İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hameney'in talimatıyla Tahran'da sertlik yanlıları, başkentin en yoğun kavşaklarından birine "Hürmüz Boğazı kapalı kalacak" yazılı devasa bir pankart astı. Bu hamle, geçen ay lider olarak atanmasından sonra kamuya çıkmayan Hameney'in mesajı olarak değerlendirildi.

Tahran yönetimi, ABD ile İran arasında arabuluculuk yapan Pakistan'ın önerdiği iki haftalık ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kabul edince, sertlik yanlılarının pankartı kaldırması bekleniyor. İran, geçici bir ateşkese yanaşmayacağını ve ABD ile İsrail'in savaşı sonlandırmasını talep ettiğini daha önce defalarca vurgulamıştı.

Sertlik Yanlılarının Tepkisi

Tahran'dan alınan bilgilere göre, ateşkes anlaşmasının açıklanmasının ardından sertlik yanlıları Amerikan ve İsrail bayraklarını yaktı. Devrim Muhafızlarıyla bağlantılı Besic milis gücünden bir grup, gece yarısı Dışişleri Bakanlığı önünde ateşkes kararına karşı yürüyüş düzenledi.

Sertlik yanlısı Kayhan gazetesinin editörü ise ateşkesi "düşmana hediye" olarak nitelendirerek, bu kararın düşmanın lojistik desteğini artırıp savaşa devam etmesine zemin hazırladığını savundu.

Yönetimden Ateşkes Kararı

İran'ın Körfez ülkelerinde kaos yaratma kapasitesinden cesaret alan sertlik yanlıları, savaşın sürmesi gerektiğini ileri sürüyor. Ancak, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir'in önerisi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın başkanlığındaki Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından kabul edildi.

Konsey, İran ile ABD görüşmeleri devam ederken, Hürmüz Boğazı'ndan iki haftalık güvenli geçiş sağlanması karşılığında ateşkesin duyurulduğunu belirtti. İran'ın yakın müttefiki Çin'in, Pakistan'ın talebini kabul ettirmede önemli rol oynadığı aktarıldı.

Savaşın Yıkıcı Etkileri ve İç Tartışmalar

40 gün süren çatışmalarda İran ciddi zarar gördü. İnsan hakları aktivistlerine göre üç binden fazla kişi hayatını kaybetti. ABD Başkanı ise daha büyük yıkımların olabileceği tehdidinde bulundu. Sertlik yanlıları arasında bile, kritik altyapının zarar görmesi öncesi bir çıkış yolu arandığı konuşuluyor.

Ateşkes ilanından kısa süre önce, sertlik yanlısı Yargı Erki Başkanı Gülamhüseyin Muhseni Ejei, İran devlet televizyonunda ülkenin üstünlüğü elinde tutarken savaşı sonlandırmayı amaçladıklarını ifade etti. Ejei'nin sözleri, eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'in Foreign Affairs dergisinde yayımlanan görüşlerini yansıttı.

Diplomatik Müzakereler ve Gelecek Perspektifi

Ulusal Güvenlik Konseyi, ateşkes anlaşmasını İran için bir zafer olarak nitelendirerek yönetim destekçilerini birlik içinde olmaya çağırdı. Ayrıca Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın, İslamabad'da ABD ile yapılacak görüşmelerde İran heyetine liderlik edeceği ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile doğrudan müzakere edeceği bildirildi.

Eski Dini Lider Ayetullah Ali Hameney, savaşın ilk gününde İsrail hava saldırısında hayatını kaybetmişti ve doğrudan ABD ile görüşmeyi yasaklamıştı. Bu yasağın yeni dini lider Mücteba Hameney tarafından kaldırıldığı anlaşılıyor.

Taraflar arasında henüz kalıcı bir barış sağlanamamakla birlikte, görüşmelerin başarısız olması durumunda savaşın yeniden başlayabileceği belirtiliyor. Bu ihtimal, savaşı rejimi devirmek için bir fırsat olarak gören bazı İranlıların dile getirdiği bir senaryo.

Öte yandan ateşkes, birçok kişi için çevrelerindeki yıkım ve ölümlerden kısa bir süreliğine de olsa uzaklaşma ve nefes alma imkanı sunuyor. Bu durum, İran’da Ateşkes Kararı Derin Görüş Ayrılıkları Yaratıyor başlıklı haberimizde detaylı şekilde ele alınmıştır.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki tutumu ve bölgedeki gerilimle ilgili gelişmeler için ayrıca Beyaz Saray'dan İran'a Hürmüz Boğazı Uyarısı haberimizi inceleyebilirsiniz.