İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen hafta İranlıları hükümetlerini protesto etmeye çağırmak istedi. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, bunun çok riskli olduğu gerekçesiyle bu talebi reddetti. Konuya dair bilgisi olan iki ABD’li ve bir İsrailli kaynak, ABD’li haber kuruluşu Axios’a açıklamalarda bulundu.

Trump'tan Katliam Uyarısı

Bir ABD’li yetkili, Trump’ın Netanyahu’ya "İnsanlar sadece öldürülecekse neden onları sokaklara çıkmaya teşvik edelim?" dediğini aktardı. Axios’a göre, ABD ve İsrail savaşın askeri hedeflerinde genel olarak hemfikir olsa da, İran’daki rejim değişikliği sırasında kabul edilebilir kaos ve kan dökme miktarı konusunda farklı görüşlere sahipler. Bu durum, Trump'ın savaş stratejisinin bölgesel etkileri ile yakından ilişkilidir.

Farklı Yaklaşımlar

Netanyahu, halk ayaklanması için gerekli şartların oluşturulmasını İsrail’in temel hedeflerinden biri olarak gördü. Buna karşın ABD’li yetkililer, Trump’ın rejim değişikliğini daha çok ek bir kazanım olarak değerlendirdiğini belirtiyor. Trump, savaşın başında İran halkının yönetimi devralabileceğini söylemiş olsa da bu görüşünü son dönemde nadiren dile getirdi.

Geçen Haftaki Saldırılar ve Sonrası

Geçtiğimiz Salı günü düzenlenen saldırılarda, İran’ın ulusal güvenlik şefi ve fiili geçici lideri Ali Laricani ile Besic Güçleri Komutanı Gulam Rıza Süleymani ve bazı yardımcıları suikastla öldürüldü. İsrailli yetkililer, Süleymani’nin protestoları bastırmakla görevli olması nedeniyle bu suikastın halk ayaklanmasının önünü açmayı amaçladığını ifade etti.

Axios’a konuşan kaynaklar, Netanyahu’nun saldırıdan kısa süre sonra Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde İran rejiminin karışıklık içinde olduğunu ve bu durumu daha da istikrarsızlaştırmak için bir fırsat olarak gördüğünü aktardı.

Netanyahu'nun Çağrısı ve Trump'ın Endişesi

Netanyahu, kendisi ve Trump’ın İran halkına eşzamanlı sokaklara çıkma çağrısı yapmasını önerdi. Ancak Trump, böyle bir çağrının sadece bir katliama yol açabileceğini ifade etti. Konuya hakim bir kaynak, iki liderin bu görüşmede İran’da Çarşamba günü kutlanacak Ateş Bayramı (Çarşamba Suri) sırasında halkın sokağa çıkıp çıkmayacağını gözlemlemeye karar verdiğini belirtti.

Trump’ın onayı olmamasına rağmen Netanyahu, kendi açıklamasını yaparak "Uçaklarımız meydanlardaki terör unsurlarını vuruyor. Bu, cesur İran halkının Ateş Bayramı'nı kutlaması içindir. O halde dışarı çıkın ve kutlayın. Sizi yukarıdan izliyoruz." ifadelerini kullandı.

Ancak Netanyahu’nun beklentisinin aksine, ertesi gün çok az sayıda İranlı sokaklara çıktı.

Trump'ın Diplomatik Arayışı

Axios’un haberine göre, savaş devam ederken Trump rejimin geri kalanını yerinde tutacak diplomatik bir çözüm arayışında. İsrailli yetkililer ise Netanyahu’nun yakın zamanda kabul edilebilir bir anlaşmaya varılabileceği konusunda oldukça şüpheci ve endişeli olduğunu aktarıyor. Bu gelişmeler, İsrail ve ABD'nin olası ateşkes ilanı ile bağlantılıdır.