Orta Doğu'daki çatışmaları sona erdirmek amacıyla ABD ve İran, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da kritik görüşmeler gerçekleştirecek. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Pakistan'daki temasları öncesinde Lübnan'da ateşkes sağlanmasının gerekliliğini vurgularken, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını ön koşul olarak belirtti.

İran medyası, bu şartların kabul edilmesi halinde görüşmelerin başlayacağını duyurdu. Bu taleplerden biri olan dondurulmuş fonların serbest bırakılması konusunda önemli bir gelişme yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri, İran'a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılmasını kabul etti.

Uluslararası hesaplarda bulunan İran varlıklarının değerinin 100 ila 120 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bugünkü görüşmelerde ABD heyetini Başkan Yardımcısı JD Vance yönetecek. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve eski Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner de yer alıyor.

İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf liderlik ediyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ile bazı milletvekilleri görüşmelere katılacak. Tarafların görüşmeleri doğrudan mı yoksa dolaylı olarak mı yapacağı henüz netlik kazanmadı.

Güvenlik Önlemleri ve Bölgesel Gelişmeler

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması üzerine, İran ateşkesin Lübnan'ı da kapsaması talebinde ısrarcı oluyor. Yarın gerçekleştirilecek görüşmeler öncesinde İslamabad'da güvenlik önlemleri üst düzeye çıkarıldı.

ABD ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmalar, 8 Nisan'da sağlanan iki haftalık ateşkesle ara verdi. Pakistan'ın arabuluculuğunda iki hafta süren ateşkesin 22 Nisan'da sona ermesi planlanıyor. Bu dönemde İslamabad'da 10 binden fazla polis ve güvenlik personeli görevlendirildi ve 'kırmızı alarm' ilan edildi.

Pakistanlı yetkililer, Eski Havaalanı Yolu ve Nur Khan Hava Üssü'ne giden yolları konteynerler ve dikenli tellerle kapattı. ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'ın askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılar başlatmış ve bu saldırılarda İran dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetmişti.

Çatışmanın Bölgesel Etkileri

Tahran yönetimi, saldırılara karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Bu boğazdan küresel petrol ve doğalgazın yaklaşık beşte biri geçiyor. Kapatma kararı enerji fiyatlarının artmasına ve uluslararası ticarette aksamalara yol açtı.

ABD ve İran, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğunda iki haftalık ateşkes konusunda uzlaştı. İran, 1947'de bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olan Pakistan'ın bu süreçte önemli rolü nedeniyle görüşmeler İslamabad'da yapılacak.

Müzakere Konuları

Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum faaliyetleri ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gibi Washington'ın 15 maddelik teklifi ele alınacak. Ayrıca İran'ın boğazın kontrolü, geçiş ücretleri, bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılması talep eden 10 maddelik planı da tartışılacak.

Meclis Başkanı Galibaf, ABD'nin gerçek bir anlaşmaya hazır olması ve İran halkının haklarının verilmesi halinde İran tarafının da uzlaşmaya hazır olduğunu belirtti. Galibaf, "Eğer müzakereler sonuçsuz kalır ve aldatma olarak kullanılırsa, biz de Allah'a iman ederek ve halkımızın gücüne dayanarak haklarımızı elde etmeye hazırız" dedi.

Lübnan Konusu ve Ateşkes

Görüşmelerin önemli başlıklarından biri de Lübnan olacak. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına devam etti. İran, ateşkesin Lübnan'ı da kapsaması gerektiğini vurguluyor ve Lübnan'da ateşkes sağlanmadıkça görüşmelere katılmayacağını açıkladı.

İslamabad'da yapılacak görüşmelerde bu konunun da masaya yatırılması bekleniyor.