Ukrayna, geçtiğimiz hafta Macaristan tarafından el konulan nakit para ve ziynet eşyalarının geri verilmesi için Avrupa Birliği'nden destek talep etti. Macaristan Başbakanı Viktor Orban ise, bir Ukrayna bankasına ait nakit ve altının, devam eden soruşturma süreci kapsamında 60 güne kadar tutulmasını emretti.

Yasal Mücadele ve Uluslararası Denetim

Euronews'e konuşan Ukraynalı yetkililer, Macaristan topraklarında transit geçiş sırasında gerçekleşen el koyma işlemine karşı hukuki yollara başvurduklarını ifade etti. Ukrayna Merkez Bankası (NBU) ise, tüm döviz transitine dahil tarafların süreçleri ve sözleşme ilişkileriyle ilgili bağımsız bir uluslararası denetim başlatıldığını açıkladı.

NBU Başkanı Andriy Pyshnyy, bu olayın yanıt bulması için Avrupalı ortaklara resmi mektuplar gönderdi. Yardım çağrısı yaptığı kurumlar arasında Avrupa Merkez Bankası yönetimi, Avusturya Merkez Bankası, Avrupa Komisyonu Finansal İstikrar, Finansal Hizmetler ve Sermaye Piyasaları Birliği Genel Müdürlüğü (DG FISMA) ve AB Dış İlişkiler Şefi Kaja Kallas'ın ofisi yer alıyor.

"Hukukun üstünlüğünün AB içinde temel bir değer olarak kalması gerekiyor. Macar tarafının keyfi hareketleri, Avrupa'nın Ukrayna'yı destekleme çabalarına zarar veriyor ve AB'nin kurumsal kapasitesi ile itibarı için tehdit oluşturuyor," dedi Pyshnyy Euronews'e.

Macaristan'da Tutulan Fonlar ve Tartışmalar

Macar yetkililer, geçen Perşembe günü Ukrayna devlet bankası Oschadbank'a ait iki araca el koydu. Bu araçlarda Avusturya'dan Macaristan üzerinden Ukrayna'ya taşınan 40 milyon dolar, 35 milyon euro ve 9 kilogram altın bulunuyordu.

Budapeşte yönetimi, sevkiyatın durdurulmasını kara para aklama şüphesine dayandırırken, Macaristan Ulaştırma Bakanı Janos Lazar, Ukrayna'nın Nisan seçimleri öncesinde Orban'ın Fidesz partisinin önünde bulunan muhalefet partisi Tisza'yı finanse ettiğine dair kanıtları olduğunu ileri sürdü.

Oschadbank ise bu iddiaları reddederek, araçların Avusturya'daki Raiffeisen Bank'tan Kiev'e rutin bir transfer gerçekleştirdiğini savundu. NBU da 2022'deki tam ölçekli işgalden bu yana güvenlik gerekçesiyle kara yoluyla yapılan bu tür sevkiyatların standart olduğunu belirtti.

Kiev, sevkiyatın durdurulmasını "devlet terörizmi" olarak nitelendirip fonların iadesini talep etti.

Yeni Yasa Tasarısı ve Tepkiler

Macaristan'da iktidardaki Fidesz partisi, nakit ve altına soruşturma tamamlanana kadar el konulmasını yasal hale getirmek için parlamentoya bir yasa tasarısı sundu. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, bu girişime "Macaristan bir hukuksuzluk sarmalına sürükleniyor" diyerek tepki gösterdi.

Gözaltındaki Personelin Durumu

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Oschadbank'a ait yedi çalışanın Macaristan'da 28 saat gözaltında tutulduğunu ve bu süreçte "fiziksel ve psikolojik baskıya" maruz kaldığını iddia etti. Kiev, durumu "rehin alma" olarak tanımladı.

Bakanlık, çalışanların resmi olarak tanık statüsünde olmalarına rağmen gözleri bağlanarak ve kelepçelenerek taşındıklarını belirtti. Operasyonun zırhlı personel taşıyıcılar ve makineli tüfekli terörle mücadele ekipleri tarafından yapıldığı ifade edildi.

İddialara göre, gözaltındaki diyabet hastası bir çalışanın sağlık durumu kötüleşti ve bilincini kaybettikten sonra tıbbi yardım alabildi. Bakanlık, bu çalışana kan şekerini aşırı yükselten ve hipertansiyona neden olan bir ilaç enjekte edildiğini ve ardından hastaneye kaldırıldığını öne sürdü.

Ayrıca, çalışanların avukat tutma ve konsoloslukla görüşme haklarının engellendiği, tüm uluslararası normlara aykırı şekilde ana dilleri Ukraynaca yerine Rusça ifade vermeye zorlandıkları belirtildi.