Japonya'nın 2026 mali yılı bütçesi, parlamentonun üst kanadında onaylanmasının ardından 7 Nisan 2026 Salı günü yürürlüğe girdi. Devlet harcamaları için 122,3 trilyon yen (664 milyar euro) ayrılan bu paket, ülke tarihindeki en büyük bütçe olarak kayıtlara geçti.

Bütçe Onayı Süreci ve Erken Seçim Etkisi

Parlamentonun üst kanadının, 31 Mart'taki mali yıl sonuna kadar bütçeyi tamamlayamaması üzerine hükümet 30 Mart'ta acil bir geçici bütçe çıkarmak zorunda kalmıştı. Nihai bütçe tasarısı ise bu sürecin ardından kabul edildi. Parlamentonun daha güçlü olan alt kanadı, Başbakan Sanae Takaichi liderliğindeki iktidardaki Liberal Demokrat Parti'nin (LDP) üçte iki çoğunluğunu elinde bulundurduğu için 13 Mart'ta bütçeyi onaylamıştı.

Ancak üst kanatta, LDP ile koalisyon ortağı Japonya İnovasyon Partisi, 247 sandalyeli mecliste çoğunluğu yakalamak için dört sandalye daha gerektiriyor. Şubat ayındaki bütçe görüşmeleri sırasında Başbakan Takaichi'nin erken seçim kararı, devlet harcama yasasının onayını geciktirdi ve böylece bütçenin 1 Nisan’daki mali yıl başlangıcına yetişmemesi durumu 11 yıl sonra ilk kez yaşandı.

Bütçenin Ana Harcama Kalemleri

Şubat ayında yapılan erken seçim, 1990'dan bu yana Japonya'da düzenlenen ilk Şubat genel seçimi oldu. Bütçenin kabulü, Başbakan Takaichi'nin genişlemeci maliye politikası hedeflerini teyit ediyor. Tasarıda, toplam harcamaların yaklaşık %32'sine karşılık gelen 39 trilyon yen (211,7 milyar euro) sosyal güvenlik gideri öngörülüyor.

Yeni bütçede, lise öğreniminin ücretsiz hale getirilmesi ve devlet ilkokullarında ücretsiz öğün sağlanması için 700 milyar yen (3,8 milyar euro) ek kaynak ayrıldı. Bu ek yükün 370 milyar yenlik (2 milyar euro) kısmı ise merkezi ve yerel yönetimler arasında paylaşılacak.

Savunma harcamaları için 8,8 trilyon yen (47,7 milyar euro) bütçe ayrıldı; bu, geçen yıla göre 300 milyar yenlik (1,6 milyar euro) artış anlamına geliyor. Savunma harcamalarını artırmak, Başbakan Takaichi'nin açıkça ifade ettiği politika önceliklerinden biri.

Ekonomik Baskılar ve Eleştiriler

Bu devasa bütçe, devlet tahvili getirilerindeki yükseliş ve Japon yeni değer kaybıyla kendini gösteren finansal piyasa baskıları altında hazırlandı. Japonya'nın kamu borcu, hali hazırda GSYH'nin %250'sinin üzerinde olup, bu oran büyük ekonomiler arasında en yüksek seviyede bulunuyor. 122,3 trilyon yenlik (664 milyar euro) bütçe ise önemli miktarda yeni borçlanma gerektirecek.

Çekirdek enflasyon Japonya Merkez Bankası'nın %2 hedefinin üzerinde seyrederken ve Japon yeni üzerindeki değer kaybı baskısı sürerken, eleştirmenler Başbakan Takaichi'nin genişlemeci tutumunu "fazla gevşek" olarak değerlendiriyorlar.

Son haftalarda devlet tahvili getirilerindeki artış, gevşek maliye politikasının fiyat istikrarını zayıflatabileceği ve merkez bankasının para politikasını normalleştirme çabalarını zorlaştırabileceği yönünde piyasalardaki endişeleri artırdı.

Jeopolitik Riskler ve Uzun Vadeli Görünüm

İran'daki savaşla ilgili mevcut belirsizlik de Japon ekonomisi üzerinde gölge oluşturuyor. Hürmüz Boğazı, Japonya için kritik bir enerji koridoru niteliğinde; ülkenin ham petrol ithalatının %90'dan fazlası Orta Doğu'dan geliyor ve bunun büyük kısmı bu deniz geçidinden sağlanıyor.

Japon hükümeti, savunma, eğitim ve sosyal güvenlik alanlarındaki yatırımların uzun vadede ekonomik büyümeyi destekleyeceğinde ısrar ederken, kuşkucular borcun azaltılmasına yönelik ikna edici adımlar atılmadığı takdirde bütçenin Japonya'nın ekonomik dayanıklılığını zayıflatabileceği görüşünü savunuyor.