1917’de Hollanda’da doğan ve doktora eğitimini ülkede tamamlayan Prof. Dr. Machteld Johanna Mellink, 1946’da eğitim için ABD’ye gitti. Anadolu arkeolojisi alanında uzmanlaşan Mellink, ilk kez 1947 yılında Mersin’in Tarsus ilçesine bağlı Gözlükule kazılarında bulundu.

1963’te Karataş-Semayük kazılarının ardından Antalya’nın Elmalı ilçesine gelerek burada çeşitli yüzey araştırmaları yaptı. Mellink, Kızılbel ve Karaburun tümülüslerini keşfetti. Bu tümülüsler, Anadolu’daki en iyi korunmuş boyalı mezar odaları olarak literatürde yer aldı.

Anadolu Arkeolojisinin Annesi

“Anadolu arkeolojisinin annesi” olarak anılan Prof. Dr. Mellink, Elmalı’ya geldiğinde aracıyla kazı alanlarına götüren Abdullah Aytulum ve ailesiyle yakın ilişkiler kurdu. Elmalı’da çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Elmalı Müzesi’nin kurulmasını ve ilçeye hastane yapılmasını destekledi.

Yaşamının 60 yılını Anadolu arkeolojisine adayan Mellink, 40 yılını Elmalı’da geçirdi. ABD’ye döndükten sonra bile Elmalı ile bağlarını koparmadı. 2003’te Elmalı’yı ziyaret eden Mellink, 2006’da ABD’de 89 yaşında vefat etti.

Vasiyeti Yerine Getirildi

Prof. Dr. Mellink, vefatının ardından külleri Elmalı’ya gönderildi. Külleri, Aytulum ailesinden Sadık Aytulum’a teslim edildi ve Mellink’in en çok sevdiği Kızılbel Tümülüsü’ne serpildi. Böylece Mellink’in vasiyeti yerine getirilmiş oldu.

2023 yılında Mellink’in yeğeni Machteld Pell, teyzesi hakkında yazdığı kitaba dair bilgileri edinmek üzere birkaç günlüğüne Elmalı’ya geldi.

Adı Elmalı’da Yaşatılacak

Elmalı Belediyesi Kültür Sanat ve Sosyal İşler Müdürü arkeolog Durmuş Altan ve Elmalı Müzesi Müdürü arkeolog Tahir Aksekili, Hollanda’da Mellink’in yakınlarıyla görüşerek hayatına dair bilgiler topladı. Mellink’in adının bir caddeye verilmesi için çalışma başlatıldı.

Şubat 2026’daki belediye meclis toplantısında, kazılar sırasında tarihi eserlerin korunduğu depo binasının bulunduğu caddeye Prof. Dr. Machteld Johanna Mellink’in adı verildi.

Yakınlarından Duygusal Anlar

Sadık Aytulum: “Mellink Hanım 1963’te Elmalı’ya geldiğinde ailemizle hemen kaynaştı. Ben onun kucağında büyüdüm, annemden farkı yok. Elmalı’ya çok sevgi ve destek verdi, hastane gibi önemli projelere katkı sağladı.”

Sadık Aytulum: “Vasiyetinde Elmalı’ya gömülmek istediğini söylemişti. Mezarına ulaşılamayınca külleri buraya getirildi ve ben onları Kızılbel Tümülüsü’ne serptim.”

Arkeolojik Miras ve Sosyal Katkılar

Durmuş Altan, Mellink’in Elmalı’daki eserlerin çoğunu ortaya çıkardığını ve toplam 40 yılını ilçeye adadığını belirtti. Altan, Mellink’in Elmalı’yı ikinci vatanı olarak gördüğünü, sosyal sorumluluk projelerinde öncü rol oynadığını vurguladı.

Altan, Mellink’in yeğenleriyle görüşmeler yaparak 2023’te Elmalı’ya davet ettiklerini ve Amsterdam’da da temaslar gerçekleştirdiklerini aktardı. Belediye Başkanı’nın destek verdiği proje kapsamında, Mellink’in adı Elmalı’da kalıcı olarak yaşatılacak.

Küllerinin Serpildiği Kızılbel Tümülüsü’nün Önemi

Mellink’in külleri, en son ziyaret ettiği Kızılbel Tümülüsü’ne serpildi. Altan, Kızılbel’in yerel özellikler taşıdığını ve Likya esintileri barındırdığını belirterek, Mellink’in bu sebeple külleri buraya bırakmak istediğini açıkladı.