı. Palantir, 2011’den bu yana CIA ve ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi (ICE) ile kaçak göçmenlerin yakalanmasında iş birliği yapıyor.

Yapay Zekâ Projeleri ve Askeri Hedefleme

Şirket, Google’ın etik kaygılar nedeniyle çekildiği Maven projesini devraldı. Bu proje, İsrail ve ABD ordularına savaş alanında hedefleme desteği sağlıyor ve stratejik hedeflerin daha hızlı imha edilmesini amaçlayan yapay zekâ tabanlı bir sistem içeriyor.

Palantir’in faaliyetleri, dünya genelinde sağlık, finans ve internet verilerinin yanı sıra savaş stratejilerini de kontrol eden büyük bir ağ oluşturuyor. Şirketin piyasa değeri iki yıl içinde 40 milyar dolardan 400 milyar dolara yükseldi ve neredeyse kaçınılmaz bir güç haline geldi.

Trump Yönetiminin Askeri Stratejileri ve Bölgesel Gerilimler

Türkiye’den ve uluslararası askeri uzmanlardan gelen değerlendirmeler, ABD’nin Hark Adası’nda kara harekâtı yapmasının kendi ordusu için felaket olacağı yönünde. Buna rağmen Trump, kara harekâtı yapacaklarını ve petrol kaynaklarını ele geçireceklerini belirterek operasyonun yakın olduğunu ima ediyor. Ancak uzmanlar, bu iddiaların büyük bir blöf olabileceği ya da bilinmeyen stratejilerle adım atılacağı görüşünde.

İran’daki çatışmalar ise yıpratma savaşı şeklinde devam ediyor. Trump’ın İran enerji tesislerini hedef alan tehditleri ve azınlık bölgelerdeki altyapıya zarar verme taktikleriyle rejimi zor durumda bırakma çabaları sürüyor. Ancak İran’ın 47 yıldır ambargolarla mücadele ederek ayakta kalması, bu tür stratejilerin uzun vadede başarılı olmasının zor olduğunu gösteriyor.

Minab’daki Okul Bombardımanı ve Savaşın İnsan Yüzü

Minab’daki okul saldırısında 160’tan fazla çocuk ve öğretmen hayatını kaybetti ancak olayla ilgili henüz hesap sorulmadı. İngiliz Guardian gazetesi, saldırı mağduru ailelerle görüşerek yaşanan trajediyi ayrıntılı şekilde ortaya koydu. Okulun bombalanması, savaşın teknik ve stratejik boyutlarının ötesinde insani bir felaket olarak önümüzde duruyor.

İlaç Krizi Tehlikesi Kapıda

Hürriyet yazarı Sefer Levent’in vurguladığı gibi, Hürmüz Boğazı krizinin Asya’daki üç ülkeyi iflasa sürüklemesi, Avrupa ve ABD ekonomilerini de olumsuz etkiliyor. Hindistan, dünya jenerik ilaç üretiminin yüzde 60’ını karşılıyor ve Avrupa ile ABD’nin ilaç tedarikinde kritik öneme sahip. Havacılıkta yaşanan sıkıntılar ve enerji krizinin birleşmesi, ilaç tedarik zincirinde bozulmalara yol açtı.

Uzmanlar, Hindistan’da üretimin yavaşlaması durumunda birkaç hafta içinde Avrupa ve ABD’de ilaç kıtlığı yaşanabileceğini belirtiyor. İran savaşı uzarsa, ilaç fiyatlarının artması ve acil ilaçlarda kısa sürede kıtlık yaşanması olası görünüyor.