ABD ile İran arasında sağlanan 15 günlük ateşkes anlaşmasının ardından dünya, yarın Pakistan’da başlayacak müzakere sürecini beklerken, İsrail’in Lübnan’da başlattığı "Sonsuz Karanlık Operasyonu" iki günde en az 300 sivilin ölümüne yol açtı ve barış umutlarını sekteye uğrattı.

İran’dan Ateşkes İhlali Tepkisi

İran müzakere heyeti liderleri Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ateşkesin ihlal edildiğini belirterek bu koşullarda müzakerelerin mümkün ve anlamlı olmayacağını dile getirdi. Bu gelişmeler sonrası görüşmelerin geleceği belirsizleşti. Bu konuda detaylı bilgi için İran Meclis Başkanı Galibaf'tan İsrail'e Uyarı haberine bakılabilir.

ABD’den Kararlı Tutum

ABD Başkanı Donald Trump ve müzakere heyeti lideri Başkan Yardımcısı JD Vance ise geri adım atmadı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, gelecek hafta İsrail-Lübnan ateşkes görüşmelerine ev sahipliği yapılacağı duyuruldu.

Trump’tan Sert Uyarı

Başkan Trump, sosyal medya paylaşımında, anlaşmaya uyulmaması halinde daha önce görülmemiş ölçekte askeri güç kullanılacağını belirtti. Ayrıca, ABD’nin İran ve çevresindeki askeri varlığını sürdüreceğini, anlaşmanın nükleer silahların önlenmesini ve Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını içerdiğini vurguladı.

Başkan Yardımcısı Vance ise, "Eğer İran, Lübnan meselesi nedeniyle müzakerelerin çökmesine izin verirse bu aptallık olur, ancak bu onların tercihi" dedi. Vance, İsrailli yetkililerin saldırı dozunun azaltılmasını önerdiklerini ifade etti.

İran’ın Lübnan Koşulu

İran heyetinin, Pakistan’daki görüşmelere yalnızca İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını durdurması halinde katılacağı bildirildi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ITV News’e verdiği röportajda, bölgesel barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini ve ABD’nin İsrail’e saldırıları durdur çağrısından sonra İran’ın misillemeden kaçındığını söyledi.

İsrail’in Yoğun Saldırıları ve Lübnan’daki Durum

Tam ateşkese varılırken İsrail’in Lübnan’ı hiç olmadığı kadar ağır vurması dikkat çekiyor. Yedioth Ahronoth gazetesi, Tel Aviv yönetiminin İran’a karşı belirlediği hedeflere ulaşamadığını ve ABD-İran anlaşmasının İsrail’in gelecekte saldırılarını engelleyebileceği endişesini taşıdığını bildirdi.

İsrail ordusu önceki gün başkent Beyrut’u yoğun saldırılarla hedef aldı, dün ise Lübnan’daki birçok noktaya saldırılar düzenledi.

Lübnan’da en az 300 kişinin öldüğü, 1000’den fazla kişinin yaralandığı saldırılar sonrası Başbakan Nevvaf Selam bir günlük yas ilan etti. Kamu kurumları kapandı, bayraklar yarıya indirildi. Beyrut’taki yoğun yerleşim alanları büyük zarar gördü.

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarında 2 Mart’tan bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı 1888’e ulaştı.

Türkiye ve İran Liderleri Görüştü

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile dün telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İletişim Başkanlığı açıklamasına göre, ateşkes ve bölgedeki güvenlik durumu ele alındı.

Erdoğan, Türkiye’nin ateşkese giden süreçte ilgili ülkelerle yoğun çaba harcadığını, başlayacak müzakerelerin kalıcı barış ve istikrar için en iyi şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, Türkiye’nin süreci baltalamak isteyenlere fırsat vermemesi gerektiğini ve yeni süreçte dost ülkelerle birlikte her türlü katkıya hazır olduğunu vurguladı.

Erdoğan, İran halkının kayıpları için taziyelerini iletti ve Türkiye’nin bölgedeki yeni bir sağduyu ve diyalog ortamı oluşturmayı hedeflediğini ifade etti.

Ateşkes Anlaşmasının Detayları ve Görüşmeler

ABD ve İran, ateşkes anlaşmasına Lübnan’daki çatışmaların dahil olup olmadığı konusunda birbirinden farklı açıklamalar yaparken, sürecin yazılı bir belgeyle değil sözlü mutabakatla sağlandığı ortaya çıktı.

İsrailli Haaretz gazetesine göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Başkanı Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff, damadı Jared Kushner, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında telefon görüşmeleri gerçekleşti.

Görüşmelerde Pakistan ve İranlı yetkililerin Lübnan’ın da anlaşmaya dahil olduğu izlenimini edindiği belirtildi.

Hürmüz Boğazı ve Bölgedeki Gelişmeler

Ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nın açılacağı konusunda mutabakat sağlandığı açıklamalarına rağmen bölgede henüz anlamlı bir hareketlilik gözlemlenmiyor.

İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, boğazın yönetiminin yeni bir aşamaya taşınacağını duyururken, ABD Başkanı Trump ise İran’ın tankerlerden ücret aldığı yönündeki haberlere tepki göstererek, "Eğer ücret alıyorlarsa buna hemen son vermeleri iyi olur" çağrısı yaptı.

Pakistan’da Müzakere Hazırlıkları

İsrail’in saldırılarının ardından ateşkes ve savaşın akıbetine dair soru işaretleri artarken, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da müzakere hazırlıkları sürüyor.

Görüşmelerin yapılacağı Serena Oteli boşaltıldı ve etrafında 3 kilometrelik güvenlik hattı oluşturuldu. Hem ABD hem de İran heyetlerinin otelde konaklaması bekleniyor.

Pakistanlı yetkililere göre, yarın sabah başlaması planlanan müzakereler öncesinde bugün taraflar arasında ön görüşmeler yapılabilir.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asim Münir’in arabuluculuğunda gerçekleşecek görüşmelere, Washington heyetinde Başkan Yardımcısı JD Vance, İran heyetinde ise Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf liderlik edecek.

Müzakere sürecinde tarafların ayrı odalarda bulunacağı ve Pakistan’ın mesajları ileteceği bildirildi. Başlangıçta tarafların doğrudan yüz yüze görüşeceği belirtilmişti.

Bu gelişmeler ışığında Almanya'nın Körfez ateşkesinin ardından İran ile müzakerelere yeniden başlama isteği de dikkat çekiyor, detaylar için Almanya'nın İran ile müzakerelere yeniden başlama planları incelenebilir.