ABD'de özel olarak edinilen bilgilere göre, İran'ın ateşkes çağrısının ardından İsrail, Lübnan'da Hizbullah ve sivil altyapıya yönelik saldırılarını önemli ölçüde artırdı. Bu durum, bölgede savaşın yeni ve yıkıcı bir boyuta taşınmasına yol açtı.

Ateşkesin Lübnan'ı kapsayıp kapsamadığı konusunda diplomatik belirsizlik sürerken, hem sivil hem de askeri kayıplar her geçen saat yükseliyor. İran ve arabulucu konumundaki Pakistan, ateşkesin tüm Lübnan'ı kapsadığını savunuyor; buna karşılık ABD ve İsrail bu görüşe karşı çıkıyor. Hizbullah yetkilileri ise İsrail ateşkese uymazsa kendilerinin de ateşkese bağlı kalmayacaklarını belirtti.

Yoğun Hava Saldırıları ve Can Kaybı

İsrail, Beyrut'un merkezi ve ülkenin diğer bölgelerine yönelik şiddetli hava saldırılarını başlattı. Sağlık yetkililerinin açıkladığına göre, yoğun nüfuslu yerleşim ve ticaret merkezlerinin hedef alındığı bu saldırılarda 300'den fazla kişi yaşamını yitirdi, 1.150 kişi yaralandı. İsrail ordusu, Hizbullah'a ait tesisleri vurduğunu ve grubun liderlerinden Naim Kasım'ın yardımcısını öldürdüğünü duyurdu. Bu gelişmelerle ilgili detaylı bilgi için İsrail'in Lübnan'a Saldırılarında Ölü Sayısı 200'ü Aştı haberimizi inceleyebilirsiniz.

Ölenler arasında 100'den fazla kadın, çocuk ve yaşlı bulunuyor. Uluslararası toplumdan gelen tepkiler artarken, Hizbullah da İsrail'e füze saldırılarıyla karşılık verdi. İsrail tarafında can kaybı bildirilmedi.

Çatışmaların Tarihçesi ve Güncel Durum

İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların kökeni, 1980'lerde Hizbullah'ın İsrail'in Lübnan'ın güneyini işgaline karşı direniş gücü olarak ortaya çıkmasına dayanıyor. Mevcut krizin fitili ise 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarıyla ateşlendi. İki gün sonra Hizbullah, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesine ve İsrail'in Lübnan'daki tekrarlanan saldırganlıklarına misilleme olarak İsrail'e füze fırlattı.

Çatışmalar, ABD'nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkesten 15 ay sonra yeniden başladı. 7 Ekim 2023'te Gazze'ye yönelik İsrail operasyonları başladı ve Hizbullah, sınır bölgesinde düşük yoğunluklu çatışmalara katıldı. 2024 Eylül ayında bu çatışmalar tam kapsamlı savaşa dönüştü. Kasım 2024'te ateşkes sağlandı ancak İsrail, Hizbullah'ın toparlanmasını engellemek amacıyla Lübnan'da neredeyse her gün hava saldırıları düzenlemeye devam etti ve sınırın Lübnan tarafındaki beş tepede kontrolü elinde tuttu.

İnsani Kayıplar ve Yerinden Edilenler

Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında 1.888 kişi hayatını kaybetti, 6.092'den fazla kişi yaralandı. Sadece son çarşamba günü düzenlenen saldırılarda 30 çocuk, 71 kadın ve 65 yaş üstü dokuz kişi yaşamını yitirdi. İsrail'in saldırıları nedeniyle Lübnan'da 1 milyondan fazla insan evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Yerinden edilen sivillerin çoğu araçlarda, sokaklarda ya da aşırı kalabalık okullara dönüştürülmüş sığınaklarda yaşam mücadelesi veriyor. İsrail ordusu, Hizbullah'ın sınır ötesine 2.000'den fazla füze ve insansız hava aracı fırlattığını ancak çoğunun engellendiğini ya da açık alanlara düştüğünü belirtti.

Çatışmaların Sınır Bölgelerindeki Etkileri

Lübnan'ın güneyindeki çatışmalarda bugüne kadar 12 İsrail askeri öldü, 400'den fazlası yaralandı. İsrail'in kuzeyinde ise roket saldırıları ve kaza kurşunları nedeniyle az sayıda sivil ölüm yaşandı. İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarında yaşayan Siyonistler, hükümetin tahliye masraflarını karşılamamasına tepki gösteriyor.

İsrail ordusu, hava saldırılarıyla eş zamanlı olarak Lübnan'ın güneyine kara harekatı başlattı. Sınır bölgesinde Hizbullah militanlarıyla yoğun çatışmalar yaşanırken, Birleşmiş Milletler barış gücü askerleri de ateş altında kaldı ve üç BM personeli hayatını kaybetti.

Bölgedeki Diplomatik Görüşmeler ve Analizler

İsrail'den bazı yetkililer, ordunun sınırın yaklaşık 30 kilometre kuzeyindeki Litani Nehri'ne kadar olan bölgeyi işgal etmesini talep ediyor. İsrail güçlerinin sınır hattındaki köylerde evleri yıkması, yerinden edilen Lübnanlılar arasında İsrail'in tampon bölge oluşturacağı ve evlerine dönemeyecekleri korkusunu artırıyor. Lübnanlı yetkililer çatışmaları durdurmak için İsrail ile doğrudan müzakere yolları arıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve olası bir barış anlaşmasına yönelik görüşmelere katılmayı kabul ettiklerini açıkladı. Orta Doğu analisti Joe Macaron'a göre, önümüzdeki müzakere süreci "İran rejiminin Hizbullah'a yardım konusundaki kararlılığının bir testi" olacak. Macaron, sahadaki askeri ve diplomatik dengelerin oldukça sınırlayıcı olduğunu belirtiyor. Bu analizler hakkında daha fazla bilgi için İsrail Savunma Bakanı Katz'ın İran'a Karşı Saldırı Hazırlığı haberine göz atabilirsiniz.

Macaron'a göre İsrail'in tam kapsamlı bir ateşkesi kabul etmesi ve Lübnan'dan tamamen çekilmesi ya da ABD tarafından buna zorlanması olası görünmüyor. Washington'un İsrail'e Beyrut merkezli saldırıları durdurması yönünde baskı yapması mümkün olsa da, güneyde İsrail ile Hizbullah arasında uzun süreli bir yıpratma savaşının yaşanması daha olası bir senaryo olarak öne çıkıyor.

Analist ayrıca, İsrail ordusunun Litani Nehri'nin güneyindeki tüm bölgeyi kalıcı olarak kontrol edebilecek kapasitede olmadığını; buna karşılık Hizbullah'ın da İsrail birliklerini güney Lübnan'dan zorla çıkarabilecek güçte olmadığını vurguluyor. Bu durum, sahada bir çıkmaz yaratırken siyasi çözümü de zorlaştırıyor. Ne İsrail ne de Lübnan, Hizbullah'ı zorla silahsızlandırabilecek bir güce sahip değil.