ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş, dikkatleri yeniden Ukrayna-Rusya cephesine çevirdi. Ukrayna'nın savaşında Avrupa, dört yıldır en büyük destekçi konumunda bulunuyor. Ancak Körfez ülkelerindeki ABD müttefiklerinin İran tehdidine karşı füze savunma sistemlerine olan ihtiyacın artması, Ukrayna'nın durumunu zorlaştırabilir.

Füze Savunma Sistemlerindeki Sınırlamalar

ABD yapımı Patriot füze sisteminin üretimindeki kısıtlılık, İran harekatından önce bile Ukrayna'nın stoklarını tüketmiş ve Avrupa müttefiklerini uzun süreli bekleme listelerine sokmuştu. Bu yetersizlikler, Rusya'nın Ukrayna'nın hava savunmasındaki boşlukları kullanarak elektrik altyapısına zarar vermesine olanak sağladı.

ABD ile Körfez ülkeleri, İran’ın füze ve İHA saldırılarını engellemek için savaşın ilk günlerinde yüzlerce önleyici füze ateşledi. Körfez ülkelerinin sınırlı önleyici füze stokları, Washington'u diğer bölgelerden stok aktarmaya zorlayabilir. Lockheed Martin'in PAC-3 önleyici füzesinin 2025 yılında üretimi yaklaşık 600 adet ile sınırlı kaldı.

Ukrayna'nın Güvenlik Endişeleri

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, 2 Mart 2026 tarihinde yaptığı açıklamada önleyici füzelerin hayati önem taşıdığını belirtti ve Avrupa ortaklarıyla teslimatların etkilenip etkilenmeyeceğini görüştüğünü söyledi. Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Pavlo Yelizarov ise Rusya'nın balistik füze saldırılarını en büyük tehdit olarak tanımladı ve Patriot sisteminin çözüm olduğunu vurguladı.

Batı ve Ukrayna istihbaratına göre, Rusya ayda yaklaşık 80 balistik füze üretebiliyor. Ukrayna ise bu saldırılarla başa çıkabilmek için ayda en az 60 PAC-3 önleyici füze talep ediyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, 2026 Şubat ayında bu ihtiyacı karşılamak için NATO ülkelerine füze bağışı çağrısında bulundu, ancak Almanya sadece beş füze bağışını taahhüt etti.

Moskova’nın İran Üretimi Kamikaze Drone’ları

Moskova, 2023'te Tahran ile yaptığı teknoloji transferi anlaşması sonrası İran yapımı Şahid kamikaze dronlarını seri üretime aldı. Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, eski Başkan Donald Trump'ın Joe Biden'ı Ukrayna'ya yüksek teknolojili mühimmat sağlamakla suçladığını hatırlattı.

Patriot sistemi, dört yıldır Ukrayna savaşında Batı hava savunmasının altın standardı olurken, üretim kapasitesi sınırlı kalmaya devam ediyor. Raytheon tarafından üretilen sistemin önleyici füzeleri Lockheed Martin tarafından imal ediliyor ve yıllık üretim yaklaşık 600 adet civarında seyrediyor. Lockheed, 2030 sonuna kadar bu sayıyı 2 bine çıkarmayı hedefliyor.

Uzman Görüşleri ve Stratejik Değerlendirmeler

Washington Carnegie Uluslararası Barış Vakfından Michael Kofman, mevcut üretim hızlarının Ukrayna'nın artan hava savunma ihtiyaçları için yetersiz olduğunu belirtiyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Cihan Günyel, Rusya'nın kendi savunma sanayisine sahip olması nedeniyle avantajlı olduğunu, Ukrayna'nın ise Batı'ya bağımlı olduğunu vurguladı.

Dr. Günyel, Avrupa'nın füze savunma sistemleri üretiminde daha hızlı hareket etmesinin beklenebileceğini ve savaşların birbirini etkilediğini ifade ederek, Avrupa güvenlik mimarisinin doğrudan etkilenmeye başladığını aktardı.

Füze Üretim Kapasitesi ve Maliyet Dengesizliği

Eski ABD Başkanı Donald Trump ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin ayda 6-7 önleyici füze üretirken İran'ın 100'ün üzerinde füze imal ettiğini kabul etti. Alman savunma yetkilisi Nico Lange, ABD ve Avrupa'nın kara tabanlı hava savunma üretimini yeterince genişletmemesinin stratejik bir hata olduğunu belirtti.

Dr. Günyel, ucuz İran yapımı Şahid dronlarına karşı Ukrayna'nın pahalı Batı savunma sistemleri kullanmasının maliyet dengesizliği yarattığını aktardı. Ayrıca, hava savunma sistemlerinin hızlı üretilemeyen, pahalı teknolojiler olduğunu, bu durumun maliyetleri ciddi şekilde artırdığını belirtti.

2025 yılında ABD, İsrail’e verdiği THAAD hava savunma bataryaları ve önleyici füzelerin önemli bir kısmını kullanmış ve stokları henüz tamamlayamamıştı. Dr. Günyel, İran-ABD çatışmasının füze stokları üzerindeki mali etkisinin Ukrayna'yı da etkileyeceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: Hürriyet, Wall Street Journal