İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, Birleşmiş Milletler (BM) Silahsızlanma Konferansı'nda yaptığı açıklamada, nükleer silahların insanlığa yönelik en büyük tehdit olduğunu belirtti. İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen konferansta konuşan Arakçı, bu silahların tamamen ortadan kaldırılmasına ilişkin hukuki yükümlülüklerin açık olduğunu vurguladı.

Uluslararası Güvenlik ve Hukukta Zorluklar

Arakçı, uluslararası barış ve güvenlik mimarisinin son yıllarda benzeri görülmemiş baskılarla karşı karşıya kaldığını ifade etti. Silahlı çatışmaların şiddetinin arttığını, uluslararası hukuka ve BM Şartı'na saygının azaldığını dile getiren bakan, çok taraflılığın zayıfladığını ve tek taraflı yasa dışı zorlayıcı tedbirlerin arttığını söyledi.

Nükleer Silahların Politik Araç Olarak Kullanımı

Bazı ülkelerin nükleer silahları politika aracı olarak görmesinin küresel istikrarsızlığa yol açtığını söyleyen Arakçı, artan tehditlerin acilen kolektif eylem gerektirdiğine dikkat çekti. "Nükleer silahlar insanlığa yönelik en büyük tehdittir" diyen Arakçı, bazı devletlerin güvenlik doktrinlerinde nükleer silahlara daha fazla dayanmasının derin endişe ve üzüntü kaynağı olduğunu belirtti.

İran'ın Nükleer Silah Politikası

Bakan, İran'ın nükleer silah üretme ya da edinme niyetinde olmadığını vurgulayarak, ülkesinin nükleer enerjiyi her zaman barışçıl amaçlarla kullanmayı esas aldığını söyledi. Nükleer programla ilgili endişeleri gidermeye ve programın tamamen barışçıl olduğunu güvence altına almaya hazır olduklarını ifade etti. Arakçı, bu nedenle nükleer müzakerelere katıldıklarını ve bu süreci sürdürdüklerini belirtti.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) ve Haklar

Arakçı, NPT'nin tüm üye devletlerin barışçıl amaçlarla nükleer enerjiyi araştırma, üretme ve kullanma hakkını açıkça tanıdığını söyledi. Bu hakkın devredilemez, müzakere edilemez ve hukuken bağlayıcı olduğunu vurguladı. Hakların ortadan kaldırılmasına yönelik girişimlerin antlaşmanın ruhuyla çeliştiğini kaydetti.

ABD'nin Tutumu ve Müzakere Süreci

Bazı Batılı ülkeler, özellikle ABD'nin, müzakere sürecinin güvenilirliğini zayıflattığını savunan Arakçı, ABD'nin nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesinin çok taraflı taahhütlere duyulan güvene derin zarar verdiğini belirtti. Bu kararın, İran halkına haksız ekonomik ve insani sonuçlar dayattığını ifade etti.

Arakçı, müzakereler devam ederken İran'a karşı askeri saldırıya başvurulmasının BM Şartı'nın temel ilkeleri ve uluslararası hukukla açıkça çeliştiğini dile getirdi.

Nükleer Tesislere Yönelik Saldırılar ve Uluslararası Tepkiler

ABD'nin NPT'ye taraf olmayan bir rejimle hareket ettiğini ifade eden Arakçı, bu tutumun NPT'nin bütünlüğüne ve güvenilirliğine ciddi bir darbe vurduğunu söyledi. Denetim altındaki nükleer tesislere yönelik saldırıların savaş suçu olduğunu, bu tür eylemlerin radyolojik yayılma riski ve uzun vadeli çevre kirliliği gibi sınır aşan sonuçlara yol açtığını belirtti.

BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) bu saldırıları açıkça kınamamasının, cezasızlık algısı yarattığını ve NPT'nin ciddi şekilde zayıfladığını gösterdiğini ifade etti.

İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı İşbirliği

Arakçı, İran'ın UAEA ile yasal yükümlülükleri doğrultusunda işbirliğine bağlı olduğunu vurguladı. İran'ın ajansın kurucu üyelerinden ve NPT'ye taraf bir ülke olduğunu belirten bakan, barışçıl nükleer programlarının kapsamlı denetim altında olduğunu söyledi.

İşbirliğinin profesyonellik, şeffaflık ve ulusal egemenliğe saygı temelinde yürütüldüğünü belirten Arakçı, UAEA'nın yalnızca teknik ve tarafsız kalması gerektiğini, siyasi baskı ve seçici yorumlardan uzak tutulmasının şart olduğunu sözlerine ekledi.

- Cenevre