ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla iki haftalık geçici ateşkes kararı alınmasının ardından bölgedeki deniz trafiği ve bekleyen gemiler mercek altına alındı.

Hürmüz Boğazı'nda Ticaret Trafiği ve Savaşın Etkileri

28 Şubat'ta başlayan ABD/İsrail-İran savaşı sonrası Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişlerinde ciddi azalma yaşandı. İran, diplomatik müzakereler veya ödeme karşılığında kısıtlı sayıda geminin geçişine izin verirken, boğaz savaş boyunca tamamen kapanmadı ancak trafik sadece İran'ın belirlediği koridordan ve seçilen gemilerle sağlandı.

1-27 Şubat arasında günlük ortalama 129 gemi geçişi yaşanırken savaş sonrası bu rakam yüzde 95 oranında düştü. Anadolu Ajansı muhabirinin MarineTraffic'ten aldığı verilere göre, 5 Nisan'da 14, 6 Nisan'da 6 ve 7 Nisan'da 11 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Çok sayıda gemi ise yüküyle ya da boş halde özellikle Basra Körfezi'nde beklemekte.

Petrol ve LNG Tankerlerinin Durumu

AA'nın veri analitik şirketlerinden elde ettiği bilgilere göre, 1 Mart-7 Nisan arasında Basra Körfezi'nden 87 milyon varil ham petrol ile temiz ve kirli petrol ürünleri taşıyan 70 tanker geçiş yaptı. Bu tankerin büyük çoğunluğu İran bağlantılı kargo taşırken, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak kaynaklı gemi geçişleri sınırlı kaldı.

7 Nisan itibarıyla Basra Körfezi'nde yaklaşık 187 tankerde toplam 172 milyon varil ham petrol ve rafine ürün olduğu tahmin ediliyor. Bu miktarın 132,2 milyon varili ham petrol ve kondensattan oluşuyor, temiz ve kirli petrol ürünleri ise yaklaşık 19,8 milyon varil seviyesinde.

Hürmüz Boğazı'ndan LNG gemilerinin geçişi savaşın başlamasından sonra neredeyse durdu. Bölgede yaklaşık 14 yüklü LNG tankeri bulunuyor. Bu tankerlerin çoğunluğu Katar'ın Ras Laffan LNG tesisinden ve BAE'deki ADNOC Gaz tesisinden sipariş aldı.

4 Nisan'da Sohar LNG tankeri Umman'a geçiş yapabilen tek LNG gemisi oldu. 6 Nisan'da Katar LNG'si taşıyan iki tanker boğaza giriş yapmaya çalıştı ancak geri döndü. Bu durum LNG piyasalarında dikkatle izleniyor.

Piyasa Analizleri ve Gelecek Beklentileri

S&P Global Energy analistleri James Bambino ve Zhuwei Wang, ateşkes sonrası petrol fiyatlarının kısa vadede düşeceğini ancak piyasanın savaş öncesi koşullara hızla dönmesini beklememesi gerektiğini belirtti. Boğazın açılması halinde bile ticaret akışının normale dönmesinin aylar alabileceği vurgulandı.

Analistler, mevcut talep daralmasının ateşkes sonrası da devam etmesinin beklendiğini ve asıl kritik sorunun boğazın açılmasının ardından ortaya çıkacağını ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasına ilişkin birçok belirsizlik bulunduğu belirtildi.

S&P Global Energy analisti Eric Yep, iki haftalık ateşkes ve müzakere sürecinin gaz ve LNG piyasalarında yüksek oynaklık yaratmaya devam edeceğini söyledi. Şirketlerin güvenli geçişten emin olmasıyla yüklü tankerlerin bölgeden hızla çıkması bekleniyor. Ancak LNG üretiminin yeniden artması ve Asya ülkelerinde piyasa güveninin sağlanması için çatışmaların kalıcı şekilde sona ermesi gerekiyor.