İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares Bueno, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'nun Hürmüz Boğazı konusundaki hareketsizliğine ilişkin hayal kırıklığını dile getirmesinin ardından yaptığı açıklamada, boğazın güvenli geçişinin ittifakın görev alanının dışında olduğunu belirtti.

Albares, Cuma günü İspanya Senatosu'nda yaptığı konuşmada, "NATO'nun bu savaşta hiçbir dahli yoktur. Müttefikler olarak bilgilendirilmedik ve bize danışılmadı," ifadelerini kullandı.

Ortadoğu'nun NATO'nun hareket alanı dışında olduğunu vurgulayan Albares, "Sadece biz değil, birçok müttefik de aynı görüşü paylaşıyor: NATO bu savaşa katılmayacaktır," dedi.

İspanya'nın Eleştirel Tutumu ve Ortak Bildiri

Bu açıklamalar, İspanya'nın İran müdahalesini uluslararası hukukun açık ihlali olarak nitelendiren eleştirel duruşuyla uyumluluk gösteriyor. Geçen ay solcu hükümet, savaşla bağlantılı Amerikan uçaklarına hava sahasını kapatmıştı. Buna karşın, İspanya bu hafta başında Hürmüz Boğazı'nda seyir özgürlüğünün sağlanmasına katkıda bulunmayı taahhüt eden ortak bir liderler bildirisi imzaladı.

NATO ve Uluslararası Gelişmeler

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefikleri, Tahran'ın sıkı kontrolündeki bu dar geçiş noktasından güvenli geçişi garanti edebilecek özel bir misyon oluşturma konusunda teşvik ediyor. Ateşkes anlaşmasının ardından devam eden kapanma, küresel tedarik zincirlerini aksattı, enerji fiyatlarını artırdı ve stagflasyon endişelerini artırdı. Yaklaşık 2 bin gemi ve 20 bin denizci Basra Körfezi'nde mahsur kaldı.

Bu arada Trump, Hürmüz'e askeri varlık yerleştirmeyi reddeden NATO müttefiklerine defalarca tepki gösterdi. Son günlerde ABD'yi 77 yıllık transatlantik ittifaktan çekme ve Grönland'ı Danimarka'dan alma tehditlerini yeniden gündeme getirdi. Truth Social platformunda, "NATO bize ihtiyaç duyduğumuzda destek olmadı ve gelecekte de olmayacak. Grönland'ı unutmayın, o büyük, kötü yönetilen buz parçası!" ifadelerini kullandı.

Diplomatik Görüşmeler ve NATO'nun Tutumu

Rutte, gerilimi azaltmak amacıyla Çarşamba günü Beyaz Saray'da Trump ile bir araya geldi. Alışılmadık şekilde basına kapalı gerçekleşen toplantı, Rutte tarafından "çok samimi, çok açık bir tartışma" olarak nitelendirildi. Bir NATO sözcüsü ise Genel Sekreter'in Hürmüz'ün güvenliğinin sağlanması konusunda müttefiklerle temas halinde olduğunu açıkladı.

Sözcü, "ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda seyir özgürlüğünü sağlamak için somut taahhütler ve eylemler beklediği açıktır," dedi. NATO misyonu için 32 üye ülkenin onayı gerekiyor ki, bu da İspanya ve muhtemelen diğer üyelerin muhalefeti nedeniyle zorluk yaratıyor.

Türk Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Euronews'e yaptığı açıklamada NATO müttefiklerinin yardım etmek zorunda olmadığını ifade etti. NATO anlaşması sadece Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye toprakları ile bu ülkelerin yetki alanındaki adaları kapsasa da örgüt geçmişte Afganistan, Libya ve Irak'ta operasyonlar düzenleyerek kapsamını genişletebildi. Bu açıklamalar için Ticaret Bakanı Bolat'ın NATO ve İran savaşı değerlendirmesi incelenebilir.

Uluslararası Destek ve Girişimler

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ülkesinin uluslararası bir yetki verilmesi koşuluyla Hürmüz'ün yeniden açılmasına yardımcı olacağını açıkladı. Ancak bu hafta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden bir karar çıkarma girişimi Çin ve Rusya vetolarıyla engellendi.

Öte yandan İngiltere, kritik su yolunda seyir özgürlüğünü yeniden tesis etmek amacıyla dünyanın dört bir yanından 40'tan fazla ülkenin katılımıyla bir gönüllüler koalisyonu oluşturuyor. Bu gayri resmi oluşum, NATO'nun daha katı çerçevesini aşmaya yardımcı olabilir.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Perşembe günü Trump ile deniz taşımacılığının mümkün olan en kısa sürede yeniden hareket geçmesi için pratik bir plan ihtiyacı üzerine görüştü. Ancak Londra, bu planın detayları hakkında bilgi vermedi.

Almanya'nın Körfez bölgesindeki diplomatik tutumu ve İran ile müzakerelere yeniden başlama isteği hakkında daha fazla bilgi için Almanya'nın İran ile müzakerelere yeniden başlama planları faydalı olabilir.