ABD Başkanı Donald Trump, yakın çevresine yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalsa bile İran ile savaşı sona erdirmeye hazır olduğunu bildirdi. Wall Street Journal, ABD yönetiminden kaynaklara dayandırdığı haberde, bu kararın Tahran yönetiminin boğaz üzerindeki güçlü hakimiyetini muhtemelen artıracağını belirtti.

Savaşın Sona Erdirilmesi ve Diplomatik Baskı

Trump ve ekibi, Hürmüz Boğazı’nı zorla açmaya yönelik askeri bir operasyonun çatışmayı planladıkları dört ila altı haftalık sürenin ötesine taşıyacağını değerlendiriyor. Bu nedenle Trump, ABD'nin İran donanması ve füze stoklarını zayıflatma hedeflerine ulaşıp mevcut çatışmaları bitirmesini, ardından Tahran’a ticaret akışını yeniden başlatması için diplomatik baskı uygulanmasını istedi.

Yetkililer, bu diplomatik girişimler başarısız olursa Washington’un, boğazın yeniden açılması için Avrupa ve Körfez bölgesindeki müttefiklerinden liderlik yapmalarını talep edeceğini bildiriyor. Trump’ın askeri seçenekleri de mevcut ancak şu anda öncelikli görülmüyor.

Çelişkili Açıklamalar ve Bölgesel Durum

Geçtiğimiz ay boyunca Trump, Hürmüz Boğazı konusundaki kamuoyuna yönelik açıklamalarında tutarsızlıklar sergiledi. Bazı zamanlarda boğazın belirli bir tarihe kadar açılmaması halinde sivil enerji altyapısını bombalamakla tehdit etti, diğer yandan ise konunun diğer ülkelerin çözmesi gereken bir mesele olduğunu söyledi.

Boğazın kapanma süresi uzadıkça küresel ekonomide dalgalanmalar artıyor ve enerji fiyatları yükseliyor. Birçok ülke, özellikle ABD'nin müttefikleri, bu dar geçitten eskiden serbest akan enerji arzının azalmasından dolayı ciddi zorluklarla karşılaşıyor.

Uzman ve Yetkili Görüşleri

Brookings Institution başkan yardımcısı ve İran uzmanı Suzanne Maloney, boğaz açılmadan askeri operasyonların sona erdirilmesini "inanılmaz derecede sorumsuz" olarak nitelendiriyor. Trump’ın savaşın hızlı bitirilmesi arzusu, bölgedeki bazı askeri faaliyetlerle çelişiyor. Örneğin, bu hafta sonu USS Tripoli ve 31. Deniz Piyade Sefer Birliği bölgeye giriş yaptı.

Wall Street Journal’a göre Trump, 82. Hava İndirme Tümeni birliklerini görevlendirdi ve Orta Doğu’ya 10 bin ek kara askerinin gönderilmesini değerlendiriyor. Aynı zamanda İran’ın uranyumunu ele geçirmeye yönelik riskli bir operasyon planı üzerinde de durduğu belirtiliyor.

Beyaz Saray ve Yönetimden Açıklamalar

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, dün yaptığı açıklamada ABD'nin boğazda "normal operasyonlara dönmek için çalıştığını" söyledi ancak İran’ın donanması, füzeleri, savunma sanayisi ve nükleer kapasitesini hedef alan askeri amaçlardan bahsetmedi.

Yetkililer, Trump’ın yaklaşımının İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki hakimiyetini güçlendirebileceğini ve boğazın yeniden açılması için karmaşık bir operasyonun yürütülmesi gerekeceğini ifade ediyor. ABD yönetimi, savaşın sonlandırılması yönünde adımlar atarken bölgedeki enerji geçiş yollarına ilişkin belirsizliklerin devam ettiği belirtiliyor.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio’nun Değerlendirmesi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Al Jazeera’ya verdiği röportajda mevcut askeri hedeflere yönelik operasyonların birkaç hafta içinde tamamlanacağını belirtti. Rubio, "Sonrasında Hürmüz Boğazı meselesiyle karşı karşıya kalacağız ve bu karar İran’a ait olacak" dedi. Ayrıca, "Ya ABD’nin de katılımıyla bölge ve dünyadan ülkelerin oluşturacağı bir koalisyon boğazın açık kalmasını sağlayacak" ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar Hürmüz Boğazı'nın açılması bekleniyor haberimizle yakından ilişkilidir.

Hürmüz Boğazı'ndaki Gelişmeler ve Bölgesel Gerilimler

Trump yönetimi, savaşın başlangıcından itibaren İran’ın boğazı kapatma ihtimalini göz önünde bulunduruyordu. Ancak İran’ın mayın döşemesi ve tankerleri hedef alma tehditleri nedeniyle geçişler büyük ölçüde durdu. Trump ve ekibi, tehditlere rağmen boğazın ABD’den çok Avrupa, Orta Doğu ve Asya ülkeleri için kritik olduğunu, ABD’nin enerji ihtiyacı açısından hayati olmadığını savunuyor.

Washington’daki üst düzey yetkililer, haftalardır müttefiklerden, dünya petrol ve gazının beşte birinin geçtiği bu hattın açık kalması için plan yapmalarını istiyor. ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlatmış, İran da İsrail ile Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki ABD üslerine misillemelerde bulunmuştu.

Çatışmaların başlamasıyla Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği durma noktasına geldi, İran boğazı ABD ve İsrail bağlantılı gemilere kapattı. İran Meclisi ise boğazdan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören yasa tasarısını onayladı.

Trump daha önce İran’a 6 Nisan’a kadar süre tanıdığını duyurmuş, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise İran’ın anlaşmaya "giderek daha istekli" olduğunu ileri sürmüştü. Bu gelişmelerle ilgili detaylar için Beyaz Saray Sözcüsü: İran ile Müzakereler İlerliyor haberimizi inceleyebilirsiniz.