ABD ile İran arasında sağlanan ve yaklaşık 40 gün süren ateşkes, kırılgan yapısını daha başlamadan gösterdi. Bölgede gerilim devam ederken, İran, ABD ve İsrail’den peş peşe açıklamalar geldi.

İran ve Bölgesel Gelişmeler

İran heyetinin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacak görüşmelere katılacağı duyuruldu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ABD tarafından durdurulması gerektiğini belirtti ve bölgedeki kalıcı barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini ifade etti. Bu durum, İran Meclis Başkanı Kalibaf'tan İsrail'e kritik uyarı ile paralellik gösteriyor.

İran lideri Mücteba Hamaney, ateşkes sonrası yaptığı ilk açıklamada, "İran savaş aramıyor ancak haklarımızdan da vazgeçmeyeceğiz" dedi. Hamaney, İran’a yönelik saldırıların karşılıksız kalmayacağını vurgulayarak, "Önceki lideri Ali Hamaney ve şehitlerimizin intikamını alma konusunda kararlıyız" ifadelerini kullandı.

Ayrıca, İran halkına sokaklarda olmaya devam etme çağrısı yapan Hamaney, bunun müzakerelerin seyrini etkileyeceğini belirtti. "Tüm direniş cephelerini bir bütün olarak görüyoruz" diyen lider, Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin yeni bir aşamaya geçileceğini de ekledi.

İran Cumhurbaşkanı ve ABD-Uyarıları

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail’in Lübnan’a saldırılarını sert şekilde eleştirdi. Pezeşkiyan, saldırıları "Ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali ve potansiyel anlaşmalara uymama ile aldatmanın tehlikeli bir işareti" olarak nitelendirdi ve bu durumun müzakereleri anlamsız hale getirebileceğini ifade etti. Cumhurbaşkanı, "Tetikte olmaya devam edeceğiz ve İran asla Lübnanlı kardeşlerini terk etmeyecektir" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı üzerinden İran’a uyarıda bulundu. Trump, "İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden umarım ücret almıyordur. Alıyorsa hemen bunu durdurması gerekir" ifadesini kullandı. Ayrıca petrol akışının kısa sürede yeniden başlayacağını belirtti. Trump, daha sonra yaptığı açıklamada, "İran petrolünün Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verme konusunda çok kötü bir iş çıkarıyor. Hatta bazıları buna onursuzca diyebilir. Yaptığımız anlaşma bu değil" dedi.

İsrail-Lübnan Görüşmeleri ve NATO’nun Tutumu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan ile doğrudan görüşmeler için talimat verdiğini açıkladı. Netanyahu, "Müzakereler Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve İsrail ile Lübnan arasında barışçıl ilişkiler kurulması üzerine odaklanacak" dedi. ABD basınından Axios’un haberine göre, iki ülke arasındaki doğrudan müzakerelerin önümüzdeki hafta Washington’da başlaması bekleniyor. Bu gelişmeler, Netanyahu'nun Lübnan ile ateşkes için doğrudan müzakereleri başlatması ile ilişkilendirilebilir.

Reuters’a konuşan diplomatlara göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için müttefiklerden somut taahhütler beklediğini iletti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Trump ile görüşerek İran’la müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. NATO Sözcüsü, ABD’nin bölgede seyir özgürlüğü için somut adımlar beklediğini açıkladı.

Rutte, NATO’nun tek taraflı bir ittifak olmadığını belirterek, bazı müttefiklerin ABD’ye destek konusunda yavaş kaldığını söyledi. "Şu anda neredeyse istisnasız tüm müttefikler ABD'nin isteklerini yapıyor" dedi. Ayrıca İran’ın nükleer silaha sahip olmamasının küresel güvenlik açısından olumlu olduğunu ifade etti.

Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Barış Çabaları

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İsrail’i Lübnan’a yönelik saldırıları nedeniyle uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı. Albares, "İsrail'in ateşkesi hiçe sayarak ve uluslararası hukuku ihlal ederek Lübnan'a yüzlerce bomba attığını gördük" dedi. İspanya’nın bölgedeki barışa katkı sağlamak amacıyla Tahran’daki büyükelçiliğini yeniden açacağı da açıklandı.

Öte yandan, İranlı bir kaynak, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan günlük en fazla 15 geminin geçişine izin verileceğini aktardı.