NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 26 Mart 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefik ülkeleri Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)larının yüzde 5'ini savunma harcamalarına ayırmaya zorlayarak NATO'nun güçlenmesine katkı sağladığını belirtti.

Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında konuşan Rutte, Trump'ın müdahalesi olmadan, İspanya, Belçika ve İtalya gibi ülkelerin yıllardır hedeflenen savunma harcaması oranlarına ulaşamayacağını savundu. "Mevcut ABD yönetimi olmasaydı, NATO'nun tamamının 2025 yılına kadar GSYH'nin yüzde 2'sine ulaşacağına inanmıyorum," ifadelerini kullandı.

Yeni Harcama Hedefleri ve Trump'ın Etkisi

Geçen yıl Lahey'de Trump için özel olarak düzenlenen zirvede belirlenen yeni hedef, GSYH'nin yüzde 5'inin savunmaya ayrılması ve bunun yüzde 3,5'inin sert kabiliyetlere harcanması yönünde. Rutte, bu hedeflerin "iddialı ancak kesinlikle gerekli" olduğunu dile getirerek, Trump'ın olmasaydı NATO'nun bu taahhütlere bağlı kalmayacağını vurguladı.

2025 Yıllık Raporu ve Güvenlik Tehditleri

NATO'nun 2025 yılı yıllık raporu kapsamında yapılan açıklamada, Rusya'nın Avrupa-Atlantik bölgesindeki barış ve istikrara yönelik en önemli ve doğrudan tehdit olmaya devam ettiği belirtildi. Ayrıca, Ukrayna'ya karşı yürütülen saldırganlık savaşının Çin, Kuzey Kore, İran ve Belarus tarafından desteklendiği ifade edildi.

ABD'nin Güvenilirliği ve Bölgesel Durum

Hollanda'nın eski başbakanı olan Rutte, ABD'nin en etkili müttefik olarak güvenilirliği konusunda soruları yanıtladı. ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlara verdiği destekten dolayı olumlu görüş belirten Rutte, "ABD'nin şu an yaptığı şey askeri kapasiteyi zayıflatmaktır ve alternatifi saflık olurdu. Ve evet, bunu alkışlıyorum," dedi. Bu değerlendirme, ABD'nin İran operasyonları planının ilerlemesi ile ilgili gelişmelerle paralellik gösteriyor.

NATO çatışmaya doğrudan müdahil değil. Trump'ın, ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak İran'ın saldırısına uğrayan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması çağrısına Avrupalı müttefiklerin şu ana kadar isteksiz kalması, Rutte tarafından hayal kırıklığı olarak değerlendirildi. Hürmüz Boğazı, küresel petrol arzının beşte birini taşımakta ve bu durum enerji fiyatlarında istikrarsızlığa yol açmaktadır.

Bölgesel İşbirliği ve Gelecek Planları

Rutte, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda gibi kilit NATO ülkeleri ile Japonya gibi ittifak dışı ülkelerin bölgeye yardım etmek ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için planlar hazırladığını ve bu planların şu anda hayata geçirildiğini belirtti.

Geçen hafta Brüksel'deki zirvede Avrupa Birliği ülkeleri, herhangi bir müdahale çabasının ancak bölge sıcak ve tehlikeli bir çatışmanın ortasında değilken yapılmasını önermişti. İngiltere Savunma Bakanlığı sözcüsü ise İngiltere ve Fransa'nın bu hafta içinde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için 30'dan fazla ülkeyle askeri görüşmelere liderlik edeceğini açıkladı ancak daha fazla detay vermedi. Bu bölgesel işbirliği ve askeri planlar, ABD ve İran görüşmelerinde askeri seçenekler başlıklı makalede detaylandırılmıştır.