2023 yılında kaydedilen nadir bir video, ispermecet balinalarının doğum anında birbirleriyle nasıl iş birliği yaptığını gözler önüne serdi. Bilim insanları, bu büyük ve genellikle gözden uzak yaşayan memelilerin sosyal davranışlarını anlamak için önemli bir pencere açan görüntülerde, farklı ailelerden gelen dişi balinaların doğum sırasında yavruyu suyun üstünde tutmak için birlikte hareket ettiğini tespit etti.

Ortak doğum desteği nadir görülen bir davranış

Oregon Eyalet Üniversitesi'nden davranış ekoloğu Mauricio Cantor, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, "Grup kelimenin tam anlamıyla yavrunun dünyaya gelmesine yardım ediyor" ifadelerini kullandı. Cantor, bu araştırmada doğrudan görev almayan bilim insanlarından biri. Araştırmacılar, balinaların doğada nasıl iş birliği yaptığını ve sosyal ilişkilerini anlamak istiyor; ancak bu canlıların çoğunlukla su altında zaman geçirmesi nedeniyle gözlem yapmak oldukça güç.

Son 60 yılda kaydedilen ispermecet balinası doğumları sadece birkaç kez gözlemlendi ve bu kayıtların çoğu anekdotal ya da balina avı teknelerinden elde edilen verilerden oluşuyor.

Dominika açıklarında çekilen video ve gözlemler

Birkaç yıl önce, Karayipler’de Dominika adası açıklarında, bir teknede balina iletişimi incelenirken, çoğunluğu dişi olan 11 balinanın su yüzeyine çıktığı ve başlarını birbirine dönerek suyun üstünde ve altında hareket ettikleri görüldü. Araştırmacılar, olayı kaydetmek için drone ve mikrofon kullandı.

Doğum yaklaşık 30 dakika sürdü. Ardından balinalar saatlerce ikili gruplar halinde yavruyu suyun üzerinde tutmayı sürdürdü. Deniz Memelilerini Çeviri Girişimi'nden (Project CETI) David Gruber, "Bu gerçekten çok özel bir olaydı" dedi.

Bilimsel analiz ve yayınlar

Doğumun ardından araştırmacılar, yaşananları çözümlemek amacıyla özel yazılımlar geliştirdi. Gözlemler ve kaydedilen sesler, 26 Mart 2026 tarihinde Scientific Reports ve Science dergilerinde yayımlanan iki makalede detaylı şekilde paylaşıldı.

Bilim insanlarını en çok şaşırtan ise, yavruya destek veren anne, kız kardeş ve dişi yavru balinaların - hatta akraba olmayanların bile - bir araya gelerek bu kritik anda birlikte hareket etmesiydi. İspermecet balinaları, kadının liderlik ettiği sıkı bağlarla örülü topluluklarda yaşar ve yeni gözlemler bu sosyal dinamiklerin en hassas anlarda da devam ettiğini gösteriyor.

"Bu imkânsız gibi görünen durumla karşılaştıklarında hayvanların nasıl bir araya gelip başarıya ulaştığını düşünmek bile insanı hayrete düşürüyor." – Shane Gero, Project CETI araştırmacısı

Doğum anındaki iletişim ve yeni sorular

Araştırmacılar, balinaların doğumun kritik anlarında daha yavaş ve uzun tıklama dizileri gibi farklı sesler çıkardığını fark etti. Bu sesler, doğum sürecinde birbirleriyle uyum sağlamalarına yardımcı olan bir iletişim aracı olarak değerlendiriliyor.

Bu bulgular, balina grubunun nasıl oluştuğu ve bir araya gelmeleri gerektiğini nasıl anladıkları gibi yeni soruları gündeme getiriyor. Video kaydının çok nadir ve elde edilmesinin zor olması nedeniyle, bu soruların yanıtları yakın zamanda netleşmeyebilir; ancak araştırmalar, balinaların gizli iletişimlerine ışık tutmaya devam ediyor.

"Bu hayvanların sosyal hayatlarını hayal etmek bile bence başlı başına heyecan verici." – Susan Parks, Syracuse Üniversitesi biyoloğu