COVID-19 enfeksiyonu sonrası ortaya çıkan ve uzun COVID olarak adlandırılan kronik sağlık sorununun, önümüzdeki on yıl boyunca OECD ülkelerinde yıllık yaklaşık 135 milyar dolar (116 milyar avro) ekonomik yük getireceği öngörülüyor. Bu rakam, Hollanda veya İspanya’nın yıllık sağlık bütçelerine yakın bir büyüklükte.

OECD'nin Yeni Raporu ve Uzun COVID’in Ekonomik Etkileri

OECD’nin yayınladığı rapora göre, COVID-19 pandemisinin üzerinden altı yıl geçmesine rağmen, uzun COVID nedeniyle sağlık sistemleri ve işgücü piyasaları üzerindeki baskı devam ediyor. Milyonlarca kişi hala bu uzun süreli hastalıktan muzdarip ve tedavi maliyetleri milyarlarca avroya ulaşıyor.

Rapor, uzun COVID ve diğer akut sonrası enfeksiyon sendromlarının azalmadığına dikkat çekiyor. Ancak, bu konulara yönelik siyasi ve mali ilginin giderek azaldığına dair endişeler de dile getirildi. Raporun yazarları, hem hastalara yönelik kısa vadeli müdahalelerin hem de gelecekteki olası pandemilere hazırlığın önemini vurguluyor ve mücadele çabalarının hız kesmeden sürdürülmesi gerektiğini belirtiyor.

Uzun COVID’in Yaygınlığı ve Sağlık Harcamaları

OECD'nin analizine göre, pandemi zirve yaptığı 2021 yılında uzun COVID, üye ülkelerde nüfusun yaklaşık %5,3'ünü, yani yaklaşık 75 milyon kişiyi etkiledi. Bu durumun sağlık harcamalarına maliyeti 53 milyar dolara (45,3 milyar avro) ulaştı.

Her ne kadar uzun COVID yaygınlığı ve buna bağlı sağlık harcamaları pandemi yoğunluğuna kıyasla azalmış olsa da, 2025-2035 arasında yıllık doğrudan sağlık harcamalarının yaklaşık 11 milyar dolar (9,4 milyar avro) seviyesinde kalacağı öngörülüyor.

Uzun COVID Nedir?

COVID-19 geçiren herkes uzun COVID geliştirebilir. Bu durum, yorgunluk, kas ve eklem ağrıları, nefes darlığı, baş ağrısı ve beyin sisi gibi çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilir. Semptomlar, genellikle ilk enfeksiyondan sonraki üç ay içinde başlar ve en az iki ay sürer. Çoğu vakada, belirtiler zamanla iyileşirken, her 100 kişiden yaklaşık 15’inde bir yıl sonra da devam edebiliyor.

Mevcut bilimsel kanıtlar uzun COVID’in tek bir hastalık olmadığını; genetik, çevresel ve farklı biyolojik mekanizmalarla ilişkili birçok alt tipten oluştuğunu gösteriyor.

Sosyo-Ekonomik Sonuçlar

Rapora göre, yüksek gelirli ülkelerde uzun COVID sadece bir sağlık problemi değil, aynı zamanda ekonomik üretimi olumsuz etkileyen yapısal bir sorun. 2025-2035 yılları arasında uzun COVID’in dolaylı ekonomik maliyetlerinin doğrudan sağlık harcamalarının çok üzerinde olması bekleniyor.

OECD, işe ara verme, işgücünden erken ayrılmalar ve verimlilik kayıpları nedeniyle uzun COVID’in işgücü piyasası üzerindeki etkilerini de analiz etti. Rapor yazarları, nüfusun yaşlandığı ve ekonomik büyümenin sınırlı olduğu dönemde uzun COVID’in işgücüne katılım ve verimlilik üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini vurguladı.

Önümüzdeki on yıl için yapılan projeksiyonlar, uzun COVID yaygınlığının virüsün toplumdaki görülme sıklığına bağlı olarak OECD nüfusunun %0,6 ile %1,0 arasında sabitlenebileceğini gösteriyor. 2035’e kadar yapılan tahminlerde, en iyimser senaryoda etkiler ihmal edilebilirken, daha gerçekçi senaryolarda gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) her yıl %0,1 ila %0,2’si arasında kalıcı kayıplar yaşanacağı ve bunun yıllık 135 milyar dolarlık bir ekonomik yük anlamına geleceği ifade edildi.

Geleceğe Yönelik Öneriler

OECD’ye göre, uzun COVID’nin klinik özellikleri daha iyi anlaşılmış olsa da ekonomik ve sosyal etkileri henüz sistematik olarak ölçülmeye yeni başlandı. Raporda, uzun COVID’nin tanınması, teşhisi ve bakımındaki uygulamaların ülkeler arasında hâlâ ciddi farklılıklar gösterdiği belirtildi.

Birçok ülkede uzun COVID’ye ilişkin sağlam ve kullanılabilir veri eksikliği, hastalığın yükünün doğru hesaplanmasını ve etkili politika geliştirilmesini zorlaştırıyor. Yazarlar, ulusal düzeyde yüksek kaliteli verilerin toplanması ve yayımlanmasının önceliklendirilmesini önerdi.

Rapor, uzun COVID deneyiminden çıkarılacak derslerin gelecekteki pandemilere hazırlık açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Pandeminin erken dönemlerinde enfeksiyonun uzun vadeli etkileri genellikle göz ardı edildi ve salgın akut iyileşme aşamasına geçerken bu konular geri planda kaldı.

Yazarlar, gelecekte herhangi bir pandemide ya da COVID-19’un yeni varyantlarının ortaya çıkması halinde, uzun vadeli sağlık sorunlarının baştan itibaren müdahale planlarına dahil edilmesi ve buna yönelik hazırlık yapılmasının zorunlu olduğunu ifade etti.