ABD ve İsrail'in saldırılarında Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından İran'da yeni dini liderin kim olacağı konusu gündemde. Uzmanlar Meclisi üyesi Ahmed Hatemi, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, liderlik seçim sürecinde sona yaklaşıldığını belirtti.

Hatemi, "Yeni lider en kısa sürede belirlenecek, sonuca yaklaştık; ancak ülkedeki durum savaş halidir" ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, ülkedeki olağanüstü güvenlik koşulları sebebiyle liderlik sürecinin hız kazanabileceğine işaret ediyor.

Mücteba Hamaney En Güçlü Aday

New York Times'ın haberine göre, Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney, yeni dini liderlik için en güçlü aday olarak görülüyor. Ancak Mücteba'nın seçilmesi, değişim isteyen İranlılar arasında tepkiye yol açabilir.

Muhalif yayın organı Iran International, Mücteba Hamaney’in dini lider olarak seçildiğini iddia etti. Haberde, Uzmanlar Meclisi’nin, Devrim Muhafızları'nın baskısıyla bu kararı aldığı öne sürüldü. Fakat resmi kaynaklardan henüz ne doğrulama ne de yalanlama yapılmadı. Ayrıca İranlı kaynaklar, Mücteba Hamaney’in ABD ve İsrail'in saldırısından sağ kurtulduğunu belirtiyor.

Savaş Öncesi Geçiş Senaryosunun Merkezi

Mücteba Hamaney, babasının ölümünden sonra olası askeri yönetim temelli geçiş planlarının merkezinde bulunuyordu. Devrim Muhafızları’nın desteğiyle askeri konseyler aracılığıyla bir yönetim düzeni kurulabileceği tahmin ediliyor.

Uzmanlardan Dezenformasyon ve İddialar Üzerine Değerlendirme

İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacısı Oral Toğa, Iran International’ın dezenformasyon yapabileceğini ancak içeriden sağlam bilgi de alabildiğini söyledi. Toğa, bu iddianın Batılı istihbarat örgütleri tarafından desteklendiğine dair değerlendirmeler bulunduğunu, dolayısıyla iddianın doğru olabileceğini ancak Mücteba'yı hedef göstermek için de ortaya atılmış olabileceğini ifade etti.

İdeolojik Tepkiler ve Savaş Koşullarının Etkisi

Toğa, geçmişte babadan oğula geçişin tepkiyle karşılandığını, çünkü devrimin şahlığı yıktığını ve böyle bir geçişin İslam Cumhuriyeti ruhuna aykırı görüldüğünü anlattı. Ancak mevcut savaş koşullarının karar alma süreçlerini hızlandırabileceğini belirtti.

Mücteba Hamaney’in Siyasi ve Askeri Destek Ağı

Oral Toğa, Mücteba Hamaney’in iç politikada baskı araçlarının sahibi olarak görüldüğünü ve 12 günlük çatışma sırasında muhalif çevrelerin "İsrail lütfen Mücteba ve Hamaney’i de vurun" çağrısında bulunduğunu aktardı.

Toğa, Mücteba Hamaney’in lider olması durumunda babasının çizgisini sürdürecek bir figür olacağını ve çevresindeki kadroların da bu doğrultuda şekilleneceğini belirtti. Mücteba Hamaney’in İran-Irak Savaşı sırasında 17 yaşında cepheye gittiğini, savaşta birlikte görev yaptığı arkadaşlarının Devrim Muhafızları ve özel birimlerde önemli mevkilere geldiğini söyledi.

Bu ilişkilerin zamanla devlet bürokrasisinde güçlü bir dayanışma ağına dönüştüğünü vurgulayan Toğa, "Cephe arkadaşlığı bürokrasinin üst kademesinde kader arkadaşlığına dönüştü" değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca, bölgedeki güvenlik ortamı ve İran'ın terörle mücadeledeki kararlılığı, İran'ın PKK ve PJAK güçlerine karşı düzenlediği operasyonlar ile de paralellik gösteriyor.