Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA'nın haberine göre, Türkiye, Azerbaycan, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanları, İran’ın bölgedeki saldırılarını görüşmek üzere Riyad’da toplandı.

Toplantı sonrası yayımlanan ortak bildiride, İran’ın Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyeleri ile Ürdün, Azerbaycan ve Türkiye’ye yönelik saldırıları değerlendirildi.

İHA Saldırıları Kınandı

Bildiride, İran’ın yerleşim alanları, petrol tesisleri, su arıtma tesisleri, havalimanları ve diplomatik misyonlara yönelik balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları sert şekilde kınandı.

Saldırılar hiçbir gerekçe ile meşrulaştırılamayacağı vurgulandı. Toplantıya katılan dışişleri bakanları, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi uyarınca devletlerin kendini savunma hakkını teyit etti.

Bölgesel Güvenlik İçin Somut Adım Çağrısı

Bildiride, bölgesel güvenliğin sağlanması amacıyla İran’dan somut adımlar atılması talep edildi. İran’a, krizlerin çözümünde diplomasiyi etkinleştirmek için saldırılarını derhal durdurması çağrısı yapıldı.

Ayrıca, İran’dan uluslararası hukuka, insan haklarına ve iyi komşuluk ilişkilerine saygı göstermesi istendi. İlişkilerin ancak devletlerin egemenliğine saygı ve iç işlerine müdahale edilmemesi ilkelerine bağlı olduğu ifade edildi.

Tahran yönetiminin askeri kapasitesini bölge ülkelerini tehdit amacıyla kullanmaması gerektiği bildiride özellikle vurgulandı.

İran’dan Provokatif Eylemlerden Kaçınması İstendi

BM Güvenlik Konseyi’nin 2817 (2026) sayılı kararına uyulması gerektiği belirtilerek, İran’ın komşu ülkelere yönelik provokatif eylemler ve tehditlerden kaçınması gerektiği ifade edildi.

İran’ın Arap ülkelerindeki bağlı milis gruplarını desteklemeyi, finanse etmeyi ve silahlandırmayı bırakması ve Hürmüz Boğazı ile Bab el-Mendeb’de deniz güvenliğini tehdit eden faaliyetlerden kaçınması talep edildi.

Lübnan’a Destek ve İsrail’e Tepki

Lübnan’ın güvenliği, istikrarı ve toprak bütünlüğüne destek verildiği bildiride, Beyrut yönetiminin silahların devlet tekelinde toplanması yönündeki kararları desteklendi.

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarına ve bölgedeki yayılmacı politikalarına tepki gösterildi. Gelişmeleri yakından takip etmek ve ortak tutum geliştirmek amacıyla istişare ve koordinasyonun devam ettirilmesi kararlaştırıldı.

İran’ın Saldırıları ve Hedefler

İsrail’in İran’ın Güney Pars gaz sahasına düzenlediği saldırının ardından İran, Körfez ülkelerine misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

• Katar’daki Ras Laffan Sanayi Bölgesi’nde çok sayıda sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisi vuruldu.
• Birleşik Arap Emirlikleri’nde Habsan Doğal Gaz Tesisi ve Bab Petrol Sahası’na yönelik füze saldırıları engellendi; ancak şarapnel parçaları nedeniyle doğalgaz tesislerindeki faaliyetler durdu.
• Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Yanbu limanındaki Saudi Aramco’ya ait Samref rafinerisine bir İHA’nın düştüğünü açıkladı.
• Kuveyt’te Mina Abdullah ve Mina al Ahmadi petrol rafinerileri İHA saldırısına maruz kaldı.

Türkiye'nin bölgesel güvenlik politikası ve diplomasi çabaları bu kriz ortamında önem kazanıyor, özellikle Türkiye'nin diplomasi yoluyla barışı desteklemesi bölgedeki tansiyonun azaltılmasına katkı sağlıyor.

İran’ın bölgedeki saldırıları ve gerilim yaratıcı faaliyetleri, İran'ın Türkiye, ABD ve İsrail'e karşı koordineli hareket çağrısı ile birlikte değerlendirildiğinde, bölgedeki diplomatik mücadelelerin karmaşıklığını ortaya koyuyor.

Bu gelişmeler ışığında, bölgesel barış ve güvenlik için yapılan diplomatik görüşmeler ve uluslararası işbirliği çabaları kritik önem taşıyor. Özellikle Türkiye ve IKBY'nin İran krizinin bölgeye etkilerini değerlendirmesi bu bağlamda önemli bir referans noktası oluşturuyor.