Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Hırvatistan Parlamentosu ev sahipliğinde Zagreb Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi’nde düzenlenen Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesinde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin ilk kez stratejik ortak olarak katıldığı bu toplantının kendileri için büyük önem taşıdığını belirtti.

Kurtulmuş, Türkiye için bağlantısallığın temel önceliklerden biri olduğunu vurgulayarak, ulaştırma, enerji ve iletişim koridorlarının geliştirilmesine özel önem verdiklerini ifade etti.

Üç Deniz Girişimi ve Türkiye’nin Rolü

Üç Deniz Girişimi’ni sadece bağlantısallığı artıran bir platform olarak değil, bölgesel sahiplik ilkesiyle şekillenen kapsayıcı bir stratejik iş birliği ve istişare zemini olarak gördüklerini aktaran TBMM Başkanı, "Karadeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip ülke olarak Türkiye, girişimle ilişkilerini derinleştirmeye ve iş birliğini çok yönlü geliştirmeye kararlıdır" dedi.

Türkiye’nin jeostratejik konumu ve gelişmiş altyapısı sayesinde farklı bölgeler arasında bağlantı oluşturmak için geniş fırsatlar sunduğunu belirten Kurtulmuş, Asya ile Avrupa’yı Güney Kafkasya ve Orta Asya üzerinden birbirine bağlayan Orta Koridor ve Körfez’den Avrupa’ya uzanan Kuzey-Güney Kalkınma Yolu projelerinin bölgesel ve küresel bağlantısallıkta stratejik rollerini ortaya koyduğunu söyledi.

Ayrıca akıllı ulaşım, yeşil lojistik ve dijital altyapı alanlarındaki ulusal stratejilerin Üç Deniz Girişimi’ne katkı sağlayacağını belirten Kurtulmuş, TBMM olarak girişim hedeflerine ulaşılması için parlamentolar arası diyaloga destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Jeopolitik Gerilimler ve Uluslararası Düzen

Kurtulmuş, İran’a karşı yürütülen savaş ile Ukrayna ve Orta Doğu’da süren çatışmaların küresel bağlantısallığın jeopolitik gerilimler karşısında ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyduğunu kaydetti.

“Sudan’daki insani felaket, Ukrayna’daki dört yıldır süren savaş, Gazze’deki soykırım ve İsrail ile ABD’nin İran’a karşı savaşı, sadece küresel bir kriz değil, 1945 sonrası uluslararası düzenin sarsıcı biçimde çözülmesine işaret etmektedir.”

Kurtulmuş, mevcut durumun hukuksuzluğun olağanlaştığı, gücün hukukun yerini aldığı ve uluslararası mekanizmaların büyük ölçüde etkisiz kaldığı sistemik bir kriz olduğunu belirtti. Kuralların kağıt üzerinde var olduğunu, ancak güçlüler karşısında uygulanabilirliğinin kalmadığını vurguladı.

Uluslararası sistemin köklü bir dönüşüm sürecinde olduğunu ve çok merkezli bir dünya düzeninin şekillendiğini ifade eden Kurtulmuş, bu bağlamda değerlerin ve ilkelerin kaba kuvvet ve keyfilik karşısında korunması gerektiğini, ülkeler arasında daha etkin ve sonuç odaklı iş birliğinin zorunlu olduğunu dile getirdi.

Barış ve Bölgesel Bağlantısallık

Karadeniz’de güvenliğin kıyıdaş ülkeler, Avrupa ve ötesi için hayati önem taşıdığını belirten TBMM Başkanı, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü savaşın bölge için başlıca tehdit olduğunu söyledi.

Türkiye’nin savaşın başlangıcından itibaren Ukrayna’nın egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne kararlılıkla destek verdiğini aktaran Kurtulmuş, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Şartı çerçevesinde Ukrayna ile Rusya arasında adil ve kalıcı barış için yürütülen diplomatik çabalara öncülük ettiklerini kaydetti.

Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü yeniden sağlamasının ardından Azerbaycan-Ermenistan görüşmelerindeki ilerlemeyi memnuniyetle karşıladığını belirten Kurtulmuş, Güney Kafkasya’da sağlanacak kalıcı barışın bölgesel bağlantısallığı önemli ölçüde güçlendireceğini ifade etti.

Orta Doğu’daki İnsani Durum ve Stratejik Çağrılar

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü ve Körfez ile çevresindeki sivil halka ve altyapıya ciddi zararlar veren çatışmaların sona erdirilmesi çağrısında bulunan TBMM Başkanı, Orta Doğu’daki insani trajedi karşısında kayıtsız kalmalarının mümkün olmadığını belirtti.

İsrail’in İran ve Lübnan’a yönelik saldırıları ile Filistin halkına karşı işlediği suçların bölgeyi istikrarsızlığa sürüklediğini ve bunun Avrupa’nın güvenliği, ekonomisi ve ahlaki duruşunu olumsuz etkilediğini vurguladı.

“Bu nedenle, bölgedeki tüm ülkelerin toprak bütünlüğünü savunma çabalarını artırmalı, Filistin halkına karşı işlenen suçlara karşı sesimizi yükseltmeli ve iki devletli çözüm temelinde, 4 Haziran 1967 sınırları çerçevesinde bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını desteklemeliyiz.”

Kurtulmuş, bağlantısallığın sadece enerji, ulaşım ve iletişimle sınırlı olmadığını, aynı zamanda bilgi, kültür ve değerlerin paylaşımını da içerdiğini belirtti.

Stratejik ortak olarak ülkeleri, halkları ve kıtaları birbirine bağlayan güven, değer, refah ve dayanıklılık koridorları inşa etme kararlılıklarını tekrar vurgulayan TBMM Başkanı, Meclisin Üç Deniz Girişimi parlamentoları ile yakın iş birliği içinde çalışmaya, iş birliğini güçlendirmeye ve girişimi kamuoyuna daha etkin tanıtmaya hazır olduğunu sözlerine ekledi.