Kudüs'te Hristiyan dünyasının en üst düzey Katolik yetkilisi olan Latin Patriği Kardinal Pierbattista Pizzaballa, Paskalya öncesi "Palmiye Pazarı" ayinini yönetmek üzere Kıyamet Kilisesi'ne gelmek istedi. Ancak İsrail polisi, herhangi bir tören alayı olmaksızın yürüyen Pizzaballa ve Kutsal Topraklar Muhafızı Başrahip Francesco Ielpo'nun kiliseye girişini engelledi.

Kardinal Pizzaballa'nın ofisi, bu engellemenin sonucu olarak Pizzaballa ve Ielpo'nun geri dönmek zorunda kaldığını açıkladı. Açıklamada, "Latin bir Patriğin kiliseye girişinin yüzyıllardır ilk kez engellendiği" ifade edildi.

Ayinin Alternatif Mekânda Gerçekleşmesi

Pizzaballa, ayini Kudüs’teki Zeytin Dağı’nda bulunan Tüm Milletler Bazilikası’nda (Acı Kilise) gerçekleştirdi. Törene az sayıda katılımcı katılırken, Pizzaballa yaptığı konuşmada, "Kudüs, Kudüs... Çocuklarını bir araya toplamayı ne kadar çok istedim... Bugün İsa, Kudüs için bir kez daha ağlıyor. Ancak İsa'nın gözyaşları asla boşuna değildir. Bu gözyaşları gözlerimizi açar, bizi sınar ve hakikati ortaya çıkarır" dedi.

İsrail'den Güvenlik Gerekçesi

Yaşanan krizin ardından İsrail Başbakanlık Ofisi, Pizzaballa’nın engellenmesinin "güvenlik kaygılarından" kaynaklandığını belirtti. Açıklamada, Kudüs'teki kutsal yerlerin İran tarafından defalarca hedef alındığı iddiası öne sürüldü. İsrail yetkilileri, kararın kötü niyetle alınmadığını vurguladı ancak bu açıklama, Avrupa’daki birçok Hristiyan lider ve üst düzey yetkilinin İsrail'e yönelik eleştirilerini engellemedi. Bu durum, İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları ve uluslararası tepkiler ile bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası Tepkiler

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Kudüs Hristiyanları ve Kardinal Pizzaballa ile "tam dayanışma" içinde olduklarını ifade etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise İsrail’in tutumunu "sadece inananlara değil, din özgürlüğünü tanıyan tüm topluluklara yapılmış bir hakaret" olarak nitelendirdi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Tel Aviv yönetimine "din özgürlüğüne ve uluslararası hukuka saygı gösterme" çağrısında bulundu. Ayrıca İsrail’in Madrid Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Dana Elrich, Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı.

Kanada Başbakanı Mark Carney, yaşananlara "hayal kırıklığı" yaşadığını belirtirken, Ürdün Dışişleri Bakanlığı ibadet yerlerine sınırsız erişim özgürlüğünün ihlal edildiğini savundu. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee durumu "talihsiz bir yetki aşımı" olarak değerlendirdi. Filistin Yönetimi Dışişleri Bakanlığı ise kararı "İsrail’in Yahudileştirme politikasının fiili uygulaması" olarak tanımladı.

Netanyahu’dan Geri Adım

Yoğun tepkiler sonrasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, kararın ibadet edenlerin güvenliği amacıyla alındığını belirtti. Netanyahu, "Bu endişeyi anlıyorum. Kardinal Pizzaballa ile ilgili olayı öğrenir öğrenmez yetkililere, Patriğin istediği gibi ayin düzenleyebilmesi için talimat verdim" ifadelerini kullandı.

Netanyahu’nun açıklamasının ardından, İsrail Polisi Kutsal Kabir Kilisesi’nde yapılacak ayin planının Kardinal ile koordinasyon içinde onaylandığını duyurdu. Ancak kilisenin yeni ayini ne zaman düzenleyeceği henüz paylaşılmadı.

Arka Plan

İsrail, 28 Şubat'ta İran'ın saldırılarını gerekçe göstererek ülkede toplu faaliyetlere kısıtlamalar getirmiş, Doğu Kudüs'teki Mescid-i Aksa, Ağırlama Duvarı ve Kıyamet Kilisesi gibi kutsal mekanların girişlerini kapatmıştı. Ramazan Bayramı’nda Mescid-i Aksa’da 1967’den bu yana ilk defa bayram namazı kılınamamıştı. Bu gelişmeler, Mescid-i Aksa'da bayram namazının engellenmesi ve tepkiler ile yakından ilişkilidir.

Kudüs İslami Vakıflar İdaresi'ne göre, kutsal mekanların statüsü 1852 yılında Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecid’in fermanıyla belirlenmişti. Fermana göre, Kudüs ve Beytüllahim’deki kutsal mekanlarla ilgili dini grupların mülkiyet iddiaları dondurulmuş ve statüko değiştirilemez hale getirilmişti. Ancak İsrail hükümeti bu statükoyu sık sık ihlal ediyor.