İran Devrim Muhafızları, İstihbarat Komutanı Mecid Hademi'nin bu sabah öldürüldüğünü açıkladı. Resmi İran medyasına göre, saldırıdan İsrail ve ABD sorumlu tutuldu.

Hademi, geçen yıl Haziran ayında 12 günlük İran-İsrail çatışması sırasında hayatını kaybeden Muhammed Kazımi'nin yerine atanmıştı. Ocak ayında ülkedeki sert şekilde bastırılan protestolar sonrası Hademi, on istihbarat kurumunun bu gösterilerde rol aldığını iddia etmişti.

İsrail Saldırının Sorumluluğunu Üstlendi

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ile İsrail ordusu, Hademi'nin öldürüldüğü saldırının sorumluluğunu kabul etti. İsrail ordusunun Instagram hesabında, Devrim Muhafızlarına "bir kez daha ağır bir darbe vurulduğu" ifade edildi.

İsrail ayrıca İran'daki sivil altyapıya yönelik saldırılarını sürdürüyor. Başkent Tahran'da Şerif Teknoloji Üniversitesi hedef alındı ve bu saldırı, Tahran'ın bazı bölgelerinde doğalgaz kesintisine neden oldu.

Karşılıklı Saldırılar ve Tehditler Devam Ediyor

İran, İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik füze ile insansız hava aracı saldırılarında bulunurken, hedef ülkeler de karşı önlemler alıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 5 Nisan Pazar günü yaptığı paylaşımda, İran Hürmüz Boğazı'nı açmazsa enerji tesislerine saldıracaklarını ve "cehennemi yaşatacaklarını" belirtmesi tansiyonu artırdı. Bu tehdit sonrası ham petrol fiyatları varil başına 110 doları aştı.

İran ise sivil hedeflere yapılacak saldırılar karşısında "çok daha yıkıcı" misillemelerde bulunacağını duyurdu. İran'ın üst düzey askeri komuta birimi Hatam el Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü, "Sivil hedeflere karşı saldırılar tekrarlanırsa operasyonlarımız çok daha yıkıcı ve yaygın olacak" dedi.

Hürmüz Boğazı ve Müzakereler

Hürmüz Boğazı, Şubat sonunda İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırıları sonrası fiilen kapandı. Bu durum, küresel petrol fiyatlarının hızlı yükselmesine ve dünya genelinde enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı.

Trump, 5 Nisan Pazar günü Fox News'e verdiği röportajda, "Şu anda müzakere ediyorlar" ifadelerini kullandı ve pazartesi günü bir anlaşmaya varma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.

Reuters haber ajansına konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmael Baghai, ülkesinin son ateşkes tekliflerine yanıtını belirlediğini ve aracılar yoluyla ilettiğini açıkladı. Ancak Baghai, müzakerenin "üçüncü tarafların ültimatomları ve savaş suçları tehdidiyle uyuşmadığını" belirtti.

Aynı ajansa konuşan üst düzey bir İranlı yetkili ise Tahran'ın "geçici ateşkes" karşılığında Hürmüz Boğazı'nı açmayacağını ve Washington'ın kalıcı bir ateşkese hazır olmadığını düşündüklerini ifade etti. Yetkili ayrıca, İran'ın anlaşma için verilen son sürelerle baskılanmayı kabul etmediğini ekledi.

Reuters, İran ve ABD'nin 6 Nisan Pazartesi günü yürürlüğe girebilecek ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayabilecek iki aşamalı bir plan üzerinde değerlendirme yaptığını duyurdu. Bu plan, Pakistan tarafından oluşturulan bir çerçeveye dayanıyor ve gece saatlerinde İran ile ABD'ye iletildi.

Plan, acilen bir ateşkesin ardından kapsamlı bir anlaşma yapılmasını öngören iki aşamalı bir yaklaşımı içeriyor. Reuters'a konuşan kaynak, "Tüm unsurların bugün anlaşılması gerektiğini" belirtti ve ilk uzlaşmanın, Pakistan aracılığıyla elektronik olarak nihai hale getirilecek bir mutabakat zaptı olacağını sözlerine ekledi.

Axios haber sitesi ise Pazar günü yayımladığı haberde, Amerikalı ve İsrailli kaynaklara dayandırarak, ABD, İran ve bölgesel arabulucuların savaşın sona ermesine yol açabilecek iki aşamalı bir anlaşmanın ilk aşaması olarak 45 günlük ateşkes üzerinde görüştüğünü bildirdi.

Öneriye göre, ateşkes derhal yürürlüğe girecek ve Hürmüz Boğazı açılacak. Geniş kapsamlı bir anlaşmanın sonuçlandırılması için 15-20 gün süre tanınacak. "İslamabad Anlaşması" olarak adlandırılan bu uzlaşmada, Hürmüz Boğazı için bölgesel bir çerçeve oluşturulacak ve son görüşmeler İslamabad'da yüz yüze yapılacak.

İran'dan Trump'ın Açıklamalarına Tepki

İran Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Mehdi Tabatabaei, Trump'ın son açıklamalarını değerlendirerek, ABD Başkanının "bölgede tam ölçekli bir savaşı kışkırttığını ve halen tehditler savurduğunu" söyledi. Tabatabaei, Trump'ın "hakaretlerinin ve saçmalıklarının tamamen çaresizlik ve öfkeden kaynaklandığını" vurguladı.

İran ordusundan General Ali Abdullahi Aliabadi, Trump'ın tehdidini "çaresiz, gergin, dengesiz ve aptalca bir eylem" olarak nitelendirdi ve "ABD lideri için cehennemin kapıları açılacak" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Kazım Garibabadi ise Trump'ın sivil altyapıya yönelik tehditlerinin "savaş suçu ve BM Şartı'nın 2. maddesinin açık bir ihlali olduğunu" savundu. Söz konusu madde, BM üyesi ülkelerin başka bir ülkenin toprak bütünlüğüne karşı güç kullanmasını ve güç kullanma tehdidinde bulunmasını yasaklıyor.

Son Saldırılar ve Can Kaybı

BBC Farsça'nın bildirdiğine göre, Şerif Teknoloji Üniversitesi'nin teknoloji merkezi binası ve camisi hasar gördü. Pazartesi sabahı çekilen fotoğraflarda, başkentin bazı bölgelerinden yoğun dumanların yükseldiği gözlendi.

Üniversitenin bulunduğu bölgenin belediye başkanı, saldırı nedeniyle doğalgazın geçici olarak kesildiğini açıkladı. Başkentin başka bir noktasında düzenlenen hava saldırısında 13 kişi hayatını kaybetti. Devrim Muhafızları bağlantılı Fars Haber Ajansı, ölenlerin altısının çocuk olduğunu duyurdu.

Kum kentindeki ABD-İsrail saldırısında en az beş kişinin öldüğü ve enkaz altında kalanlar olduğu bildirildi. İsrail, gece saatlerinde İran'dan gelen füzelerin önlenmeye çalışıldığını belirtti ve saldırılarda yaralananların olduğunu açıkladı.

İsrail'in Lübnan'daki saldırıları da devam ediyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, Pazar günü gerçekleşen saldırılarda en az 15 kişinin yaşamını yitirdiğini, 39 kişinin de yaralandığını açıkladı.

Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Suudi Arabistan da hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına müdahale ettiğini bildirdi.