İsrail kabinesi, Batı Şeria’daki işgal altındaki topraklarda Filistin’in mülkiyetini gasp ederek bölgeyi İsrail egemenliğine dahil etmeye yönelik önemli kararlar aldı. Özellikle El Halil kentinde, Yahudi yerleşimcilerin mülk edinme süreçlerinin kolaylaştırılması ve işgale bağlı olarak paralel bir belediye kurulması planlanıyor.

İsrail’in Yeni Kararları ve Etkileri

Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı hükümet, 8 Şubat'ta Batı Şeria’daki statükoyu Yahudi yerleşimciler lehine değiştirecek kararlar aldı. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, güvenlik kabinesi toplantısında bu adımların İsrail’in topraklardaki varlığını güçlendirdiğini ve Filistin Devleti fikrini ortadan kaldırmayı hedeflediğini söyledi.

Onaylanan düzenlemelerle, El Halil kentinde ruhsat ve inşaat yetkileri Filistin belediyesinden alınarak İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare'ye devrediliyor. Böylece özel arazi alımlarındaki izin süreçleri kaldırılarak, işgal altındaki bölgelerdeki Filistin topraklarının Yahudiler tarafından daha kolay satın alınması sağlanacak.

El Halil’in Tarihi ve Güncel Durumu

El Halil, Batı Şeria'nın güneyinde tarihi öneme sahip bir Filistin şehri olarak biliniyor. 1995 yılında fanatik yerleşimci Baruch Goldstein’in Harem-i İbrahim Camisi’nde düzenlediği saldırı sonrası bölgede ciddi olaylar yaşandı. 1997’de imzalanan El Halil Anlaşması ile kent H1 ve H2 bölgelerine ayrıldı. H1 bölgesinde güvenlik Filistin yönetimine bırakılırken, H2’de yaklaşık 500 yerleşimci ve 30 binden fazla Filistinli bulunmasına rağmen güvenlik İsrail ordusunun kontrolünde.

Harem-i İbrahim Camisi’nin bir bölümü sinagog olarak kullanılıyor ve Filistinlilerin buraya ulaşımı sıkı kontrol noktalarından geçiyor. Yahudi dini bayramlarında ise Müslümanların camiye erişimi engelleniyor.

Filistin Yönetimi ve Yerel Yetkililerin Tepkileri

İsrail’in ilhak kararları sonrası El Halil Belediye Başkan Yardımcısı Esma Şarabati, uygulamanın Filistin yönetiminin elindeki bölgelerde fiilen İsrail’in tam kontrolünü sağlayacağını belirtti. Şarabati, "İsrail, paralel bir belediye yapısıyla Filistin topraklarını hızla tek taraflı olarak ilhak edecek" dedi.

Filistinli aktivist Issam Amru, bu kararların ev yıkımını artıracağını, Filistinlilerin mülksüzleşeceğini ve Yahudi yerleşimcilerin topraklarını genişleteceğini ifade etti. Amru, İsrail’in politikalarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Filistin devletinin hayalini sona erdirdiğini söyledi.

Uluslararası Hukuk ve Statü Değişikliği

El Halil Belediyesine bağlı hukuk uzmanı Tefik Casan, İsrail’in aldığı kararların 1967’den beri geçerli olan statükoyu ortadan kaldırmayı amaçladığını vurguladı. İsrail, Filistin topraklarında kurulan kaçak yerleşimlere tek taraflı meşruiyet kazandırmayı hedefliyor. Ayrıca, Filistin yönetiminin idaresindeki bölgelerde bile yıkımlar yapılmasının önü açıldı.

İsrail’in Batı Şeria’daki Yönetim Genişletmesi

İsrail güvenlik kabinesi, Tel Aviv’e bağlı işgal altındaki topraklarda, Filistin yönetiminin yetkisine sahip "A" ve "B" bölgelerinde de sivil yönetim birimlerinin faaliyet göstermesine karar verdi. Bu adımla İsrail, Batı Şeria'daki işgalini derinleştirip yıkım uygulamalarını yaygınlaştırma imkanı bulacak.

1995 tarihli İkinci Oslo Anlaşması’na göre Batı Şeria; "A" bölgesi tamamen Filistin yönetiminde, "B" bölgesi Filistin sivil idaresi ile İsrail güvenlik kontrolünde, "C" bölgesi ise tamamen İsrail kontrolünde bulunuyor. İsrail yönetimi, kültürel miras, çevresel riskler ve su kaynakları gibi gerekçelerle bölgedeki yapıları yıkma veya müsadere etme hakkını genişletiyor.