İranlı Kürtlerin önde gelen beş siyasi örgütü, Tahran yönetimine karşı birleşerek yeni bir ittifak oluşturduklarını 22 Şubat Pazar günü duyurdu. Irak'ta sürgünde bulunan bu beş grup, "İran Kürdistanı Siyasi Güçleri Koalisyonu" adıyla faaliyet göstereceklerini açıkladı.

Koalisyona Katılan Örgütler ve Amaçları

İttifakta Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komala) ve İran Kürdistanı Mücadele Örgütü (Sazman-ı Xebat) yer alıyor. PJAK, Türkiye ve İran tarafından terör örgütleri listesinde bulunuyor. Türkiye, PJAK'ı PKK’nın İran kolu olarak tanımlarken, PJAK bu iddiayı reddediyor ve PKK ile organik bağlarının olmadığını savunuyor.

İttifakın Hedefleri ve Ortak Açıklama

Beş örgütün liderleri ortak bir açıklama yaparak, koalisyonun amacını "İslam Cumhuriyeti rejiminin tüm meşruiyetini yitirmesi ancak iktidarda kalması nedeniyle İran’daki mevcut siyasi durumda varlık göstermek" olarak belirtti. Ana hedef olarak ise "İran İslam Cumhuriyeti’ni devirmek ve Kürtlerin kendi kaderini tayin etmesini sağlamak" gösterildi.

Açıklamada ayrıca, İran'daki hükümet karşıtı protestoların desteklendiği vurgulandı. Kürt partileri arasında, sivil toplum örgütleri ve muhalif gruplarla ortak, koordineli siyasi ve saha çalışmaları yapılması gerektiği ifade edildi.

Koalisyona Katılmayan Örgütler ve Tepkiler

Bazı büyük İranlı Kürt partileri ise koalisyona katılmadıklarını açıkladı. Bunlar arasında 1970'lerin sonlarında kurulan ve sonrasında bölünmeler yaşayan Komala Partisi de bulunuyor. Komala lideri Abdullah Mohtadi, Twitter (X) hesabından yaptığı açıklamada, koalisyonu "net bir yol haritası olmaması" ve "idari mekanizmalarının bulunmaması" gerekçeleriyle eleştirdi. Mohtadi, açıklamalardaki maddelerin yüzeysel ve yoruma açık olduğunu belirtse de girişime karşı olmadıklarını ve iş birliğine açık olduklarını ifade etti.

İran medyası da koalisyonun kurulmasına sert tepkiler gösterdi. Muhafazakar Vatan-e Emrooz gazetesi, bu girişimi "ABD-İsrail istikrarsızlaştırma projesinin bir parçası" olarak nitelendirdi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) de koalisyona tepki göstererek, IKBY İçişleri Bakanlığı açıklamasında "Hiçbir aktörün Kürdistan bölgesini komşu ülkelere karşı kullanmasına izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.

İran’daki Protestolar ve Kürtlerin Durumu

İran'da Aralık 2025 sonunda ekonomik şartlara tepki olarak başlayan eylemler ülke geneline yayıldı. Hükümet müdahalesinde binlerce gösterici hayatını kaybetti. Sürgündeki Kürt oluşumlar, geçen ay hükümet karşıtı eylemlerin desteklenmesi için genel grev çağrısı yapmıştı.

İran, 2022 yılında Kuzey Irak'taki sürgündeki örgütlere askeri saldırılar düzenlemiş ve Mahsa Amini’nin ölümü sonrası hükümet karşıtı gösterileri kışkırttıkları suçlamasında bulunmuştu. Bu gruplar son yıllarda silahlı saldırı gerçekleştirmeseler de sürgünden İran hükümeti aleyhinde kampanyalar yürütüyorlar.

Yaklaşık 90 milyon nüfuslu İran’da Kürtlerin toplam nüfusun yaklaşık yüzde 10’unu oluşturduğu tahmin ediliyor. Kürtler özellikle Irak sınırındaki batı vilayetlerinde yoğunlukta yaşıyor.