Bir sosyal medya kullanıcısının “bulutların kısırlaştırılması” iddiası, gündemde büyük yankı uyandırdı. Paylaşımda, Orta Doğu’da başlayan savaşın ardından Türkiye ve çevresinde artan yağışlara dikkat çekildi.

İddiaların kaynağı ve tarihçesi

Kullanıcı, Orta Doğu’daki savaş genişledikçe Türkiye’de ve Azerbaycan’da yağışların arttığını belirtti. Yapılan araştırmalarda 2011 yılında İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın, Batılı ülkelerin gelişmiş hava modifikasyonu teknolojileriyle İran’da kuraklığa yol açtığı ve yağışları çaldığı yönünde açıklamalar yaptığına dikkat çekildi.

2021 yılında ise İran Sivil Savunma Kurumu Başkanı General Celali’nin, İsrail ve komşu bir ülkenin İran’ın bulutlarını kısırlaştırdığı iddiasında bulunduğu aktarıldı.

Uzman görüşleri ve meteorolojik açıklamalar

Ancak 2018 yılında Celali’nin bu iddialarına yönelik olarak, İranlı İşçiler Haber Ajansı ILNA’ya Meteorolojik Tahmin ve Uyarı Genel Müdürü Ahad Vazife tarafından yapılan açıklamada, mevcut teknolojiyle bulutların kısırlaştırılmasının mümkün olmadığı vurgulandı. Vazife, bulutların yeterli yoğunluğa ulaştığında yağmur yağdığını, aksi takdirde yağış gerçekleşmediğini ifade etti.

Yağışlardaki değişiklik ve bölgesel etkiler

Sosyal medya paylaşımında, Türkiye’de uzun süredir süren kuraklık döneminde bulutların var olmasına rağmen yağışın olmaması, ancak bu yıl savaşın yayılmasıyla birlikte Kilis, Antep, Urfa, Hatay ve Adana gibi illerde yoğun yağışların görüldüğü belirtildi. İstanbul ve Ankara’da da yağışların devam ettiği, Bakü’de ise üç gündür yağışın olduğu ifade edildi.

Bu durum, General Celali’nin iddiasının doğruluk payına dair soru işaretleri uyandırıyor. İddialara göre, İsrail ve komşu ülke olarak gösterilen Suudi Arabistan’ın, kendi ülkelerindeki kuraklığı azaltmak ve iklimi değiştirmek amacıyla çevre ülkelere zarar verdiği öne sürülüyor. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İsrail'e Tepki ve Türkiye'nin Orta Doğu Tutumu başlıklı haber bölgedeki diplomatik yaklaşımları anlamak için önemlidir.

Hava sahası durumu ve müdahale olanakları

Paylaşımda, savaş nedeniyle hava sahalarının kapalı olduğu ve havadan kimyasal müdahale şansının kalmadığı belirtilerek, yağış artışının bu durumla ilişkilendirildiği dile getirildi.

Resmi açıklamalar ve bilimsel değerlendirmeler

Anadolu Ajansı Teyit Hattı da, “Uçakların bıraktığı iz, kimyasal gazlardan mı kaynaklanıyor?” başlıklı bir değerlendirme yayınladı. Çalışmada, Uçak izlerinin insan sağlığı açısından risk oluşturmadığına dair Çevre Koruma Ajansı (EPA), Federal Havacılık İdaresi (FAA), NASA ve Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ortaklığıyla hazırlanan rapora referans verildi.

İddiaların ilk aşamasında, uçakların neden iz bıraktığı sorusu irdelendi. Bu durumun, temel olarak sıcaklık farklarından kaynaklandığı, bilimsel olarak “kuyruk izi”, “yoğuşma izi” ya da “yoğunlaşma izi” kavramlarıyla açıklandığı belirtildi. Orta Doğu’daki çatışmaların bölgesel etkileri hakkında daha fazla bilgi için Rusya'nın Orta Doğu çatışmalarına karşı güçlü olması konusundaki analizler faydalı olabilir.