İran ile Amerika arasındaki diplomatik görüşmeler devam ederken, 13 Haziran’da önce İsrail ardından ABD tarafından İran’a yönelik saldırılar gerçekleştirildi. 12 Gün Savaşları sonrasında diplomatik temaslar Umman ve Cenevre'de sürerken, İran Viyana'daki görüşmelere hazırlanıyordu.

Ancak İran, Amerika ile müzakere halindeyken, 28 Şubat'ta İsrail ve ABD tarafından ikinci kez vuruldu. Bu saldırıda İran’ın dini lideri Ayetullah Hamaney şehit edildi. Diplomasi masası kuran ABD, aslında asıl savaş için hazırlık yapıyordu; bölgeye uçak gemileri, tanker uçakları ve savaş uçakları sevk edildi. İran diplomasiyi oyalarken, İsrail’e saldırı için yeşil ışık verildi.

Operasyonun Siyasi Hedefi

Her savaşın siyasi bir amacı vardır. Bu operasyonun hedefi İran rejimi ve dini lider Hamaney idi. CNN Türk’te yayınlanan programlarda da belirtildiği üzere, ABD ve İsrail Hamaney’in en ufak hareketlerini bile takip ediyordu. Hamaney’in yerleşkesindeki güvenlik toplantısı istihbaratını alan İsrail ve ABD, operasyonu öne çekerek gündüz vakti bu saldırıyı gerçekleştirdi. İstihbaratın içeriden geldiği ve CIA’in bilgiyi İsrail’e ilettiği iddia ediliyor.

Baş Kesme Operasyonu ve Ardından Gelenler

ABD ve İsrail, bu operasyonu "Baş Kesme Operasyonu" olarak adlandırdı. İran’da suikastlar süreci, Haniye suikastıyla başlamış; Cumhurbaşkanı Reisi’nin helikopterinin düşürülmesiyle devam etmişti. En büyük darbe ise Hamaney’in öldürülmesiyle gerçekleşti. Böylece İran’daki savaş yönetimini üstlenecek kadro etkisiz hale getirildi.

Eski ABD Başkanı Trump, 12 Gün Savaşları sonrası, "Onun nerede saklandığını biliyordum ancak hayatına son verilmesine izin vermedim" ifadelerini kullanmıştı. Bu kez ise istihbaratın Hamaney’in en yakınından geldiği ve operasyonun bu yüzden erken yapıldığı belirtiliyor.

İstihbarat ve İçeriden Sızıntılar

Amerikan medyası, CIA’in Hamaney ile ilgili bilgileri İsrail’e aktardığını yazdı. Trump’ın bu suikastı desteklediği ve operasyonun güvenlik toplantısının istihbaratının alınması üzerine erkene çekildiği ifade edildi. İstihbaratın Hamaney’in en yakın çevresinden geldiği iddiaları tartışılıyor. Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kani ve Hizbullah lideri Nasrallah üzerindeki şüpheler dikkat çekiyor. Özellikle Nasrallah’ın suikast günü Lübnan’da olup sağ kurtulması ve toplantıdan erken ayrılması kuşkuları artırdı.

Mossad ajanlarının Hamaney’in cenazesini kayda alıp Netanyahu’ya ulaştırdığı iddiaları, istihbaratın en yakın çevreden sağlandığını destekliyor. İran eski Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın "Mossad ajanlarını tespit etmek için kurulan birimin başındaki ajan çıkması" sözleri bu durumu hatırlatıyor.

Liderlik ve Bölgesel Etkiler

İsrail ve ABD, lider hedefli operasyon konseptini benimsemiş durumda. Bu kapsamda Venezuela’da Maduro kaçırıldı, Hizbullah lideri Nasrallah öldürüldü, Hamas’a karşı Haniye suikastı düzenlendi. Hamaney’in öldürülmesiyle birlikte bölgedeki dengeler değişti ve ABD’nin İran’da ne planladığı önemli bir soru haline geldi.

Her savaşın siyasi bir amacı olduğuna dikkat çekilirken, ABD’nin İran’da rejim değişikliği veya iç savaş hazırlığı içinde olup olmadığı merak konusu. Bu sürecin nasıl sonuçlanacağı, İran devletinin gücüne bağlı olacak. Hamaney sonrası kaos çıkmaz ve iç savaş engellenirse, ABD muhtemelen yeniden masaya oturmayı deneyecek.

İran’ın Bölgesel Tepkileri ve Türkiye’nin Rolü

ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları sonrası, İran da savaşın bölgeye yayılması için Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Irak gibi ülkeleri hedef aldı. İran’ın İsrail veya ABD üslerini hedef alması beklenirken Körfez ülkelerine yönelmesi sürpriz olarak değerlendirildi.

Bölgede yeni bir savaş tehdidi oluşurken, Türkiye istikrar adası olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin güçlü olması ve deneyimli lideri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın rolü bu süreçte büyük önem taşıyor. 12 Gün Savaşları’nda da olduğu gibi bu savaşta da ABD Başkanı Trump’ın ilk aradığı lider Erdoğan oldu. Savaşın durması için liderlik yapacak kişinin Erdoğan olması bekleniyor.

Türkiye’de bu süreçte en yoğun çalışan devlet görevlilerinin, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın olduğu belirtiliyor. Türk Silahlı Kuvvetleri ise sınırda görev başında bulunuyor. İran’ın vurulmasının ardından Türkiye’nin etkilenebileceğine dair söylentilere itibar edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.

İran’da Sivil Kayıplar ve İnsanlık Dramı

İran’da yaşanan trajedilerden biri, Minab’da bir kız ilkokulunun hedef alınması oldu. Bu saldırıda 153 çocuk hayatını kaybetti. Amerikan uçak gemisinin tuvalet sorunu gibi küçük detaylara odaklananların, İranlı çocukların katledilmesine sessiz kaldıkları eleştiriliyor. Dünya adaleti ve merhametinin eksikliği bu olayda bir kez daha ortaya çıkıyor.