İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, 30 Mart 2026 Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesinin hava sahasını İran’daki savaşa katılan ABD uçaklarına kapattığını bildirdi. Bu karar, Madrid yönetiminin ABD ve İsrail’in bir aydan uzun süredir İran’da yürüttüğü askeri operasyonlara karşı tutumunun devamı niteliğinde. Bu gelişmeler, İspanya'nın İran savaşıyla ilgili ABD askeri uçaklarının hava sahasını kapatma kararı ile paralellik göstermektedir.

Madrid'in Sert Tutumu

İspanya, daha önce de ABD’nin ortak işletilen askeri üslerini bu çatışmada kullanmasına izin vermeyeceğini duyurmuştu. Başbakan Pedro Sánchez, İran’daki savaşı "yasadışı, pervasız ve adaletsiz" olarak tanımladı. Savunma Bakanı Robles, benzer bir şekilde İspanyol hava sahasının da savaşla ilgili eylemler için ABD tarafından kullanılamayacağını vurguladı.

Robles gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu durum, başından itibaren Amerikan ordusuna ve kuvvetlerine açık şekilde iletildi. Ne üslerin kullanımı ne de İran’daki savaşla ilişkili herhangi bir faaliyet için İspanyol hava sahasının kullanımı onaylanmıştır," dedi. Ayrıca İran’daki savaşı "derinden yasadışı ve adaletsiz" olarak nitelendirdi.

Savaşın Sonlandırılması Çağrısı

Avrupa’nın önde gelen solcu liderlerinden olan Başbakan Sánchez, ABD, İsrail ve İran’a savaşın sonlandırılması çağrısında bulundu. Sánchez, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, "Bir yasadışılığa başka bir yasadışılıkla karşılık verilemez çünkü insanlığın büyük felaketleri bu şekilde başlar," ifadelerini kullandı. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İran konusundaki sert sözleri bölgedeki savaşın sonlandırılması çağrılarıyla ilişkilendirilebilir.

ABD ile Gerginlik ve Askeri Harcamalar

İspanya hükümeti, ABD’nin İspanya’nın güneyindeki Rota ve Morón askeri üslerini kullanmasını reddettikten sonra ABD Başkanı Donald Trump, Madrid ile ticareti kesme tehdidinde bulunmuştu. Benzer ticaret tehditleri geçen yıl da gündeme gelmişti. O dönemde Sánchez, Trump’ın baskılarına rağmen savunma harcamalarını diğer NATO üyelerinin üzerinde uzlaşılan düzeye çıkarmayacağını belirtmişti.

Sánchez hükümeti, diğer 32 ittifak üyesinin kabul ettiği yüzde 5’lik gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) hedefi yerine savunma harcamalarını yüzde 2,1’de tutarak askeri taahhütlerini yerine getirebileceğini savunuyor. Ayrıca Başbakan, İsrail’in Gazze’deki savaşına yönelik eleştirileriyle de İsrail hükümetinin tepkisini defalarca çekti.

NATO ve Geçmişte Benzer Olaylar

İspanya’nın NATO müttefikine karşı aldığı bu karar nadir görülmekle birlikte eşsiz değil. NATO, konuya ilişkin açıklama yapmayarak soruları ulusal makamlara yönlendirdi.

Geçmişte benzer durumlar yaşandı. 1986’da Fransa ve İtalya, ABD ordusunun Libya lideri Muammer Kaddafi’ye yönelik operasyon için hava sahalarını kullanmasını engellemişti. 2003 yılında ise Türkiye, ABD askerlerinin Irak işgali için kendi topraklarını kullanmasına izin vermemiş ancak uçuş hakkı tanımıştı. O dönemde savaş karşıtı Fransa ve Almanya ise ABD ve İngiliz savaş uçaklarının hava sahalarını kullanmasına izin vermişti.

Dönemin Fransa Dışişleri Bakanı Dominique de Villepin, Birleşmiş Milletler’de Bush yönetiminin işgal planlarına karşı yaptığı tarihi konuşmaya rağmen, Fransız Parlamentosu’na yaptığı açıklamada, "Müttefikler arasında saygı duyulması gereken, uçuş hakkı da dahil olmak üzere belirli uygulamalar vardır," demişti.