Nükleer silah sahibi ülkeler, geçtiğimiz yıl bu silahların üretimini ve yerleştirilmesini artırdı. Uluslararası izleme kuruluşları, perşembe günü yaptıkları açıklamada bu durumu, silahlı çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde "endişe verici bir gelişme" olarak nitelendirdi.

Dokuz Nükleer Silahlı Ülkenin Genişleme Eğilimi

Yıllık Nuclear Weapons Ban Monitor raporunun yazarlarına göre, Rusya, ABD, Çin, Fransa, İngiltere, Pakistan, Hindistan, İsrail ve Kuzey Kore gibi dokuz nükleer silaha sahip ülkenin neredeyse tamamı ya cephaneliklerini genişletmeye başladı ya da bu yönde planlarını açıkladı.

Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu'nun (FAS) Nükleer Bilgi Projesi Direktörü Hans Kristensen, "Nükleer azaltım dönemi sona erdi," dedi. Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada bunun "çok büyük bir değişime" işaret ettiğini belirtti.

Hazır Nükleer Savaş Başlıklarında Artış

FAS ile Norveç Halk Yardımı (NPA) tarafından yayımlanan rapora göre, kullanıma hazır nükleer silah sayısı geçen yıl 9,745’e ulaştı. Bu, 2024'e kıyasla 141 savaş başlığı artışı anlamına geliyor. Raporda, bu miktarın Hirosima tipi 135 bin bombaya eşdeğer olduğu ifade edildi.

Bu savaş başlıklarının %40’ı, yani 4,012’si geçen yıl silo tipi balistik füzelerde, mobil fırlatıcılarda, denizaltılarda veya bombardıman üslerinde yer aldı; bu da 2024’e göre 108 adetlik bir artışa işaret ediyor.

Kristensen, "Konuşlandırılmış savaş başlıklarının her yıl artması endişe verici," dedi ve bunun "hızlı tırmanma, yanlış hesaplama ve kazara kullanım risklerini artırdığı" uyarısında bulundu. "Bu, dünyayı hepimiz için daha tehlikeli hale getiriyor," diye ekledi.

Soğuk Savaş Zirvesinin Altında Toplam Silah Sayısı

Dünya genelinde nükleer silah sayısı hâlâ Soğuk Savaş’ın zirvesindeki seviyelerin oldukça altında. Rapora göre, 2026 başı itibarıyla toplam 12,187 savaş başlığı bulunuyor. Bu sayı, 1980’lerin ortalarında 70 binden fazla iken önemli ölçüde azalmış durumda ve 2025 başına göre 144 adet düşüş gösteriyor.

Ancak, Avrupa, Asya ve Orta Doğu’da çatışmaların yoğunlaştığı bir ortamda, daha fazla nükleer silahın hazır hale getirilmesi endişeleri artırıyor.

Silahsızlanma Anlaşmalarında Gerileme

Raporda, Rusya ile ABD arasında geçen ay sona eren New START anlaşması da dahil olmak üzere, uzun süredir devam eden silahsızlanma, nükleer yayılmayı önleme ve silah kontrol mekanizmalarının zayıfladığı vurgulandı.

Norveç Halk Yardımı Başkanı Raymond Johansen, "Şu anda yaşanan, yeni bir silahlanma yarışından çok daha fazlası," dedi. "Bu, nükleer tehditlere karşı elde edilen önemli sınırlamaların geri alınmasıdır," ifadelerini kullandı.

Nükleer Silahların Yasaklanması Anlaşması ve Küresel Durum

2017’de Birleşmiş Milletler’de müzakere edilen Nükleer Silahların Yasaklanması Anlaşması’na (TPNW) 2025 sonu itibarıyla 99 ülke taraf veya imzacı oldu. Ancak, nükleer silah sahibi dokuz ülkenin hiçbiri bu anlaşmaya katılmadı. Bunun yerine, cephaneliklerini modernize edip genişletmeye büyük yatırımlar yapmaya devam ediyorlar.

Kristensen, "İsrail dışındaki tüm nükleer silah sahibi ülkeler cephaneliklerini artırıyor veya yakın zamanda bu yönde planlarını açıkladı," dedi ve silahlarla ilgili daha saldırgan söylemlere dikkat çekti. "Nükleer gözdağı otomatik pilottaymış gibi ilerliyor," ifadelerini kullandı.

Açıklamada, "nükleer şemsiye" olarak adlandırılan 33 ülkenin bu politikaları aktif biçimde desteklediği ve güçlendirdiği belirtildi. Ayrıca toplam 47 ülkenin TPNW’ye karşı çıktığı, bunların üçte ikisinin Avrupa’da bulunduğu ifade edildi.

2017 Nobel Barış Ödülü’nü, anlaşmayı savunan çalışmalarıyla kazanan Nükleer Silahların Ortadan Kaldırılması için Uluslararası Kampanya’nın başındaki Melissa Parke, "Nükleer şemsiyenin altında güvenli bir sığınak yok," dedi. "Bu ülkeler, nükleer silahların tamamen kaldırılmasını destekleyen küresel çoğunluğa katılmalı," diye ekledi.