ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı askeri operasyonlar, bölgedeki eski sorunları yeniden gündeme getirdi. Bu durum, Kıbrıs çevresinde yaşanan gelişmelerle birlikte daha da önem kazandı. Kıbrıs, Britanya'nın sömürgecilik döneminden kalan karmaşık sorunlardan biri olarak tarih sahnesinde yer alıyor.

Britanya'nın Kıbrıs'taki Askeri Varlığı

1960 yılında Kıbrıs'tan çekilen Britanya, adada Dikelya ve Ağrotur adlı üslerini elinde tutmaya devam ediyor. Bu iki askeri bölge, Kıbrıs'ın yaklaşık yüzde 3'ünü kapsıyor ve halen Birleşik Krallık toprağı olarak kabul ediliyor. İngiltere'nin, üslerini ABD'nin kullanımına açtığını duyurduğu saatlerde Ağrotur'a İran tarafından düzenlenen drone saldırısı gerçekleşti.

Saldırıda can kaybı yaşanmazken, İngiliz Savunma Bakanlığı üslerde küçük çaplı hasar olduğunu açıkladı. Bu olayın ardından Kıbrıs Rum kesimi, İngiliz hükümetini kendilerini korumaya davet etti ve Avrupa'yı da destek olmaya çağırdı. İngiliz Savunma Bakanı John Healey'i üslerde ziyaret eden Rum yönetimi, bu konuda sitemlerini iletti.

Batılı Ülkelerin Kıbrıs'a İlgisi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Hristodulidis ve Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, İngiltere'nin adadaki üslerine F-35 ve Eurofighter (Typhoon) jetleri yerleştirirken, iki savaş gemisi de Kıbrıs'a yönlendiriliyor. Macron, Kıbrıs'ta yaptığı konuşmada, adanın savunmasının Yunanistan kadar Fransa ve Avrupa Birliği için de önemli olduğunu vurguladı. Ancak konuşmasında adanın yarısını oluşturan Türk tarafına değinmedi.

Avrupa Birliği'nin, Annan Planı'na "hayır" demesine rağmen Rum tarafını tek taraflı üye yaparak Kıbrıs Türklerini dışarıda bırakması, bölgedeki bu tutumun devam edeceğine işaret ediyor. Türkiye'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne 6 adet F-16 ve hava savunma sistemi konuşlandırması, bu çerçevede değerlendirilebilir. Bu adım, Kıbrıs'taki Türklerin yalnız olmadığını göstermeye yönelik bir mesaj olarak okunuyor.

Orta Doğu'da Gerginlik ve İran'ın Yeni Lideri

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, eğer beklenenden uzun sürerse, Orta Doğu'daki çözülemeyen pek çok sorunun yeniden alevlenme ihtimali bulunuyor. İran'da Ali Hamaney'in ölümünün ardından yeni ruhani lider seçilen Mücteba Hamaney, Batı medyasında "orta düzey bir alim" olarak tanımlanıyor. Babasının ofisinde uzun yıllar bekçilik yapmış, Devrim Muhafızları ve Besic milisleri üzerinde güçlü nüfuzu bulunan Hamaney, ultra muhafazakar ve nükleer silah yanlısı bir çizgiye sahip.

Ekonomik açıdan İran'daki dini vakıflar ve yarı-devlet holdingleri üzerinde kayıt dışı bir denetim sağladığı belirtilen Mücteba Hamaney, kamuoyu önünde nadiren konuşuyor ve gücünü bürokratik ve askeri ağlar üzerinden kullanıyor.

İngiltere'deki Siyasi Tartışmalar

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İran'a yönelik saldırıya uluslararası hukuk gerekçesiyle destek vermemesi nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump ile gerilim yaşadı. İngiltere, birkaç gün sonra üslerinin ABD tarafından savunma amaçlı kullanılmasına izin verdi. Trump ise bu duruma rağmen Starmer'a yönelik sert ifadeler kullandı.

Starmer, parlamentoda Irak savaşında yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiğini savundu. Önceki Başbakan Tony Blair ise müttefik desteğinin baştan verilmesi gerektiğini belirterek Starmer'ı eleştirdi. İlginç şekilde, Starmer'ın bu tavrı anketlerde 7 puanlık yükselişe yol açtı ve İngiliz basını bunu 2003 yapımı "Aşk Her Yerde" filmindeki Hugh Grant sahnesine benzetti.

Kültürel Notlar ve Enerji Krizi

Ajda Pekkan, 1980'de Eurovision'da "Petrol" adlı şarkısıyla İran Devrimi sonrası dönemin enerji krizini yansıtan bir eserle sahneye çıktı. O dönem enerji kaynaklarına ilişkin endişeler günümüzde fosil yakıtların öneminin azaldığı bir dönemde yeniden gündeme gelmiş oldu. ABD eski Başkanı Trump, petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte savaşın kısa sürede sona erebileceğine dair umutlarını dile getiriyor.