Norveç Denizi'nin derinliklerinde 1989 yılından beri yatmakta olan Sovyetler Birliği'ne ait nükleer taarruz denizaltısı Komsomolets'in radyoaktif sızıntı yaptığı belirlendi. Yaklaşık 35 yıldır okyanus tabanında bulunan denizaltının nükleer reaktöründen ve çevresinden yayılan radyasyon bilim dünyasında ciddi endişelere yol açtı.

Derin Denizaltının İncelenmesi

PNAS dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, Komsomolets denizaltısının durumunu ve çevresel etkilerini ortaya koydu. Norveçli bilim insanları, uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla yaptığı dört dalışta denizaltının kondisyonunu, iki nükleer başlığın durumunu ve sızıntının boyutunu inceledi.

Radyoaktif Sızıntı Görüntülendi

Çalışmanın en dikkat çekici sonucu, denizaltının nükleer reaktöründeki sızıntının video kayıtlarına yansıması oldu. Havalandırma borusundan yükselen radyoaktif bulutlar analiz edildiğinde, Sezyum-137 izotopunun normal seviyelerin 1000 katına çıktığı tespit edildi. Bu izotop, nükleer enerji üretimi ve silah testleri gibi süreçlerde ortaya çıkan yapay bir atıktır.

Denizaltının bazı bölgelerinde ölçülen Stronsiyum-90 ve Sezyum-137 seviyeleri, Norveç Denizi'nin normal değerlerinden sırasıyla 400 bin ve 800 bin kat daha yüksekti. Ayrıca plütonyum ve uranyum seviyelerindeki artış, reaktör yakıtının su altında yavaş yavaş korozyona uğradığını gösteriyor.

Nükleer Başlıklar Sağlam Kaldı

Olumlu gelişme olarak, denizaltıda bulunan iki nükleer başlığın halen bütünlüğünü koruduğu ve 1994'te Rus ekiplerce yapılan sızıntıyı azaltmaya yönelik mühürleme çalışmalarının hala işlevsel olduğu doğrulandı. Bilim insanları, denizaltı çevresinde ölçülen yüksek radyasyonun çevre sulara karıştığında hızla seyreldiğini ifade etti.

Denizaltı civarından alınan tortu ve canlı örneklerinde radyoaktif madde birikiminin minimum düzeyde olduğu belirlendi. Norveç ulusal izleme programı ise Norveç Denizi ve Barents Denizi'nde insan kaynaklı anormal bir radyasyon artışı kaydetmedi.

Ekosistem İçin Şimdilik Tehlike Yok

Mevcut sızıntıların geniş deniz ekosistemi için şu anda bir tehdit oluşturmadığı belirtilirken, araştırmacılar reaktördeki korozyon sürecinin devam etmesi ve nükleer başlıkların gelecekteki durumu konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.