Pakistan hükümeti yetkilileri, sınır ötesi çatışmaların artmasının ardından Afganistan'ın Kabil, Kandahar ve Paktika şehirlerine yeni hava saldırıları düzenlediklerini açıkladı. Bu saldırılar, Taliban yönetiminin Perşembe gecesi Pakistan sınırındaki karakollara yönelik büyük bir operasyon başlattığını duyurmasının hemen ardından gerçekleşti.

İki ülke, Ekim ayında kırılgan bir ateşkes anlaşması imzalamıştı ancak çatışmalar son günlerde yeniden tırmandı. Her iki taraf da son yaşanan çatışmalarda karşılıklı ağır kayıplar verdiklerini iddia ediyor. Bu durum, Pakistan ve Afganistan sınırında yaşanan çatışmaların artması ile doğrudan bağlantılıdır.

Yetkililerin Açıklamaları

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ülkesinin herhangi bir saldırganlığı tamamen bertaraf etmeye hazır olduğunu ifade etti. Savunma Bakanı Hawaja M. Asif ise Taliban yönetimine "açık savaş" ilan ettiğini duyurdu. Taliban tarafından yapılan açıklamada, Perşembe günü başlatılan operasyonun bu hafta başlarında en az 18 kişinin hayatını kaybettiği saldırılara karşılık olduğu belirtildi.

İki Ülke Arasındaki Tarihsel Gerilim

Pakistan ve Afganistan arasındaki ilişkiler tarih boyunca iniş çıkışlar yaşadı. 2021'de ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinden önce Kabil'deki eski hükümet, Pakistan'ı Taliban saldırılarını kolaylaştırmakla suçlamıştı. Pakistan ise bu suçlamaları reddetti ve Taliban ile bağlantılarını inkar etti.

Doha Anlaşması müzakerelerinde önemli rol oynayan Pakistan, Taliban'ın 1996-2001 yılları arasındaki ilk iktidar döneminde Taliban hükümetini resmen tanıyan birkaç ülkeden biriydi. Ancak Taliban'ın yeniden iktidara gelmesine rağmen iki ülkenin ilişkileri halen kırılganlığını koruyor.

Terör Örgütleri ve Bölgesel Dinamikler

Pakistan, Afganistan'daki Taliban yönetiminin, kendi topraklarından saldırılar düzenleyen Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) örgütüne karşı harekete geçmediğini öne sürüyor. Eski diplomat Masood Khan, Taliban'ın iktidara gelmesiyle sınır koşullarının iyileşeceği beklentisinin gerçekleşmediğini belirtti.

Gazeteci Sami Yousafzai ise Afgan Talibanı'nın tarihsel olarak TTP ile bağlantılı bir grup olduğunu ve Pakistan'ın, Taliban'ın TTP'yi ortadan kaldıracağına dair beklentisinin gerçekçi olmadığını vurguladı. Bu konular, Pakistan ve Afganistan sınırındaki terör örgütleri ve bölgesel dinamikler başlıklı analizde detaylıca ele alınmıştır.

Bölgesel İlişkiler ve Uluslararası Tepkiler

Geçen yıl Ekim ayında Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'yi ziyaret ederek iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri yeniden tesis etti. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ise Afganistan'ı Hindistan adına vekalet savaşı yürütmekle suçladı. Hindistan ise bu tür iddiaları reddediyor.

Birleşmiş Milletler yetkilileri, son gerilimin artmasından duydukları endişeyi belirterek tarafları diyalog ve diplomasiye çağırdı. Çin Dışişleri Bakanlığı da durumu "derin endişe" ile karşıladığını açıklayarak iki tarafı anlaşmazlıklarını görüşmelerle çözmeye davet etti. Komşu İran ise diyalog sürecini kolaylaştırmaya hazır olduğunu bildirdi.

Sınır Sorunları ve Sosyal Bağlar

Pakistan ve Afganistan arasında yaklaşık 2.600 kilometrelik bir sınır bulunuyor. Durand Hattı olarak adlandırılan bu sınır, 1893'te İngilizler tarafından çizilmiş ve bölgedeki Peştunların yaşam alanlarını ikiye bölmüş durumda. Bu durum, gerilimin temel nedenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Her gün binlerce kişi bu sınırı geçerken, sınırın her iki tarafında yaşayan aşiretlerin güçlü ailevi ve sosyal bağları bulunuyor. Bu durum, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesini daha da önemli kılıyor.

Bu gelişmeler ışığında, Pakistan ve Afganistan arasındaki uzun süredir devam eden gerilimin çözümü için diplomatik çabalar sürerken çatışmaların devam etmesi bölgedeki istikrarı tehdit etmeye devam ediyor.

BBC Global Journalism ve BBC News Hintçe, habere katkıda bulundu.