İngiliz The Times gazetesinin haberine göre, ABD ve İngiltere arasında İran'a yönelik olası bir askeri müdahale için İngiltere topraklarının kullanımı konusunda anlaşmazlık yaşanıyor. İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, bu talebin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek, dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın üsleri kullanma isteğini engelledi.

Trump'ın Üs Talebi ve İngiltere'nin Tutumu

Trump, Diego Garcia Adası ve RAF Fairford askeri üslerini İran'a karşı operasyonlarda kullanmak istedi. Bu üsler, ABD'nin ağır bombardıman uçaklarına ev sahipliği yapıyor. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer programıyla ilgili anlaşma yapmaması durumunda, bu üslerin kullanılması gerekebileceğini ifade etti ve İngiltere'nin desteğine vurgu yaptı.

Ancak The Times'ın hükümet kaynaklarından aktardığı bilgiye göre, İngiltere hükümeti İran'a yönelik bir saldırı planını desteklemiyor. Yetkililer, ABD ve İran arasında süregelen siyasi süreci desteklediklerini ve bölgedeki güvenliğin öncelik olduğunu belirtti. İngiltere ayrıca, ABD'nin üsleri kullanmasının uluslararası hukuku ihlal edebileceği endişesini taşıyor. Bu konuda daha detaylı bilgi için İngiltere, Trump'ın İran'a Üs Kullanımı Talebini Reddetti haberimizi inceleyebilirsiniz.

Uluslararası Hukuk ve Sorumluluklar

Uluslararası hukuk, saldırıyı gerçekleştiren devlet ile destek veren devletler arasında ayrım yapmıyor. Destek veren devletlerin, uluslararası hukuka aykırı eylemin koşulları hakkında bilgi sahibi olması durumunda, her iki taraf da eşit şekilde sorumlu tutuluyor. Bu bağlamda İngiltere'nin askeri üsleri ABD'ye açması hukuki sorumluluk doğurabilir.

Diego Garcia Üssünün Stratejik Önemi

Hint Okyanusu'ndaki Chagos Adaları'nın en büyüğü olan Diego Garcia'da bulunan askeri üs, ABD ve İngiltere tarafından ortak kullanılıyor. Bölge, Hint-Pasifik, Orta Doğu ve Afrika'nın bazı bölgelerinde askeri varlık gösterilmesinde kritik bir rol oynuyor. Üste büyük askeri kargo uçaklarının kullanabileceği pistler ve uçak gemilerinin demirleyeceği limanlar bulunuyor.

Chagos Adaları'nın Devri ve ABD-İngiltere Anlaşmazlığı

İngiltere, Ekim 2024'te Chagos Takımadaları'nın kontrolünü Mauritius'a devretme kararı aldı. Diego Garcia Adası bu devrin içinde yer alıyor ancak üs burada kalmaya devam edecek. Mayıs 2025'te imzalanan anlaşmayla, İngiltere üs kullanımını 99 yıllığına kiraladı ve bu süre sonunda 40 yıl daha uzatma hakkı tanındı. Ancak anlaşma, iki ülkenin parlamento onay süreçleri tamamlanmadığı için yürürlüğe girmedi.

ABD Başkanı Trump, bu devri "büyük aptallık" ve "zayıflık göstergesi" olarak nitelendirdi. İngiliz basını, Starmer'ın Chagos Adaları'nın Mauritius'a devrini öngören yasa tasarısını, ABD'den gelen sert tepkiler üzerine geri çekmek zorunda kaldığını bildirdi. Yasa tasarısı, İngiltere'nin adalar üzerindeki egemenliğini teyit eden anlaşmayı ihlal edebileceği uyarıları nedeniyle ertelendi. Bu gelişmeler, ABD'nin İran gerilimiyle bölgeye yaptığı en büyük askeri yığılma ile bağlantılı olarak değerlendirilebilir. Ayrıntılar için ABD'nin İran gerilimiyle bölgeye en büyük askeri yığılması haberimize göz atabilirsiniz.