Almanya'da düzenlenen 62. Münih Güvenlik Konferansı, uluslararası düzenin sona erdiği mesajları ve "daha Avrupalı bir NATO" çağrılarıyla tamamlandı. Üç gün süren etkinlikte birçok Avrupalı lider, değişen dünyanın çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlediğine dikkat çekti.

Uluslararası Düzenin Bitimi ve Yeni Güvenlik Vurguları

Konferans, uluslararası düzenin "yıkım sürecinde" olduğu tartışmaları eşliğinde başladı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, açılış konuşmasında kurallara dayalı uluslararası düzenin sona erdiğini belirtti. Merz, "Bu düzen en iyi dönemlerinde kusurlu olsa da artık bu haliyle bile mevcut değil" dedi. Berlin Duvarı'nın yıkılması sonrasında tek kutuplu bir dünya oluştuğunu, ancak bu dönemin artık geride kaldığını vurguladı. Merz ayrıca, ABD'nin liderlik iddiasının artık sorgulandığını ve belki de kaybedildiğini ifade etti.

ABD ve Avrupa İlişkileri

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump liderliğindeki yenilenme sürecine Avrupa'nın dahil olması çağrısında bulundu. Rubio, Avrupa ile sadece askeri ve ekonomik değil, manevi ve kültürel bağların da derin olduğunu kaydetti. "Eski dünya artık yok ve jeopolitik açıdan yeni bir çağda yaşıyoruz" diyen Rubio, Amerikalıların "Avrupa'nın bir çocuğu" olduğunu sözlerine ekledi. Bu çağrılar, Avrupalı liderler tarafından olumlu karşılandı.

Avrupa'nın Savunma Kapasitesi ve Nükleer Silahlanma

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise dünyanın giderek istikrarsızlaştığını belirterek, Avrupalıların savunma kapasitelerini güçlendirmeleri gerektiğini dile getirdi. Sanchez, nükleer silahlanma yarışının tehlikeli olduğunu vurguladı. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB'nin karşılıklı savunma taahhüdünün uygulanma zamanının geldiğini söyledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB ile NATO arasındaki iş birliğinin hiç olmadığı kadar güçlendiğini, ortak kuvvet komutanlıklarının zamanla Avrupalılar tarafından yönetileceğini ifade etti. Rutte, "NATO, Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana kesinlikle her zamankinden daha güçlü" dedi.

Ukrayna Savaşı ve Müzakere Vurgusu

Konferansın ana gündem maddesi olan Rusya-Ukrayna Savaşı, çeşitli panellerde ele alındı. Liderler, Ukrayna savaşının sona erdirilmesi için müzakerelerde Avrupa'nın yer almasının önemini vurguladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa'nın ABD ile birlikte Rusya ve Ukrayna arasında müzakerelerde bulunmasının savaşın sonlandırılma şansını artıracağını belirtti.

Türkiye'nin Katılımı ve Görüşmeler

Türkiye'den Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç konferansta yer aldı. Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre Kalın, konferansta ikili ve bölgesel konular, İran, Gazze, Suriye, Kuzey Afrika, istihbarat diplomasisi, terörle mücadele, yasa dışı göç ve siber güvenlik alanlarında yabancı muhataplarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü, Karadeniz Güvenliği, NATO'nun güney komşuluk politikası ve yeni dünya düzeninde Avrupa'nın yeri konularında düzenlenen oturumlarda konuşmacı olarak yer aldı. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek ise "No Money for Terror (Teröre Finansman Yok)" konferansında Türkiye'nin organize suç ve terör finansmanıyla mücadeledeki perspektifini aktardı.

Konferans Kapanışı ve Rusya'ya Baskı Çağrısı

Münih Güvenlik Konferansı Vakfı Başkanı Wolfgang Ischinger, kapanış konuşmasında Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini vurguladı. Ischinger, "Transatlantik ortaklar olarak Rusya üzerinde ciddi bir baskı kurabileceğimize inanıyorum" dedi. Ukrayna'nın özellikle hava savunma sistemleri gibi savunma ihtiyaçlarının acilen karşılanması gerektiğine dikkat çekti. Daha kapsamlı ve eşgüdümlü yaptırımların uygulanmasının önemine işaret eden Ischinger, ABD yaptırımlarının yanı sıra Avrupa'nın da yaptırım paketlerini genişletmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca savaşın maliyetini artıracak diğer seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius'un uluslararası düzen uyarısı, konferansta uluslararası sistemdeki değişimlere dikkat çekiyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Avrupa'nın artan savunma sorumluluğu hakkındaki açıklamaları, konferansın savunma iş birliği temasını güçlendiriyor.