İran’ın ABD ve İsrail tarafından hafta sonunda başlatılan saldırılara karşılık vermesi, Körfez bölgesinde zincirleme bir güvenlik ve enerji krizine yol açtı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından geçen ilk 72 saatte Tahran, balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail’in yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve Umman’ı hedef aldı.

Bölgesel Ekonomik ve Güvenlik Etkileri

Çatışmanın yol açtığı ekonomik ve güvenlik sorunları Körfez ülkelerini harekete geçirdi. Bölge liderleri önce ABD Başkanı Donald Trump’a ulaşarak durumu görüşmek istedi. Ancak Trump’ın "operasyon sürecek" açıklaması sonrası bu kez Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den İran’ı kontrol altına alması talebinde bulundular.

Ekonomik etkiler çatışmanın ilk günlerinden itibaren sert hissedildi. Bloomberg’in aktardığına göre Katar, dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesisindeki üretimi durdurdu. Avrupa’da doğal gaz fiyatları bir günde yüzde 50’den fazla arttı.

Reuters’in bildirdiğine göre petrol fiyatları, İran’ın Körfez enerji altyapısına ve Hürmüz Boğazı’ndaki tankerlere yönelik saldırıları nedeniyle arka arkaya üçüncü gün yükseldi. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda İran’ın gemi hedef alma tehdidi, deniz taşımacılığı ve sigorta maliyetlerinde artışa neden oldu.

Askeri Hazırlıklar ve Diplomatik Adımlar

Askeri alanda Körfez başkentlerinde stok tartışmaları ön plana çıktı. Bloomberg’e göre Katar’ın sadece üç günlük Patriot füze stoğu kaldı. BAE ise Batılı ortaklarından orta menzilli hava savunma sistemi desteği talep etti. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Körfez ülkelerinin anti-dron ve uçaksavar sistemleri için yardım istediklerini doğruladı.

Axios’un bildirdiğine göre Dubai’de turistik alanlar dahil sivil bölgelerin vurulması, güvenlik algısında ciddi bir sarsıntıya yol açtı.

Trump ve Putin’e Yoğun Diplomasi

Körfez ülkeleri, sahadaki tırmanış ve enerji altyapısındaki kırılganlık karşısında çok kanallı diplomasi yürütmeye başladı. Bloomberg’in verdiği bilgiye göre BAE ve Katar, ABD Başkanı Trump’tan askeri operasyonlara "bir çıkış yolu" bulmasını ve çatışmayı kısa tutmasını talep ederek bölgesel tırmanışı önlemek için diplomatik koalisyon arayışına girdi. Bu diplomatik çabalar, Erdoğan'dan İran ve Körfez'de barış için kritik diplomasi kapsamında da değerlendirilebilir.

ABD cephesinden gelen yanıt ise bölgeyi sakinleştirmedi. Trump, operasyonun "dört ila beş hafta" sürmesinin öngörüldüğünü söyledi ancak "Ne kadar gerekirse" ifadesini kullanarak çatışmanın çok daha uzun sürebileceğini belirtti.

Rusya lideri Putin ise dört Körfez lideriyle telefon görüşmesi gerçekleştirdi ve Arap ülkelerinin petrol altyapısına yönelik saldırılar konusundaki endişelerini Tahran’a ileteceğini açıkladı.

Sahadaki yoğun çatışma ve Trump’ın operasyonun uzayabileceği yönündeki açıklaması, krizin kısa vadede yatışacağı beklentilerini zayıflatıyor.