Yemen'deki İran destekli Husi isyancıları, İsrail'in İran, Lübnan, Irak ve Filistin'e yönelik devam eden saldırılarına karşılık olarak İsrail'i hedef alan ilk füze saldırısını gerçekleştirdiklerini duyurdu.

Cumartesi günü erken saatlerde X platformunda yayımlanan videoda, Husilerin askeri sözcüsü Yahya Saree, saldırıların "hassas İsrail askeri noktalarını" hedef aldığını belirtti ve bunun "kahramanca İran direnişine" bir destek olduğunu ifade etti.

Saree, "Yemen silahlı kuvvetleri, Tanrı'nın yardımıyla, İsrailli düşman için hassas askeri noktaları hedefleyen balistik füze yaylım ateşiyle ilk askeri operasyonlarını gerçekleştirdi," dedi. Bu gelişmeler, Husilerin İsrail'in güneyindeki balistik füze saldırısı ile paralellik gösteriyor.

Operasyonların İran İslam Cumhuriyeti'nin çabaları ile Lübnan, Irak ve Filistin'deki direniş eksenini desteklediğini vurgulayan Saree, "Operasyon hedeflerine başarıyla ulaşıldı" ifadelerini kullandı.

Saree, ayrıca operasyonların daha önce duyurulduğu gibi ilan edilen tüm hedefler gerçekleşene ve İsrail saldırganlığı direnilen tüm cephelerde durana kadar devam edeceğini belirtti.

İsrail'in Füze Savunması ve Bölgedeki Gerilim

İsrail ordusu, savaşın başlamasından bu yana ilk kez, cumartesi günü erken saatlerde Yemen'den ülkeye doğru fırlatılan bir füzeyi engellediğini açıkladı. O sırada Husilerin saldırıdan sorumluluğu üstlenmemesi, savaşın genişleyebileceği endişelerini artırdı.

İran ve Hizbullah, İsrail'e ateş açmayı sürdürürken, Beer Sheba ve İsrail'in ana nükleer araştırma merkezi yakınlarında gece boyunca ve cumartesi günü üçüncü kez sirenler çaldı.

Yemen merkezli İran destekli Husilerin, Gazze savaşı sırasında olduğu gibi Kızıldeniz üzerinden geçen ticari gemilere saldırıp saldırmayacağı sorusu gündemde kalmaya devam ediyor. Cumartesi günü gerçekleştirilen saldırılar, daha önce Tahran'ın talebi üzerine savaşa katılmayacaklarını belirten grubun tutumunda önemli bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.

Geçmişten Günümüze Husi-ABD İlişkileri ve Kızıldeniz'deki Deniz Savaşları

2024 yılında Trump yönetimi, Husilere karşı haftalar süren saldırılar başlatmıştı. Bu kampanya, Gazze'deki İsrail-Hamas savaşının gölgesinde kalırken, ABD öncülüğündeki donanmanın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana karşılaştığı en yoğun deniz savaşına dönüştü.

Kızıldeniz, her yıl yaklaşık 1 trilyon dolar (866,1 milyar euro) değerinde ticari malın geçtiği önemli bir deniz yolu. Husilerin gemilere yönelik saldırılarını durdurmak bu nedenle küresel deniz taşımacılığı açısından kritik önem taşıyor.

İsrail'in İran Nükleer Tesislerine Saldırısı ve İran'ın Misillemesi

İsrail, cuma günü Tahran'a yönelik kampanyasını "tırmandırma ve genişletme" tehdidinden sonra İran'ın nükleer tesislerine saldırdı. İran misilleme sözü vererek Suudi Arabistan'daki bir üssü vurdu; bu saldırıda ABD servis üyeleri yaralandı ve uçaklara zarar verildi.

İran Atom Enerjisi Kurumu, Arak'taki Shahid Khondab Ağır Su Kompleksi ve Yazd eyaletindeki Ardakan sarı kek üretim tesisinin hedef alındığını açıkladı. Saldırılarda can kaybı ve kirlilik riski olmadı. Arak tesisi, İsrail'in haziran ayındaki saldırısından beri faaliyette değil.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, X platformunda yaptığı paylaşımda, ülkesinin "İsrail'in işlediği suçların bedelini ağır ödeyeceğini" belirtti. Arakçı, ayrıca İsrail'in saldırılarının Washington ile koordineli olduğunu iddia ederek, ABD Başkanı Donald Trump'ı diplomatik sürece uymamakla eleştirdi.

Arakçı, "İsrail, İran'ın en büyük iki çelik fabrikasını, bir enerji santralini ve sivil nükleer tesislerini vurdu. İsrail, ABD ile koordinasyon içinde hareket ettiğini iddia ediyor," ifadelerini kullandı. "Saldırı, POTUS'un diplomasi için uzattığı süreyle çelişiyor." Bu durum, İran'ın Kuveyt ve Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları ile bölgedeki gerilimi artırıyor.

İsrail ve Körfez'de Artan Gerilim

Tahran'ın doğusundaki görgü tanıkları, hava saldırılarının ardından kısmi elektrik kesintileri yaşandığını bildirdi. İsrail'in Tel Aviv kentinde şiddetli patlamalar oldu ve acil durum ekipleri birçok bölgeye müdahale etti.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran'ın "bu savaş suçu için ağır ve artan bedeller ödeyeceğini" önceden belirtmişti.

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), cuma günü yapılan saldırıların balistik füzelerin ve diğer silahların üretildiği "Tahran'ın kalbindeki" tesislere odaklandığını açıkladı. Batı İran'daki füze rampaları ve depolama alanlarının da hedef alındığı belirtildi.

İran'ın misilleme saldırıları, Körfez Arap ülkelerini hedef almaya devam ediyor. Suudi Arabistan, başkent Riyad'a yönelik füzeler ve insansız hava araçlarını düşürdüğünü açıkladı.

Kuveyt, Shuwaikh Limanı ve Çin'in "Kuşak ve Yol" projesi kapsamında inşa edilen kuzeydeki Mübarek Al Kabeer Limanı'nın saldırılarda maddi hasar gördüğünü duyurdu. Körfez ülkelerinde Çin'e bağlı projelerin savaşta ilk kez saldırıya uğradığı belirtiliyor.

Petrol Fiyatları ve Uluslararası Etkiler

İran'ın kritik Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatını kısıtlaması, küresel petrol piyasasında kriz yaratmaya devam ediyor. Bu durum, birçok başkentte yakıt fiyatlarının önemli ölçüde artmasına yol açtı.

Uluslararası standart olan Brent ham petrolünün varil fiyatı, cumartesi günü yaklaşık 107 dolar seviyesinde işlem gördü. Bu, savaş öncesi fiyatlara kıyasla yaklaşık yüzde 60'lık bir artış anlamına geliyor.

Cuma günü İran, insani yardım ve tarım sevkiyatlarının tıkanık su yolundan geçişine izin vereceğini BM talebi doğrultusunda açıkladı. İran'ın Cenevre'deki BM Büyükelçisi Ali Bahreyni, Tahran'ın bu tür hareketleri "kolaylaştırmayı ve hızlandırmayı" kabul ettiğini fakat petrol ihracatı üzerindeki kısıtlamaların hafifletileceğine dair bir işaret olmadığını belirtti.

Boğaz, ABD-İsrail savaşı boyunca fiilen kapalı kaldı ve dünya petrol akışını engelleyerek arz krizlerine yol açtı. Petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.