ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a karşı yapılan hava saldırılarında Düşük Maliyetli İnsansız Savaş Saldırı Sistemi (LUCAS) adlı yeni insansız hava aracının ilk kez kullanıldığını onayladı. CENTCOM açıklamasında, bu yeni İHA'ların operasyonlarda aktif şekilde görev aldığı ve İran'da daha fazla sayıda LUCAS'ın hazır bekletildiği belirtildi.

LUCAS'ın Kaynağı ve Pentagon'un Kopyalama Süreci

Savunma uzmanları, LUCAS sisteminin İran'ın düşük maliyetli, tek yönlü saldırı dronu Shahed-136 modeline dayandığını tespit etti. ABD Başkanı Donald Trump, Mayıs 2025'te İran insansız hava araçlarını ucuz, hızlı ve ölümcül olarak tanımlamıştı. Pentagon, Aralık 2025'te LUCAS'ı kamuoyuna sunduğunda gözlemciler Shahed-136 ile benzerliklerine dikkat çekmişti.

Dünyanın en büyük askeri gücü olan ABD'nin İran teknolojisini taklit etmesi, birkaç yıl öncesine kadar beklenmeyen bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Rusya'ya Ukrayna'ya karşı kullanılması amacıyla satılan Shahed-136 dronları, ABD ordusu tarafından ele geçirildi ve analiz edildi. Arizona'da küçük bir firma tarafından geliştirilen LUCAS, şu anda İran hedeflerine karşı kullanılıyor.

İran'ın Misillemesi ve Bölgesel Etkiler

Tahran yönetimi, ABD'nin "Operasyon Epic Fury"sine yanıt olarak Orta Doğu'ya Shahed-136 dronlarından oluşan bir dalga gönderdi. Bu insansız hava araçları Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki yapılara saldırırken, Suudi Arabistan'daki ABD büyükelçiliği de hedefler arasında yer aldı. İran'ın elindeki insansız hava aracı stokunun büyüklüğü kesin olarak bilinmemekle birlikte, yaygın konuşlandırma taktiği misilleme kapasitesinin kritik bir parçası olarak kabul ediliyor.

ABD'nin Askeri Tarihinde Benzersiz Bir Adım

ABD merkezli Foreign Affairs dergisinin analizine göre, Washington'ın İran'ın Shahed-136 füzesine duyduğu ilgi ve buna yönelik kopyalama girişimi askeri tarihte eşi benzeri görülmemiş bir örnek teşkil ediyor. ABD'li bilim insanları geçmişte rakiplerinin askeri teknolojilerini inceleyerek savunma sistemleri geliştirmeye odaklanmıştı. Sovyet uçaklarının enkazlarını kurtarmak veya Çin teknolojisi edinmek gibi çabalar, düşman sistemlerini etkisiz hale getirmeye yönelikti.

Son 80 yıl içinde, ABD ordusunun yabancı bir askeri yeteneğin kendi versiyonunu geliştirip kullanması yalnızca sınırlı sayıda gerçekleşti. 1970'lerin başında Sovyet katlanır yüzer köprüsünün fotoları ve çizimleri kullanılarak benzer bir sistem geliştirilmişti. Ancak Pentagon'un İran dronlarını kullanması yeni ve dikkat çekici bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Bu gelişmenin detayları için Trump yönetiminin İran operasyonundaki stratejik çıkış arayışı haberini inceleyebilirsiniz.

Düşük Maliyetli ve Etkili Silahların Yükselişi

ABD'nin uzun menzilli tek yönlü saldırı silahlarındaki kısıtlı kapasitesi, yeni savaş dinamiklerini gözler önüne seriyor. Pentagon'un 2022'de Ukrayna'ya gönderdiği Switchblade 600 dronun menzili 60 milden az ve maliyeti birim başına 120 bin dolara kadar çıkabiliyor. Bu araçlar topçu birliklerini tamamlayan kısa menzilli sistemler olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan, İran 2022'de Shahed-136 dronunu piyasaya sürdüğünde, menzili 940-1240 mil, taşıma kapasitesi 110-330 pound ve birim maliyeti yaklaşık 35 bin dolar olarak hesaplandı. Rusya, bu teknolojiyi Ukrayna savaşında yoğun biçimde kullandı. Mart 2024'e kadar haftada 130 dron fırlatan Rus güçleri, altı ay içinde bu sayıyı haftada 1100'ün üzerine çıkardı.

Moskova'nın bu yıl günlük 1000 Geran-2 insansız hava aracı üretme hedefi bulunurken, Washington gerekli yatırım ve politika değişiklikleriyle aylar içinde benzer sayıdaki LUCAS üretimine başlayabilir.

ABD Savunma Sanayindeki Zorluklar ve Stratejik Riskler

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Kongre'yi savunma sanayisinin aşırı konsolide ve modern tehditlere karşı yetersiz kalma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarmıştı. Pentagon'un sadece gelişmiş ve pahalı sistemlere güvenmesi, üretim artışını kısa vadede mümkün kılmıyor. Örneğin, F-35 programı 1990'ların ortalarında başlatıldı ve tam üretime ancak 2021'de ulaşıldı.

İran çatışması, bu zorlukları açıkça ortaya koyuyor. Pentagon'un İran dronlarını engellemek için yaklaşık 400 Tomahawk füzesi kullandığı, bunun ABD envanterinin yüzde 10'una denk geldiği ve yaklaşık 800 milyon dolara mal olduğu tahmin ediliyor. Başlangıçta 2026 için 350 Tomahawk siparişi veren Washington, daha sonra bu sayıyı 1000'e çıkardı fakat endüstrinin bu talebi karşılayıp karşılayamayacağı belirsizliğini koruyor.

Ekonomik Sürdürülebilirlik Sorunları

ABD'nin pahalı silahları ucuz tehditlere karşı kullanması stratejik ve ekonomik açıdan sürdürülebilir değil. 2025'te Husilere karşı düzenlenen Rough Rider Operasyonu yaklaşık bir milyar dolara mal oldu. Operasyonda, ucuz mermi ve dronlara karşı Tomahawk füzeleri ve 1,5 milyon dolarlık hava fırlatılan seyir füzeleri kullanıldı. Aynı bütçeyle yaklaşık 23 bin LUCAS füzesi alınabileceği hesaplanıyor.

ABD ve müttefikleri benzer zorluklarla karşılaşırken, ucuz Rus dronları Eylül ayında Polonya hava sahasını ihlal ettiğinde Hollanda'ya ait F-35'ler AIM-9 Sidewinder füzeleri ateşledi. Bu müdahale yüksek maliyetlere yol açtı. İran'ın Shahed-136 sayısı göz önüne alındığında, hava savunma sistemlerinin tükenme riski artıyor. Bu bölgesel gerilimlerin ayrıntıları için ABD ve İran Hürmüz Boğazı gerilimi haberini okuyabilirsiniz.

Tomahawk Füzeleri Üstün Ama Yetersiz

Tomahawk füzeleri insansız hava araçlarına kıyasla çok daha üstün olsa da büyük dron sürüleri karşısında etkisiz kalabilir. İran'daki çatışmaların ilk haftasında 2 bin Shahed insansız hava aracının engellenmesinin zor olduğu ve ciddi hasara yol açabileceği görüldü. Ukrayna, Shahed saldırılarının yaklaşık yüzde 80'ini engelleyebildi ancak büyük miktarda mühimmat söz konusu olduğunda en gelişmiş savunma sistemleri bile yetersiz kalabiliyor.

ABD ordusu, stoklarını yenilemek ve artırmak için 2030'ları bekleyemez. 35 bin dolara mal olan bir mermiye milyonlarca dolarlık füze fırlatmak hem sürdürülemez hem de stratejik açıdan sorgulanabilir bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. LUCAS örneği, daha farklı ve uygun maliyetli bir yolun mümkün olduğunu gösteriyor.

Sonuç

Roosevelt'in II. Dünya Savaşı'nda seri üretimin önemini kavraması gibi, günümüz politika yapıcıları da hassas seri üretim çağında ABD ordusunun sadece mükemmel yeteneklere değil, aynı zamanda çok sayıda insansız hava aracına da ihtiyacı olduğunu anlamalıdır. Uzmanlar, acilen büyük miktarda İHA'ya gereksinim olduğunu vurgulamaktadır.