Meksika'nın en büyük uyuşturucu kaçakçılığı örgütü Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG), lideri Nemesio Oseguera Cervantes'in öldürülmesine rağmen varlığını devam ettirebilir. Uzmanlar, kartelin merkeziyetsiz ve franchise benzeri iş modelinin bu sürdürülebilirliğin temelinde olduğunu belirtiyor.

El Mencho'nun Öldürülmesi ve Operasyon Detayları

"El Mencho" olarak bilinen Nemesio Oseguera, 22 Şubat'ta Jalisco eyaletine bağlı Tapalpa'da, ABD istihbaratının desteğiyle düzenlenen Meksika askeri operasyonunda öldürüldü. Meksika Savunma Bakanlığı bilgilerine göre, Oseguera, Mexico City'ye nakledilirken çıkan çatışmada aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti. Bu gelişme, El Mencho operasyonunda ABD-Meksika istihbarat iş birliği ile gerçekleşti.

Operasyonda olay yerinde dört kartel üyesi hayatını kaybetti. Oseguera ve iki koruması da sonrasında yaralarına yenik düştü. İki kişi gözaltına alındı, zırhlı araçlar ve roketatarlar ele geçirildi. Yetkililere göre, operasyon ve sonrasındaki çatışmalarda en az 70 kişi yaşamını yitirdi; bunların 25'i Ulusal Muhafız askerleriydi. Yaklaşık 30 şüpheli kartel üyesinin de öldürüldüğü bildirildi.

Kartelin Tepkisi ve Toplumsal Etkiler

Olayı takiben, Jalisco ve çevresindeki yarım düzineden fazla eyalette yol kapatma ve kundaklama eylemleri gerçekleşti. Kartel üyelerinin otobüs, araç ve benzin istasyonlarını ateşe verdiği bildirildi. Puerto Vallarta ve Guadalajara uçuşları iptal edilirken, okullarda eğitim faaliyetlerine ara verildi.

Jalisco Karteli'nin Yapısı ve Geleceği

Madrid merkezli Elcano Kraliyet Enstitüsü'nden kıdemli araştırmacı Carlos Malamud, Euronews'e yaptığı açıklamada, CJNG'nin geleneksel uyuşturucu kartellerinden farklı bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Malamud, kartelin sadece uyuşturucuya odaklanmak yerine faaliyetlerini çeşitlendirdiğini ve birçok yasa dışı pazarda yer aldığını söyledi.

CJNG, bölgelerde kendi üyelerini göndermek yerine yerel çetelerin kartel adına hareket etmesini sağlayan bir franchise sistemiyle çalışıyor ve karşılığında kar payı alıyor. Malamud, "Kartel, daha merkeziyetsiz bir yapının daha etkili olduğunu fark etti" dedi. Bu yapı, kolektif liderlik modeliyle iç parçalanmayı önlemeye yönelik halef planlamasını işaret ediyor.

Halef Sorunu ve Aile Üyelerinin Durumu

Oseguera'nın oğlu Rubén Oseguera González, "El Menchito" olarak biliniyor ve doğal halef olarak görülüyordu. Ancak 2020'de ABD'ye iade edildi ve Washington'da uyuşturucu kaçakçılığı ve silah suçlamalarıyla yargılanıyor. Bu durum, doğrudan operasyonel kontrolü üstlenmesini engelliyor.

Ailenin diğer üyeleri de gözaltında bulunuyor. Oseguera'nın damadı Cristian Gutiérrez-Ochoa Kasım 2024'te Kaliforniya'da ABD ajanları tarafından tutuklandı. Kardeşi Abraham Nisan 2024'te Jalisco'da, diğer kardeşi Antonio ise 2022'de yakalandı. Eşi Rosalinda González Valencia ise Kasım 2021'de kara para aklama suçlamasıyla Meksika'da tutuklandı.

Malamud'a göre, Meksika'da belirgin bir varisin olmaması, kartel içindeki bölgesel fraksiyonlar arasında şiddetli bir iktidar mücadelesine yol açabilir. "Alternatif liderler kendilerini şiddet yoluyla dayatmak isteyecektir," dedi.

Güvenlik Güçlerinin Başarıları ve Kartelin Teknolojik Gücü

Oseguera'nın öldürüldüğü gün, CJNG'nin üst düzey isimlerinden ve Oseguera'nın sağ kolu olarak tanımlanan "El Tuli" lakaplı kişi de etkisiz hale getirildi. Yetkililer, El Tuli'nin finans operasyonlarını yönettiğini ve yol kapatma eylemlerini organize ettiğini açıkladı. Ayrıca, öldürülen her asker için 20 bin peso (yaklaşık 1100 euro) ödül verdiği belirtildi.

CJNG, Meksika'da zırhlı araçlar, insansız hava araçları (dronlar) ve yapay zekâ kullanarak devletin zayıf olduğu bölgelerde kontrol sağlıyor. Malamud, "En ileri teknolojileri kullanıyorlar: dronlar, yapay zekâ... Mühendis ve uzman çalıştıracak kaynaklara sahipler" dedi.

Örgüt, askeri güçlere karşı en agresif kartellerden biri olarak biliniyor ve dronlardan patlayıcı bırakma ve mayın döşeme gibi yöntemlerde öncülük ediyor. Malamud, örgütün "devletin doldurmadığı boşlukları doldurduğunu" ifade etti.

Avrupa'ya Yayılma ve Küresel Meydan Okuma

Malamud, Meksika kartellerinin Avrupa pazarına açılmak için Güneydoğu Avrupa'daki suç örgütlerine taşeronluk yaptığını belirtti. "Uyuşturucu kaçakçılığı Avrupa toplumlarını etkiliyor. Rotterdam veya Antwerp gibi limanlara bakmak yeterli; giderek vahşi bir batıyı andırıyorlar," dedi.

Hollanda ve Belçika'daki sınır güvenliğinde yaşanan zayıflamalar, CJNG'nin Atlantik'in ötesine başarılı şekilde yayıldığını ve organize suçun küresel bir meydan okumaya dönüştüğünü gösteriyor.

İstihbarat İş Birliği ve Gelecek Riskler

Meksikalı yetkililer, Oseguera'yı romantik partnerlerinden biri üzerinden elde edilen istihbaratla takip etti. 20 Şubat'ta, partnerinin güvendiği bir kişinin Oseguera'yı Tapalpa'daki kırsal bir mülke götürdüğü tespit edildi. Malamud, Meksika hükümeti ile Washington arasındaki istihbarat iş birliğinin Oseguera'nın yerinin tespitinde "son derece etkili" olduğunu belirtti. Bu iş birliği, Trump ve Sheinbaum'ın El Mencho operasyonu görüşmesi ile desteklendi.

Ancak kartelin franchise modeli Kuzey Amerika'nın ötesine yayıldıkça, Avrupa'nın teknik ve toplumsal zorluklarla karşılaşacağı uyarısında bulundu.

Öte yandan, El Mencho'nun ölümü sonrası bölgede yaşanan çatışmalar ve güvenlik önlemleri hakkında detaylı bilgi için CJNG liderinin ölümü sonrası Meksika'da artan şiddet ve güvenlik önlemleri haberine göz atabilirsiniz.