Suriye'nin İdlib iline bağlı Han Şeyhun ilçesinde, Beşşar Esed rejiminin gerçekleştirdiği ve 100'den fazla kişinin yaşamını yitirmesine neden olan kimyasal saldırının 9. yıl dönümünde anma etkinliği yapıldı. Törene devlet yetkilileri, görgü tanıkları ve bölge halkı katıldı.

Anma Törenine Yoğun Katılım

Han Şeyhun'daki anma programına Afet ve Acil Durumlar Bakanı Raid Salih, Cumhurbaşkanlığı Basın Danışmanı Ahmed Muvaffak Zeydan, İdlib Valisi Muhammed Abdurrahman ile birçok görgü tanığı ve bölge sakini iştirak etti. "Unutulmayan hikaye, ölümsüz bir hak" temasıyla düzenlenen etkinlikte, saldırıda yaşamını yitirenlerin fotoğrafları çocuklar tarafından taşındı.

Görgü Tanıklarının Anlatımları

Kimyasal saldırının tanıklarından Abdurrahman Halave, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, 4 Nisan 2017 sabahı hava saldırısı sesleri duyduklarını ve başlangıçta bunun sıradan bir bombardıman olduğunu düşündüklerini belirtti. Halave, boğulma vakalarının artmasıyla saldırının kimyasal olduğunu anladıklarını ifade etti. O gün 93 kişinin hayatını kaybettiğini, 554 kişinin ise etkilenerek hastanelere kaldırıldığını aktardı.

Halave, ilçelerinde birçok katliamın işlendiğini vurgulayarak, uluslararası topluma çağrıda bulundu: "Başta hububat siloları olmak üzere birçok noktada katliam gerçekleştiren sorumluların yargılanmasını ve hesap vermesini istiyoruz."

Bir diğer görgü tanığı Bessam Tafran, kimyasal saldırı esnasında Rus savaş uçaklarının ilçeyi bombaladığını söyledi. Saldırının sorumlularının halen yargılanmamasından duyduğu üzüntüyü dile getiren Tafran, "O gün kıyamet günü gibiydi." ifadelerini kullandı.

Mustafa Berekat ise sabah saat 06.00 civarında hafif bir patlama sesi duyduğunu ve küçük kardeşinin kimyasal gazdan etkilenerek kalbinin yaklaşık beş saat durduğunu anlattı. Berekat, "Kardeşimi defne hazırlarken ağzından köpük çıkmaya başladı. Allah ona yeniden hayat verdi. Roketin düştüğü yer evimize çok yakındı." dedi.

Daha önceki saldırılarda fosfor içerikli mühimmat nedeniyle kendisi ve kardeşinin yaralandığını ve Türkiye'de tedavi gördüklerini belirten Berekat, Han Şeyhun saldırısının yanı sıra Suriye genelinde yaşanan tüm saldırıların sorumlularının yargılanmasını talep etti.

Han Şeyhun Kimyasal Saldırısı ve Uluslararası Tepkiler

İdlib'in güneyindeki Han Şeyhun ilçesi, 2014 yılından itibaren askeri muhalifler ve rejim karşıtı silahlı grupların kontrolündeydi. İlçe, 4 Nisan 2017'de Esed rejiminin kimyasal silah kullanımıyla en az 100 kişinin ölümüne yol açan katliamı sonrası dünya gündemine oturdu.

Bunun üzerine ABD, 7 Nisan'da rejime ait Şayrat Askeri Hava Üssü'nü hedef alarak sınırlı bir müdahalede bulundu. Türkiye, Rusya ve İran ise 4-5 Mayıs 2017 tarihindeki Astana toplantısında Han Şeyhun'u da kapsayan İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi ilan etti. Ancak bu girişimler, Han Şeyhun'un Esed rejimi ve destekçilerinin yoğun saldırılarından kurtulmasını sağlayamadı.

Birleşmiş Milletler ve Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütü ortak soruşturma misyonu (JIM), 27 Ekim 2017'de saldırının rejim tarafından gerçekleştirildiğini doğruladı. Uluslararası hukuk açısından savaş suçu niteliği taşıyan bu katliamın failleri, Rusya'nın engellemeleri sebebiyle Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargılanamadı.