İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, Macaristan'ın, Rusya'dan Ukrayna ve Macaristan'a uzanan hasarlı petrol boru hattı onarılana kadar Kiev'e yapılacak mali yardımı engelleme kararını eleştirdi. Bu yaklaşımı "mantıksız" olarak niteleyen Stenergard, kararın Rusya'nın saldırısından kaynaklanan boru hattı hasarına karşılık geldiğini belirtti.

Malmer Stenergard, Euronews'ün "12 Minutes With" programında, "Bu boru hattını bombalayan Rusya'dır. Dolayısıyla öfkelerini Ukrayna'ya ya da AB'ye değil, Kremlin'e yöneltmeliler" dedi.

Macaristan'ın Engelleme Kararı ve Tartışmalar

Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, ülkesinin Ukrayna için planlanan 90 milyar avroluk acil krediyi bloke edeceğini açıkladı. Szijjártó, savaşın yıprattığı ülkeyi Rus petrolünün taşındığı zarar gören boru hattı üzerinden "şantaj" yapmakla suçladı. Ukrayna topraklarındaki Druzhba boru hattının güney kolu, Ocak ayında Rusya'nın düzenlediği saldırıyla zarar gördü. Bu durum, AB ve Macaristan arasında Drujba Boru Hattı krizi olarak gündemde yer alıyor.

Ancak Budapeşte, hattın onarımı için yeterince çaba gösterilmediğini ileri sürerek sorumluluğun Ukrayna'da olduğunu savundu. Szijjártó, Kiev, Brüksel ve muhalefetin siyasi nedenlerle enerji akışını engellemek için koordineli hareket ettiğini iddia etti. Macar bakan, düzenlediği basın toplantısında, şebeke işletmecisinin boru hattının Macaristan'a aktif olduğu bilgisini verdiğini söyledi; bu iddia Ukrayna tarafından reddedildi.

AB'nin Tepkisi ve İsveç'in Tutumu

AB'nin, Ukrayna'nın üyelik sürecinde olduğu gibi Macar vetosunu aşmak için yaratıcı çözümler araması sorulduğunda Malmer Stenergard, Macaristan'ın aldığı karara bağlı kalması gerektiğini vurguladı. Bakan, "Ukrayna'nın bu parayı almasını sağlamalıyız. Önümüzdeki iki yıl için bütçe ihtiyaçlarının yaklaşık üçte ikisi bu krediyle karşılanacak ve bu paraya ihtiyaçları var" dedi.

Malmer Stenergard, Macar hükümetinin kararını "sadakatsizlik" olarak nitelendirdi. Aralık ayında Budapeşte, Slovakya ve Çekya ile birlikte, güçlendirilmiş iş birliği mekanizması kapsamında bu krediye mali katkı yapmaktan muaf tutulmuştu.

Seçim Zamanlaması ve Slovakya'nın Tehdidi

İsveçli bakan, Macaristan'ın kararının Nisan'da yapılacak genel seçimlerle bağlantılı olduğunu düşündüğünü belirtti. Başbakan Viktor Orbán'ın anketlerde rakiplerinin gerisinde olduğunu, bu nedenle kararın tesadüf olmadığını söyledi.

Ayrıca Malmer Stenergard, Slovakya Başbakanı Robert Fico'nun, Kiev ülkesine Rus petrolü pompalamayı yeniden başlatmazsa Ukrayna'ya acil elektrik tedarikini keseceği yönündeki açıklamasına da tepki gösterdi. Bakan, "Bu olayın faili Rusya. Zarar görmesi gereken ülke Ukrayna değil, Rusya. Bu iki ülke üzerinde AB'nin daha fazla baskı kurmasını bekliyorum" ifadelerini kullandı.

Ukrayna'ya Destek ve Rusya'ya Baskı

Malmer Stenergard'ın açıklamaları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin dördüncü yıldönümünden bir gün önce yapıldı. Bakan, Ukrayna'ya desteğin kesilmesinin her zaman yanlış olduğunu vurguladı ve ülkenin alabileceği her türlü yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Geçen yılın sonunda Ukrayna'nın önümüzdeki iki yıl için askeri ve mali ihtiyaçlarının 135,7 milyar avro olarak hesaplandığını hatırlatan İsveçli bakan, bu açığın kapatılması için daha fazla ülkenin mali yardım sağlaması gerektiğini savundu. Malmer Stenergard, "Bu mücadelenin sadece Ukrayna için değil, ortak özgürlüğümüz ve geleceğimiz için verildiğini düşünüyorlarsa, daha fazla ülkenin ikili destek paketleri açıklaması gerekir" dedi.

İsveç'in geçen hafta Ukrayna için ülke tarihinin en büyük askeri destek paketlerinden birini açıkladığını belirten bakan, paket tutarının yaklaşık 1,2 milyar avro olduğunu ve hava savunmasına odaklandığını ifade etti.

Malmer Stenergard, İskandinav ülkelerinin, nüfuslarının yalnızca yüzde 3'ünü oluşturmalarına rağmen, NATO müttefiklerinin yaklaşık üçte birine denk askeri yardım taahhüt ettiğini vurguladı. "Biz daha az yapmalıyız demiyorum; diğerlerinin daha fazlasını yapabileceğini anlatmaya çalışıyorum" dedi.

Rusya'ya Yaptırımlar ve Enerji Bağımlılığı

Bakan, Rusya-Ukrayna-Amerika Birleşik Devletleri arasında yürütülen barış görüşmelerine ilişkin olarak, Rus tarafında samimi bir barış iradesi görmediğini söyledi. "Rusya'nın zaten büyük acı çektiğini, ekonomisinin kötü durumda olduğunu, bir milyondan fazla insanın hayatını kaybettiğini ve müttefiklerini kaybettiğini görüyoruz. Ancak Rusya üzerindeki baskıyı artırmalıyız" ifadelerini kullandı.

Avrupa'nın, özellikle enerji bağımlılığı konusunda Rusya'nın daha fazla acı çekmesini sağlaması gerektiğini belirten Malmer Stenergard, AB'nin Şubat 2022'den bu yana Rus petrol ve gazına, Kiev'e sağlanan yardımdan daha fazla para harcadığını söyledi. Bakan, "Ukrayna'yı desteklerken aynı zamanda Rus savaş ekonomisini beslemeye devam etmek rahatsız edici. Bu nedenle Rus enerjisi ithalatını tamamen durdurmalıyız" dedi.

Macaristan ve Slovakya'nın halen kayda değer miktarda Rus petrolüne bağımlı olan tek AB üyeleri olduğunu vurgulayan bakan, bu ülkelerin bu adımı çok daha önce atması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, "Gübre ithalatını durdurmak ve Avrupa yaptırımlarını delmek için kullanılan Rus tankerlerinden oluşan 'gölge filolar'a yönelik yaptırımlar üzerinde çalışmalar devam ediyor" dedi.

AB dışişleri bakanları, Pazartesi günü yapılan Dış İlişkiler Konseyi toplantısında, Rus petrol tankerlerine verilen tüm hizmetlerin tamamen yasaklanmasını içeren 20. yaptırım paketini nihai hale getirmeyi hedefliyordu ancak bu paket de Macaristan vetosuna takıldı. Bu gelişmeler, İsveç Dışişleri Bakanı'nın Rusya yaptırımları gecikmesine dair eleştirileri ile paralellik gösteriyor.